Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Zorg en Welzijn slaan de handen ineen in Kaag & Braassem

Gemeente Kaag & Braassem spoort zorg- en welzijnsorganisaties aan om met elkaar om de tafel te gaan zitten. En het veld reageert enthousiast. Want iedereen vindt dat het anders moet. Dus waarom zou je wachten tot 1 januari 2015 als dagbesteding officieel overgaat van AWBZ naar Wmo?
Kaag-Braassem Hoogmadese molen

Het is nog steeds spannend wat in de komende jaren van AWBZ naar Wmo zal overgaan. En die spanning blijft ook nog wel even boven de markt hangen. Zelfs als de staatssecretaris binnen afzienbare tijd een knoop doorhakt over de al dan niet kunstmatige knip tussen verzorging en verpleging, zullen de komende jaren nog genoeg eieren gelegd gaan worden. Wat nu zeker lijkt, is dat dagbesteding op 1 januari 2015 door de gemeenten zal worden aangestuurd via de Wmo. Voor de gemeente Kaag & Braassem reden om daarop voor te sorteren. Nu al, niet straks.
Sowieso loopt de gemeente voorop in het implementeren van een zorg- en welzijnsagenda zoals ze die in Den Haag graag zien. De maatschappelijke agenda, zo noemen ze die zelf in deze gemeente in Zuid-Holland, bestaande uit 11 dorpskernen in een uitgestrekt gebied met ongeveer 25.000 inwoners. Nadat die maatschappelijke agenda vorig jaar was geformuleerd, konden de welzijns- en zorgorganisaties intekenen op de door de gemeente geformuleerde opgaves. Alle subsidierelaties waren eerst met hen opgezegd. Door samen te werken met andere organisaties zou één coalitie de opdracht krijgen voor de gehele maatschappelijke agenda.

Onderaannemerschap

Een samenwerkingsverband van drie organisaties won. Het werd de Driemaster: een samenwerkingsverband van Participe (zorg en welzijn), Kwadraad (maatschappelijk werk) en Wijdezorg (zorg voor ouderen). Zij geven sinds 1 juli 2013 een wereld met collectieve voorzieningen vorm. Voor de organisaties die de aanbesteding niet hebben gewonnen, betekent het dat zij voor dat deel hun activiteiten moeten afstoten of moeten voortzetten in onderaannemerschap. Het betekent bovendien een enorme ommezwaai voor het gehele veld. Wethouder Schoonderwoerd: 'De wereld van de individuele zorgtrajecten, die via AWBZ of zorgverzekeringswet worden gefinancierd, gaat heel klein worden. Straks formuleren we vanuit de Wmo collectieve opdrachten in de maatschappelijke agenda om te voorkomen dat mensen te snel in een individueel zorgtraject terechtkomen. Daarvoor is noodzakelijk dat we het netwerk van mensen gaan versterken.' En dat betekent dat niet alleen de zorgorganisaties maar ook het verenigingsleven erbij betrokken dient te worden.

Stenen

Alle vrijwilligersorganisaties kregen het verzoek te bedenken wat zij wilden bijdragen aan de maatschappelijke agenda; het was een voorwaarde van de gemeente om ook in 2014 weer gewoon subsidie te ontvangen. Ideeën volop. Van de ongeveer 90 verenigingen in de gemeente, doen zo'n 70 mee. Pauline Portegies is van Wmo-uitvoeringsorganisatie Participe. Participe is een van de organisaties die in De Driemaster samenwerkt om de Maatschappelijke Agenda van Kaag & Braassem invulling en uitvoering te geven.
Portegies heeft de formulieren van de verenigingen voor zich liggen. 'Voorlichting geven over de gevaren van drugs en alcohol aan jongeren en hun ouders door een jeugdsociëteit. Geen chips meer verkopen in de kantine van de sportvereniging. Muziekconcerten geven voor ouderen, bracht een muziekvereniging in. Er is zo enorm veel mogelijk. Wat we dit najaar doen, is vanuit De Driemaster kennismaken met alle verenigingen die willen bijdragen aan de Maatschappelijke Agenda van de gemeente om te zien wat we gezamenlijk kunnen gaan realiseren.

Mitsen en maren

Ook op het vlak van dagbesteding. Er zijn enkele bijeenkomsten geweest met een brede vertegenwoordiging uit het zorg- en welzijnsveld. Als mensen vanuit hun organisatie praten, gebeurt er niet zo veel. Maar zodra mensen los komen van hun eigen organisatie, ontstaan de mooiste ideeën, zegt Portegies.
Woon- en zorgorganisaties hebben veel stenen, zoals dat heet. Veel gebouwen dus, maar gebouwen worden in de nieuwe ideeën niet meer gesubsidieerd; alleen activiteiten komen daarvoor in aanmerking. Veel hangt samen met een slimme manier van organiseren, zo blijkt. Want mensen moeten bijvoorbeeld voor hun dagbestedingsactiviteit een eind reizen. Dat is naar verhouding een grote kostenpost en dat is in de huidige tijd een probleem. Het is natuurlijk voorstelbaar dat organisaties die nu zelf dagbesteding organiseren, er eigenlijk niet op zitten te wachten dat hun een stukje broodwinning hen wordt afgenomen. Zelfs niet als het elders goedkoper en misschien zelfs beter gebeurt.

Budgetten

Vertrekpunt voor Rob Vermeulen van Gemiva, een organisatie met wonen en zorg voor verstandelijk gehandicapten, is dat dagbesteding goed moet passen bij hun cliënten. 'We omarmen het idee om dagbesteding dichtbij onze cliënten te organiseren. Zowel op inhoud als fysiek: de cliënt wil zichtbaar zijn in de samenleving en wil nuttig bezig zijn, en dan het liefst in het dorp waar hij of zij woont. Daar ligt voor ons het belang om nieuwe activiteiten te willen bedenken.'
Er is in Kaag & Braassem een aantal grotere zorgorganisaties die best wat budget kunnen vrijmaken, zegt Vermeulen. 'Misschien niet in de vorm van geld. Maar dan wel in de vorm van menskracht. Als budgetten voor dagbesteding minder worden, moeten wij immers ook onze mensen aan het werk houden.' Want dat de organisaties geen zak met geld meekrijgen om de nieuwe richting van dagbesteding vorm te geven, is duidelijk. De gemeenten worden immers met een bezuiniging geconfronteerd, als dagbesteding in 2015 in de Wmo wordt ondergebracht.

Wederkerigheid

Pauline Portegies denkt dat het zelfs voor minder geld kan, als ze het slim gaan organiseren. Dichtbij de cliënt dus, wat hoge reiskosten gaat schelen, maar ook door inzet van het verenigingsleven, met wie De Driemaster het gesprek aangaat over dagbesteding. Daar zit een gezonde wederkerigheid in, zo blijkt, want er is bij verenigingen altijd weer opnieuw behoefte aan nieuwe vrijwilligers. Van het trekken van strepen op sportvelden tot het schenken van koffie in de kantine. Worden cliënten van ggz-instellingen daarvoor ingezet, dan is het wel nodig om begeleiders daarin te trainen, benadrukt Portegies. Zij is al druk doende om een training voor die begeleiders op te zetten.
Het liefst gaat Portegies gewoon van start. Ze is er de persoon niet naar om zich door koudwatervrees of mitsen en maren te laten weerhouden. 'Het is gewoon een spannend proces. Het is nieuw voor alle partijen. Ik denk dat we komend voorjaar moeten beginnen met enkele mensen die nu dagbesteding hebben. Bij verenigingen, maar dat kan ook bij de gemeente zijn. De groenvoorziening of op het gemeentehuis.' Ook Rob Vermeulen van Gemiva is vol goede moed. 'We moeten de samenwerking opzoeken met andere organisaties. Niet de hakken in het zand zetten, want dan gebeurt er niks. En we moeten nu al aan de slag om voorbereid te zijn op 2015.'
In voor zorg!

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden