Half december 2025 publiceerde het ministerie van VWS de nota ‘Samen werken aan gezondheid’. VWS wil een (betere) verbinding tussen zorg en sociaal domein en nieuwe financieringsmechanismen voor preventie aanboren.

De vraag rijst waarom een dergelijke nota vanuit VWS wordt gelanceerd. En waarom nu? Het kabinet is dubbel demissionair. Waarom wacht VWS niet op een nieuw kabinet? D66 heeft ‘health in all policies’ immers in hun verkiezingsprogramma staan en lijkt nu een kabinet te gaan vormen samen met VVD en CDA. Zou het niet logischer zijn als een volgend kabinet met álle departementen afspreekt om gezondheid in ál het Rijksbeleid te incorporeren?

Verdeeldheid

Daarom legde Zorgvisie haar lezers de stelling voor: Health in all policies’ is gebakken lucht van VWS. In de vijf werkdagen reageerden 32 mensen op de poll. De lezers blijken zeer verdeeld te zijn. 17 mensen zijn het eens met deze stelling. 14 mensen vinkten ‘oneens’ aan. De motiveringen bij de keuzes laten echter zien dat de stelling heel breed uitgelegd kan worden. Mensen met dezelfde uitleg, kozen zowel eens als oneens.

Verbeter de wereld…

Een deel van de lezers is optimistisch over deze nota. Velen van hen houden de stelling aan: verbeter de wereld, begin bij jezelf. VWS geeft volgens hen het goede voorbeeld.

“Het is fijn dat VWS het doet!” schrijft een directeur data kennishub gezond stedelijk leven. “Ongeacht de politieke status. Dat laat moed zien en het inzicht dat het echt anders moet. Het is aan het ministerie én zorgpartijen én gezondheidspartijen én de samenleving om te laten zien dat dit uiteindelijk geen gebakken lucht is. Dit moeten we samen doen.”

Anderen wijzen ook op het feit dat VWS, het zorgveld breed, deze ambitie in vele vormen al eens heeft opgeschreven. Zo nieuw is dit voornemen niet.

Eerst zien dan geloven

Maar, de reacties worden al snel sceptischer. Eerst zien dan geloven, is de toon. Een adviseur gezonde leefomgeving schrijft: “Het is logisch dat VWS dit benoemt, maar de vraag is wat dit in de praktijk oplevert als het niet van bovenaf als harde voorwaarde wordt gesteld. Zonder die borging blijft het vooral bij mooie woorden. In de praktijk richt elk domein zich toch vooral op de eigen doelen.”

Een adviseur in de ggz schrijft: “Of het gebakken lucht is/wordt hangt van VWS af.” De adviseur wijst erop dat er in meerdere vormen vergelijkbare afspraken zijn gemaakt, met alle ministeries. “Maar……VWS laat dit doel in eigen beleid (GALA, IZA, AZWA, landelijke nota gezondheidsbeleid) niet terugkomen en komt zelf niet met een uitwerking.”

Een toezichthouder in de ziekenhuisbranche is het oneens met de stelling en schrijft: “Het heeft pas zin als alle ministeries dat formeel bekrachtigen. Nu is het ‘all VWS policies’ en bij andere ministeries als het meezit en niets kost.”

Politiek versus ambtenarij

Zowel mensen in het ‘eens’-kamp als in het ‘oneens’-kamp merken lezers de timing van deze nota op. Iemand uit de ziekenhuisdirectie vindt het ronduit ongepast: “Niet ambtenaren maar politiek hoort het beleid te bepalen. Het geeft exact weer waar het ministerie mee bevolkt is: D66 stemmers. Het is nog maar zeer de vraag of of het door het VWS en D66 veronderstelde kabinet er komt.”

Dagbesteding

Een manager uit de eerstelijnszorg is überhaupt klaar met al die voornemens en beleidstaal: “Zonder leiding en richting (ook) op het ministerie de afgelopen jaren zie je nu steeds sterker dat de hele sectorale beleidsmaffia die ‘aan de zorg werkt’ vooral een dure vorm van dagbesteding blijkt. De uitvoering vraagt helemaal niet om dit soort rapporten, maar als zelfrijzend bakmeel dringt beleid zich voortdurend op aan de praktijk.”