‘We laten ouderen niet alleen overlijden met mensen in witte pakken’

Amstelring-bestuurder Inge Borghuis doet een noodkreet om haar medewerkers te kunnen testen op het coronavirus. Een ethische commissie van Amstelring buigt zich over de kwaliteit van overlijden van ouderen met dementie. ‘Ik wil niet dat mensen met dementie die overlijden alleen worden omringd door mensen in witte pakken, mondkapjes en brillen.’

Artikel bewaren

U heeft een account nodig om artikelen in uw profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Beschermend pak
Arts in beschermde kleding bij coronapatiënt. Foto: Dong Naide / Costfoto / picture alliance

‘Stelt u zich voor dat u dementie heeft en het laatste dat u ziet zijn mensen in witte pakken met maskers op. Dat is angstaanjagend en onbegrijpelijk. Wij willen niet dat ouderen met dementie zo overlijden. Dat gaat bij ons niet gebeuren’, zegt Inge Borghuis, bestuurder van Amstelring.

Onvoldoende testen

Bij de zorgorganisatie uit Amsterdam en omstreken werken duizenden medewerkers. In tientallen verpleeghuizen, kleinschalige groepswoningen, centra voor dagbesteding, revalidatiecentra en bij mensen thuis komen ze in aanraking met duizenden kwetsbare ouderen. Tot nu toe is er nog maar bij drie cliënten vastgesteld dat ze besmet zijn met het coronavirus. Om te voorkomen dat dit er meer worden, wil ze haar medewerkers laten testen. Maar dat kan niet, omdat er onvoldoende testen zijn. ‘De GGD test voor ons, maar heeft onvoldoende capaciteit. Ik zou zo ontzettend graag onze mensen laten testen. We willen ons cliënten en onze medewerkers beschermen. Ik wil weten welke medewerkers ziek zijn en cliënten kunnen besmetten. Als mensen al ziek zijn geweest en immuun zijn, kunnen ze normaal blijven werken. Dan hoeven ze ook geen witte pakken en mondkapjes meer op. Dat is belangrijk in de omgang met mensen met dementie. Voor hen zijn die pakken en kapjes onbegrijpelijk. Ze grijpen naar die kapjes.’

Liefdevol overlijden

Grote zorgen maakt Borghuis zich over de wijze waarop ouderen met dementie zullen overlijden aan het coronavirus. ‘De meeste sterfgevallen door corona vinden nu al plaats in de ouderenzorg. Bij elke normale griepepidemie overlijden de meeste mensen ook in verpleeghuizen. Dat gaat nu ook gebeuren.’

Borghuis heeft de ethische commissie van Amstelring om advies gevraagd hoe ouderen met dementie toch liefdevol kunnen overlijden. Daarin zitten een psycholoog, een antropoloog, een arts, een verpleegkundige en een ethicus. Zij brengen de verschillende perspectieven op overlijden in kaart. Er is het perspectief van cliënten, van de familie en van de zorg. ‘Die perspectieven kunnen in strijd zijn met elkaar. Dan moet je heel zorgvuldig een afweging maken. Het is essentieel om de familie daarbij te betrekken als gelijkwaardige partij. We maken een plan hoe we de gespreksvoering kunnen doen. Ik kan me voorstellen dat onze psychologen, verpleegkundigen en maatschappelijke werkers daarbij een belangrijke rol spelen. Het gaat om de kwaliteit van overlijden. Wij willen dat mensen liefdevol kunnen overlijden. We willen niet dat mensen alleen zijn als ze overlijden. Dat gaat bij ons niet gebeuren.’

Heldere richtlijnen

Goede leiding en ondersteuning is juist nu ontzettend belangrijk voor mensen op de werkvloer, merkt Borghuis. ‘Wij kunnen zorgen wegnemen bij verzorgenden, verpleegkundigen en behandelaren. Zij willen heldere richtlijnen, goede informatie, beschermend materiaal en steun. Dat geeft ze houvast. Werknemers mogen bijvoorbeeld alleen naar binnen bij coronapatiënten met beschermend materiaal.’

Verzuim stijgt bijna niet

‘Het is onvoorstelbaar hoe zeer iedereen wil helpen. Het verzuim stijgt nauwelijks. Oud-verpleegkundigen benaderen ons om te helpen. Iedereen is zo betrokken. Het is nog niet nodig om medewerkers meer uren te laten maken, maar dat kan veranderen. Deze crisis is zo onvoorspelbaar.’

Sluiting verpleeghuizen voor bezoek

Tot voor kort mocht er in Amstelring per bewoner één bezoeker per dag langs komen. Maar het kabinet heeft donderdagavond 19 maart besloten dat alle verpleeghuizen hun deuren moeten sluiten voor bezoekers. Bij sterfgevallen mogen verpleeghuizen een uitzondering maken. Dat heeft minister Hugo de Jonge van VWS bekendgemaakt. Hij is met onmiddellijke ingang de minister die vanuit van het ministerie van VWS alles rond de coronacrisis doet. Minister Bruno Bruins voor Medische Zorg is op 19 maart afgetreden omdat hij oververmoeid was.

Sociaal isolement

Grote zorg maakt Borghuis zich over de gevolgen op lange termijn. Een sluiting van de deuren van verpleeghuizen voor een week of iets langer valt nog te overzien. Maar wat als het maanden gaat duren? ‘Wij werken met hele kwetsbare ouderen. Het is heel heftig voor ze als alle activiteiten worden geschrapt en ze niemand meer ontmoeten, zelfs geen familie. Eenzaamheid en sociaal isolement kunnen enorme problemen worden.’

Digitaal werken

Veel voordeel geniet de Amstelring van de voorsprong op het gebied van digitaal werken. Onlangs stapte Amstelring over op een applicatie van Google voor digitaal werken. Via Chrome Book kunnen alle medewerkers digitaal aan de slag op elke werkplek. ‘Iedereen kan overal bij. Via de laptop hebben medewerkers toegang tot de meeste recente richtlijnen. Niemand print die meer uit, want ze worden snel geactualiseerd. We kunnen digitale meetings en hang-outs organiseren.’

Financiële gevolgen

De financiële gevolgen hebben niet de hoogste prioriteit bij Borghuis. Die ligt bij het verlenen van goede zorg en het beschermen van cliënten en medewerkers. ‘Financiële uitdagingen zal iedereen krijgen. Natuurlijk brengen we de extra kosten wel in kaart.’

Samen managen we de coronacrisis! Wij schrijven over de uitdagingen en oplossingen van zorgorganisaties zodat u op de hoogte blijft en ervan kan leren. Onze corona-gerelateerde artikelen zijn daarom de komende periode gratis beschikbaar. Schrijf u in voor de Zorgvisie nieuwsbrief om elke dag de nieuwste artikelen in uw inbox te ontvangen.

Geef uw reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.