Grip op probleemgedrag

[Exclusief] Het multidisciplinaire zorgprogramma Grip op Probleemgedrag biedt verpleeghuismedewerkers handvatten om probleemgedrag bij mensen met dementie eerder te signaleren. 'Daarmee voorkom je escalatie', zegt ouderenpsycholoog en onderzoeker Sandra Zwijsen.
Grip op probleemgedrag
Foto: ANP Valerie Kuypers

Mensen met dementie zijn ermee gebaat wanneer ‘hun’ verpleeghuis gebruikmaakt van het zorgprogramma Grip op Probleemgedrag. Zij zijn minder rusteloos, depressief en apathisch, en gebruiken minder medicatie. Dit blijkt uit promotieonderzoek van ouderenpsycholoog Sandra Zwijsen. ‘De kans dat iemand antipsychotica krijgt voorgeschreven is de helft kleiner bij gebruik van Grip. Ook rusteloosheid en ontremd gedrag namen af.’ Grip vergroot bij medewerkers ook het plezier in hun werk. ‘Zij vonden het prettig om een hulpmiddel te krijgen waarmee zij hun expertise goed konden toepassen.’

Zwijsen, werkzaam bij het EMGO-instituut van het VUmc en ouderenpsycholoog bij ouderenzorgorganisatie QuaRijn, promoveerde onlangs op onderzoek naar toepassing van Grip op zeventien verpleeghuisafdelingen in heel Nederland (behalve Limburg en Zeeland). De studie, gefinancierd door ZONMW, is uitgevoerd door een team specialisten ouderengeneeskunde en ouderenpsychologen van VUmc en Radboudumc.

Handvatten

Grip op Probleemgedrag is een multidisciplinair zorgprogramma dat medewerkers handvatten biedt om methodisch te werken. Medewerkers vullen onder meer op werkbladen in welk gedrag zij signaleren, en wanneer. ‘Door zaken gestructureerd en snel in kaart te brengen krijgt de behandelaar eerder een duidelijk beeld van wat er met iemand aan de hand is. Zo kan probleemgedrag eerder worden gesignaleerd en escalatie worden voorkomen. Verzorgenden, verplegenden, helpenden, psycholoog, arts werken nauw samen en overleggen. Dat zorgt voor een betere analyse van de mogelijke oorzaken van het gedrag. Misschien blijkt dat een dwalende bewoner slecht ziet en dat hij geholpen is met een nieuwe bril in plaats van met medicatie.’

Situatie

Aanleiding voor de ontwikkeling van Grip was de hoge prevalentie van probleemgedrag en gebruik van psychofarmaca, zegt Zwijsen. ‘Uit diverse studies blijkt dat circa tachtig procent van de bewoners op een psychogeriatrische afdeling een of meer vormen van probleemgedrag vertoont. Dit gedrag wijkt af van wat normaal wordt gevonden, maar past feitelijk wel bij hun situatie: een vreemd huis, niet weten waar ze zijn. Grip ondersteunt het methodisch werken op de afdeling. Het biedt handvatten, die vaak ontbreken aan de bestaande zorgrichtlijnen.’

Verpleeghuizen kunnen het beste profiteren van Grip door echt multidisciplinair te werken. ‘Dat vergt goede en gestructureerde samenwerking en deskundig personeel op alle niveaus,  inclusief verzorgenden en helpenden. Daar is nog winst te behalen. Ook is stabiliteit in de zorgorganisatie nodig, in plaats van voortdurende verandering. Medewerkers én bewoners hebben behoefte aan consistent beleid, rust en stabiliteit.’
Komend voorjaar start in verschillende verpleeghuizen een pilot. ‘Eind 2015 hopen we Grip te kunnen aanbieden aan de rest van Nederland. De kosten zijn laag: er wordt alleen iets gerekend voor training van lokale coördinatoren en gebruik van het digitale zorgprogramma.’

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.