‘Zorgbestuurders, verschuil je niet achter het ROAZ’

Bernhoventopman Geert van den Enden doet vanuit het epicentrum van de corona-uitbraak een appel op ziekenhuizen in het Noorden en het ministerie van Volksgezondheid. Hij wil meer proactieve hulp, ziekenhuizen die zichzelf melden om patiënten over te nemen in plaats van zich te verschuilen achter hun ROAZ. ‘Ga voor je collega’s door het vuur. Wij kunnen als het bij ons rustiger is, ook het Noorden uit de brand helpen.’

Artikel bewaren

U heeft een account nodig om artikelen in uw profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Stockfoto van een patiënt op de Intensive Care

Van den Enden staat al weken voor een grote uitdaging: hoe kan hij plek maken voor alle coronapatiënten in de regio die het hardst getroffen is qua coronabesmettingen? Ook bij andere ziekenhuizen kan hij ze niet eenvoudig onderbrengen. ‘Zo zie je wat de corona-uitbraak doet. Het zorgsysteem is aan het verstoppen. Een paar weken geleden konden we nog hopen dat het met de toeloop mee zou vallen, maar nu zijn we week na week met patiënten aan het schuiven en ontvangen we alleen nog patiënten die besmet zijn met het coronavirus.’

Warme banden

Bernhoven
Foto: Bernhoven

In de regio werkt het relatief kleine Bernhoven goed samen met andere ziekenhuizen, die echter ook veel coronapatiënten hebben liggen, soms na verhuizing vanuit Uden. ‘We werken ontzettend goed samen. We hebben een warme band met het Máxima in Veldhoven en het Catharina in Eindhoven. Bij plaatsing van patiënten kijken we direct naar onze eerste buur – het Jeroen Bosch Ziekenhuis -, maar daar ligt het ook vol met coronapatiënten. En het Catharina loopt ook tegen grenzen aan. We moeten dus ook buiten de provincie kijken. Donderdag zijn er veertig patiënten vanuit Brabant in andere provincies opgevangen.’

‘Niet verschuilen’

Volgens de bestuurder moet dat ook wel. Want hij ziet elke vier dagen het aantal besmette patiënten verdubbelen. ‘En de rest van de Brabantse ziekenhuizen krijgt een paar dagen later dezelfde situatie als wij.’ Daarom richt hij zich op ziekenhuizen boven de rivieren, die Brabantse patiënten een plek kunnen bieden. ‘Vraag proactief of je patiënten van ons kunt overnemen in plaats van ons te laten rondbellen. Ga voor je collega’s door het vuur en verschuil je niet achter je ROAZ (Regionaal Overleg Acute Zorg). We moeten het samen doen. Als ze ons nu helpen, kunnen wij dat mogelijk later voor het Noorden doen als het daar drukker is.’ Volgens de Bernhoven-topman is er in het Noorden nog minder het besef van voor welke opgave we staan. ‘Ze weten pas hoe het is als ze zelf ook coronapatiënten binnen hebben. Langzamerhand komen ze daar achter.’

ROAZ

In Brabant heeft hij veel aan zijn ROAZ-partners van andere zorginstellingen. ‘Wekelijks spreken we elkaar een paar keer. We hebben zaken als centrale inkoop van hulpmiddelen samen opgepakt. Ook wordt er overlegd hoe patiënten te verdelen. En vanaf vandaag gaan we die coördinatie voor heel Brabant opschalen tot een capaciteitsteam dat efficiënter werkt dan de huidige belletjes van ziekenhuizen om plek te zoeken. Ook zoeken we een buddyziekenhuis, waar we allvast onze mensen kunnen brengen als we geen plek voor ze hebben.’ Volgens Van den Enden zou zo’n partnerschap veel helpen. Want als het niet lukt om plek te vinden, dan bereikt het Bernhoven echt z’n capaciteitsgrens, zegt hij.

Offers

Als bestuurder heeft Van den Enden spannende dagen. ‘Je zit eigenlijk in een film of trein waarin alles op je afkomt. Je doet dan wat je moet doen. Ik probeer als bestuurder externe instanties aangelijnd te houden en verbinding te maken met de interne crisisorganisatie.’ Hij werkt niet de klok rond. Het ziekenhuis draait 24 uur door, maat individuen niet, zegt hij. ‘Het blijft desondanks geen negen-tot-vijf-business. Ik heb bijvoorbeeld m’n zoontje gisteren maar tien minuten gezien. Maar ja, dat zijn de offers die we moeten brengen.’ Volgens Van den Enden was vooral het opstarten hectisch. ‘Nu zijn we in een nieuwe routine terechtgekomen.’

Supertrots

Zijn personeel steekt de handen uit de mouwen. Alle functies en specialismen dragen nu bij aan zorg voor de coronapatiënten. Van den Enden is er supertrots op. ‘Ze werken gepassioneerd en gedreven. En ze zijn bij deze drukte toch zo professioneel dat er rust heerst op de afdelingen. Van bangigheid voor het virus heeft het personeel geen last. Dat komt meer van familie of vrienden. Ik denk ook niet dat er reden is om te vrezen voor besmetting. De kans is bij ons net zo groot als bij de Plus of Albert Heijn, maar bij ons werken we met goede isolatie en bescherming van mondkapjes.’
Van verzuim heeft Bernhoven weinig last. Die is 7 procent, net iets hoger dan normaal. Tegelijk komen vrijwilligers en gepensioneerden hun hulp aanbieden. Dat doet de bestuurder goed. Net als de duizend rozen die vanmorgen opeens voor de deur stonden. Eerder waren er al karren met taarten en stroopwafels. En spandoeken. ‘Toen ik vandaag weer een nieuw spandoek zag, stonden de tranen in mijn ogen.’

Spannende weken

De komende weken worden spannend, verwacht Van den Enden. De besmettingen van de eerste weken in maart worden later deze maand ziek. ‘Daarvoor moeten we weer plek gaan vinden. Ik wil daar niet te pessimistisch in zijn, maar het zal niet gemakkelijk worden. We hebben grote zorgen. Vinden we geen plek, dan moeten hier in de buurt toch bijvoorbeeld sportzalen worden gevuld met bedden.’

VWS kan helpen

Dat vooruitzicht is volgens de bestuurder reëel. Maar hij heeft niet de indruk dat die urgentie bij VWS zo gevoeld wordt. ‘Ik zou daar meer besef willen zien. Nu moeten wij zelf uitplaatsing op bovenregionale schaal regelen. Dat zou nu echt iets zijn waar VWS kan helpen. Maar het ministerie vindt dat wij zoiets zelf moeten regelen als ziekenhuizen. VWS zou ook nog die ene partij kunnen inschakelen die in het buitenland ook noodhospitaals opzet en complete loodsen met ziekenhuisbedden heeft: het leger. VWS kan defensie aan het werk zetten hiervoor. Dat is echt wel een keer nodig, in plaats van dat wij als ziekenhuizen met burgemeesters voor noodlocaties moeten zorgen. Als je alle patiënten hier hebt gezien, besef je pas hoe urgent de situatie is.’

Zorgverzekeraars

Positiever is hij over toezichthouders als de NZa en de Inspectie, die volgens Van den Enden coöperatief zijn en seinen op groen zetten. Ook het RIVM noemt hij ‘betrokken’. Waar elders in het land zorgverzekeraars ook nog kritiek krijgen over hun (gebrek aan) optreden, ziet Van den Enden juist een groot gebaar van ze. ‘Zij hebben alle barrières weggenomen, waardoor we ons volgens de accountant geen zorgen meer hoeven maken over financiën. Zorgverzekeraars vragen wat ze kunnen doen en willen zelfs personeel sturen. In Den Haag is het lastiger om het besef te krijgen van de ernst van de situatie. Daar zijn ze erg verbaasd als ze het ziekenhuis en de patiënten zien.’

Noot van de redactie: Een halve dag na dit interview werd bekend dat VWS met het Landelijk Netwerk voor Acute Zorg heeft afgesproken dat er landelijke coördinatie komt voor herplaatsing van Brabantse coronapatiënten en dat het leger daarbij gaat helpen.

Hoe managen we deze coronacrisis? Lees dagelijks het nieuws en achtergrond verhalen van Nederlandse zorgorganisaties in onze nieuwsbrief. Schrijf u nu in en ontvang dagelijks coronacrisis- en andere artikelen direct uit de zorg.

Geef uw reactie

Om te kunnen reageren moet u ingelogd zijn. Heeft u nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.