Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Oprichten MSB’s was overbodig’

[Weekoverzicht] Na de maatschap in Hoorn hebben ook medisch specialisten in Boxmeer en Helmond van de fiscus een VAR-verklaring gekregen die bewijst dat ze in 2015 fiscaal ondernemer zijn. Ook zij hebben de juridische organisatie van hun maatschap niet veranderd.
‘Oprichten MSB’s was overbodig’
Foto: ANP

Is de invoering van het medisch specialistisch bedrijf voor niets geweest? Die conclusie dringt zich op na de beschikking van de belastinginspecteur in Hoorn in april. Die verklaarde dat de specialisten van twee maatschappen in het Westfriesgasthuis in Hoorn, cardiologie en radiologie, gewoon fiscaal ondernemer zijn, ofschoon zij niets wezenlijks hadden veranderd aan hun organisatievorm. Terwijl vrijwel iedereen dacht dat maatschappen die niets zouden doen door de invoering van de integrale tarieven per 1 januari hun fiscaal ondernemerschap kwijt zouden raken. 'Geen declaratierecht, geen ondernemer' was immers het mantra geweest van de ministeries van Financiën en VWS. Vrijgevestigde medisch specialisten moesten bewijzen dat ze echte ondernemers waren. Dus hebben ze, op advies van grote accountantskantoren en hun eigen beroepsorganisatie, massaal medisch-specialistische bedrijven opgericht. 'Ondernemersrisico's laden' was het motto. Personeel in dienst nemen en investeren in apparatuur.

Kamervragen Bruins Slot

CDA-Kamerlid Hanke Bruins Slot stelde Kamervragen naar aanleiding van een artikel van Zorgvisie hierover in april. Minister Edith Schippers van VWS houdt in haar antwoord vorige week vast aan de lijn dat 'het fiscaal ondernemerschap in beginsel komt te vervallen door het afschaffen van het zelfstandig declaratierecht'. Maar ze wijst er ook op dat de belastingdienst een uitvoeringsinstantie is die de wet uitvoert met inachtneming van jurisprudentie.

Casus Hoorn

En dat is precies wat de belastinginspecteur in Hoorn heeft gedaan, zegt Jos Sluijs van Ceifer accountants. Hij had de inspecteur al in december 2014 om een fiscale kwalificatie gevraagd van de maatschappen in Hoorn. In de beschikking in april schrijft de Hoornse inspecteur dat er 'voor de maten in de maatschap sprake is van ondernemerschap in de zin van artikel 3.4 Wet IB 2001'. In de beschikking staat verder dat de inspecteur bij de beoordeling van de ondernemersrisico's rekening heeft gehouden met de loonkosten 'van het personeel dat weliswaar niet direct in loondienst is bij het MSB maar waarvan de risico's wel integraal voor rekening en risico komen van het MSB'. Volgens Sluijs doelt de inspecteur op de artsen in opleiding van wie de maatschappen de werknemerslasten overnemen van het ziekenhuis. Wat betreft investeringen schrijft de inspecteur dat het investeringen moeten zijn die bijdragen aan de ondernemingsactiviteiten. 'Het investeren in bijvoorbeeld een restaurant om risico's te laden is dan ook onzinnig. Dat beaamde de inspecteur.' Verder stelt de inspecteur in de beschikking vast dat ook 'investeringen die op leasebasis plaatsvinden' meetellen voor de beoordeling van het ondernemersrisico. Dat wijkt af van de criteria die de belastingdienst in het najaar van 2014 hanteerde.

Belastinginspecteur Hoorn

Sluijs heeft twee keer gesproken met de belastinginspecteur in Hoorn. 'Het eerste waarmee ik hem confronteerde was artikel 3.5 van de Wet IB 2001. Dat stelt dat zelfstandige beroepsbeoefenaren per definitie ondernemers zijn. "Ik was al bang dat iemand me daarmee zou confronteren", zei de inspecteur. De Hoge Raad heeft immers in een arrest bepaald dat fysiotherapeuten in een maatschap fiscale ondernemers zijn, gelet op de financiële risico's die zij lopen. De Hoornse inspecteur verwijst in de beschikking niet expliciet naar artikel 3.5, maar beëindigt de beschikking wel met de opmerking dat "er voor de medisch specialisten die als maat deel uitmaken van het MSB geen sprake is van een (fictieve) dienstbetrekking bij het Westfriesgasthuis".'

Medisch specialisten in Boxmeer en Helmond

Heeft de belastinginspecteur in Hoorn zich vergist? 'Nee', zegt Sluijs stellig. 'Dat is niet zo maar een inspecteur. De casus is besproken in het landelijk coördinatieteam van de fiscus en daar besproken. Ook andere inspecteurs zullen tot dezelfde uitspraak moeten komen. De wet en de jurisprudentie laten geen andere conclusie toe.' Kort na de Hoornse beschikking hebben ook medisch specialisten in Helmond en Boxmeer een VAR-verklaring gekregen die bewijst dat ze in 2015 fiscaal ondernemer zijn. Totaal gaat het om circa vijftig medisch specialisten.

Modelovereenkomst zzp'er thuiszorg

'De ondernemersrisico's wegen voor de lokale inspecteur helemaal niet zo zwaar', beaamt Peter de Leede van Hygieia Consultants, die samen met Sluijs de artsen adviseert. De Leede wijst verder op de overeenkomst met zzp'ers in de thuiszorg. Ook deze zelfstandigen dreigden hun positie als fiscale ondernemer kwijt te raken. In februari 2015 stelden de ministeries van VWS en Financiën een modelovereenkomst op die dit alsnog veilig stelt. Daarin is de positie van zzp'ers in de thuiszorg vergelijkbaar met die van vrijgevestigd medisch specialisten voor 1 januari 2015. 'Waarom bedenk je voor de thuiszorg een constructie die al bestond voor medisch specialisten? Het overheidsbeleid rammelt aan alle kanten. Er ligt zo veel materiaal om het juridisch onderuit te halen.'

MSB overbodig

Volgens De Leede was de invoering van de medisch specialistische bedrijven niet nodig en onverstandig. 'Het is organisatorisch een puinhoop. De MSB's hebben totaal geen toegevoegde waarde en maken de organisatie van ziekenhuizen nodeloos ingewikkeld. In de oude situatie was er sprake van redelijke gelijkgerichtheid tussen bestuur en artsen. Nu heb je twee onafhankelijke bedrijfseconomische entiteiten die ieder hun eigen broek moeten ophouden.'

Federatie van Medisch Specialisten

De Federatie van Medisch Specialisten houdt op 2 juli een voorlichtingsbijeenkomst voor de leden. 'Voor maatschappen die al echt ondernemend waren, verandert er inderdaad niet zo veel', beaamt bestuurslid en anesthesioloog Robert Sie. 'Dat is zo als ze bijvoorbeeld meerdere opdrachtgevers hebben of een zbc runnen.'  Volgens Sie was de oprichting van MSB's wel degelijk zinvol. 'Vergeet niet dat de fiscus nooit heeft getoetst of specialisten ondernemersrisico lopen, want er was van 2012-2014 een ruling van het ministerie van Financiën die het fiscale ondernemerschap voor maatschappen veilig stelde. Die ruling verviel en van de NZa mochten medisch specialisten niet meer zelfstandig declareren. Daarom hebben we die modellen ontwikkeld. Voor maatschappen die niet zeker zijn of ze wel voldoende ondernemersrisico lopen, zijn die wel degelijk zinvol. Gewoon dokter zijn in een ziekenhuis, is niet voldoende om het fiscale ondernemersrisico te behouden. Dat was de duidelijke boodschap van het ministerie van Financiën na het vervallen van de ruling. De lokale belastinginspecteurs toetsen dat achteraf in 2016. Dan zal blijken wie er gelijk heeft.'

Verspild geld

Het FD meldde maandag dat steeds meer accountants de mening van Sluijs en De Leede delen. Als achteraf blijkt dat de oprichting van MSB's inderdaad overbodig was, dan was niet alleen de bestuurlijke drukte voor niets, ook de tientallen miljoenen euro's aan fiscaal advies zijn dan verspild geld. De minister zegt niet verantwoordelijk te zijn voor deze nodeloze kosten. In haar antwoord op de Kamervragen van Bruins Slot schrijft ze: 'Het was aan de veldpartijen zelf om te beslissen of en zo ja in welke mate zij daarbij hulp van externe deskundigen inriepen. Het is niet aan mij om te oordelen of het inschakelen van externe deskundigen noodzakelijk was.'

Lees ook: Verwarring over nut en noodzaak MSB's

Integrale bekostiging ziekenhuizen

Specialisten en bestuurders moeten vanaf 2015 samen onderhandelen over de prijs die zij vragen per aandoening. Hoe dat verloopt, leest u in dit dossier.
Bekijk het dossier

2 reacties

  • J.S. Koops - Korbee

    Ik zie bij nalezen enkele missers in  de tekst.
    Bericht moet zijn: begrip.
    Isie moet zijn: visie.

  • J.S. Koops - Korbee

    Het zou erg fijn zijn en vooral de minister sieren als ze OOK verantwoordelijkheid zou nemen voor de vaak ingrijpende gevolgen van haar beleid. De onduidelijkheid én de steeds kortere termijn waarop instellingen steeds weer moeten voldoen aan nieuwe eisen veroorzaken in toenemende  crisisgevoel in organisaties  (vooral de kleine organisaties ).
    Het leidt aantoonbaar tot een reactieve instelling van teams die vaak al jaren zeer creatief en vernieuwend bezig waren. En met hun inzet veel waardering oogstten.
    Voeg dat bij het wantrouwen van allerlei geldverstrekkers en de overheid in de bedoelingen van ZBC'S (zonder zich te verdiepen in  isie en missie van die organisaties) en de demotivatie is compleet.
    Ik ben er zeer verdrietig van geworden. 
    Gelukkig wordt dat ruimschoots gecompenseerd door het vertrouwen van patiënten en collega's. Maar het is geen reclame voor de beleidmakers. 
    Misschien moeten die ook eens bijgespijkerd worden over het bericht lerende organisatie en hoe die moet worden gerund. 
    Ik ben altijd bereid om mijn ervaringen te delen,  mits men ervan wil leren.
    Voor zorgverleners: houd vol! Ooit komt het goed.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden