Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

AWBZ-alternatief SP deugt niet

Het SP-plan voor een alternatieve AWBZ-financiering houdt geen rekening met de toekomst van de zorg of met andere economische sectoren. Bovendien maakt de SP selectief gebruik van feiten. Daarop wijst Marcel Canoy, hoofdeconoom van Ecorys en distinguished lecturer bij Erasmus School of Accounting and Assurance.
AWBZ-alternatief SP deugt niet

Renske Leijten en Emile Roemer van de SP presenteerden gisteren een plan voor alternatieve financiering van de AWBZ. Zij wijzen in het rapport op 70 miljard aan AWBZ-inkomsten die sinds 2001 niet gebruikt zijn voor de zorg. Door deze kosten puur te gebruiken voor de zorg en hogere inkomens zwaarder te belasten, moet de zorg betaalbaar worden, de koopkracht toenemen en massaontslagen uitblijven. Het rapport is gebaseerd op een doorrekening van het Centraal Planbureau (CPB).

70 miljard

De 70 miljard aan AWBZ-inkomsten die sinds 2001 zijn afgeroomd voor andere doeleinden, komt uit een tabel die de ambtenaren van Martin van Rijn hebben geleverd in antwoorden op Kamervragen van de SP. 'VWS heeft bij deze cijfers onvoldoende uitleg gegeven om te kunnen verklaren waar deze 70 miljard voor is gebruikt.' Dit zorgt er volgens Canoy voor dat de SP de cijfers naar eigen hand kan zetten. 'Waarschijnlijk is het een kwestie van labeling die nu ongelukkig uitpakt. Deze complexe cijfers zouden eigenlijk door VWS of een fiscalist uitgelegd moeten worden.' Bij navraag door Zorgvisie kunnen zowel het ministerie van VWS als het ministerie van Financiën geen uitleg geven over de 70 miljard.

Canoy herinnert zich nog hoe staatssecretaris Jet Bussemaker van VWS destijds worstelde met vragen over de exacte financiering van de AWBZ. Zij slaagde er niet in om uitleg te geven over alle kosten. 'VWS heeft geen volledige grip op de uitgaven, dus er zullen altijd correcties plaatsvinden waardoor geschoven wordt met geld. De SP pleit nu voor een geheel dekkend AWBZ-systeem. Dat systeem is minder flexibel omdat bijplussen onmogelijk wordt. Het probleem ontstaat wanneer er te weinig premie binnen komt en mensen een legitieme claim doen op de AWBZ. Daar is geen geld meer voor, maar dat probleem doet zich kennelijk niet voor bij de SP.'

Boekhoudexercitie

Canoy, die zelf ruim bijna tien jaar bij het CPB heeft gewerkt, legt uit dat het bureau een vrij beperkte boekhoudexercitie heeft uitgevoerd voor de SP. 'Zij hebben op basis van een beperkte vraag gekeken over 2014 of de alternatieve financiering budgetneutraal is voor de overheid. De SP doet nu of er van alles aan de hand is, maar dat ondersteunt de doorrekening niet. Je kunt geen conclusies trekken omdat de boekhoudsom klopt.' Op zich zijn de alternatieven geen onzin, meent Canoy. 'Dit systeem kunnen we optuigen. Hogere inkomens zwaarder belasten is een politieke keuze die past bij de SP. Maar dan moeten we wel kijken naar de lange termijn en negatieve effecten. Extra belasting op de hogere inkomens zorgt bijvoorbeeld voor negatieve werkgelegenheidseffecten. Daar staat niets over in dit rapport. Het CPB heeft ook niet gekeken naar de lange termijn. Sectoren buiten de zorg, economische effecten of gedragseffecten zijn compleet buiten beschouwing gelaten.  Wil je echt weten of dit kan, dan kun je niet volstaan met een boekhoudexercitie. Dan draai je mensen een rad voor ogen.'

 

15 reacties

  • Hoeksr

    Wordt het niet eens hoog tijd voor een parlementaire enquête en intern onderzoek binnen VWS?
    Kijk eens puur sec. naar de teruggang in verzorging van onze ongeneeslijke zieke medemensen in ons land. Beschamend!

  • Bea Diekmann

    alternatief awbz sp deugt niet? het artikel laat mi alleen maar zien dat VWS niet deugt.

  • Carel van den Berk

    Ad #2, Cora: Uw reactie is zeker niet zinloos! Bij de a.s. gemeentelijke verordeningen WMO en Jeugd en hun transities / transformaties zal het PGB in een prominent en goed daglicht komen te staan! De burger / zorgvrager heeft wettelijk recht op een goed en solide PGB! En de gemeentelijke verantwoordelijken én uitvoerders van de zorgvragen zullen er snel achter komen, dat dit een perfect en kwalitatief goed instrument is om 'zorg op maat' te leveren. En de bezuinigen mede vorm te geven......
    Zie www.pgb.nl en de brochure van PerSaldo: 'Een solide PGB in de nieuwe WMO --- Aandachtspunten voor een duurzaaam pgb-beleid in gemeenten'

  • benno12

    Meneer zijn bedrijf voert ook een project uit voor vws.
    Tja.......
    Ik weet uit financiële jaarverslagen dat gehandicapten instellingen oa veel geld op de bank als spaarpot voor ' slechte' tijden soms meer dan noodzakelijk.
    Dit is wel awbz geld voor de cliënten.
    Dus resultaat is minder directe cliënt gerichte zorggelden.
    Het wordt gebruikt voor frictiekosten en solvabiliteit.
    De gewenste ontslaggolf in de gehandicapten zorg is er een mooi voorbeeld van.
    Ik zeg gewenste want de vgn en anderen komen niet in opstand tegen de wmo en wlz.
    Want mantelzorgers nemen de plek toch in vd professionals

  • Heini Peters

    Het zou de heer Canoy sieren als hij wetenschappelijke onderbouwingen bij zijn beweringen plaatste. Dit is een wetenschapper zeer onwaardig. Het is, voor de zoveelste keer, een onbeargumenteerd afbranden van een zeer goed onderbouwd en doorgerekend rapport van de SP. En voor wat betreft het eeuwige vooroordeel dat de SP maar wat roept vanaf de zijlijn: dit rapport bewijst met talloze andere SP-rapporten, dat de SP wel degelijk meedenkt. Dat dit meedenken niet in het neoliberale straatje van veel economen past, is algemeen bekend. En kritiek mag daar uiteraard best op geleverd worden, maar doe dat dan wel met dezelfde onderbouwing en doorrekening als waar de SP zelf altijd mee komt, meneer Canoy.

  • Seb

    Meer belasting voor de 'hogere inkomens'; lees middenklasse, die steeds meer onder druk komt te staan om de gevolgen van de crisis op te vangen. Gevaarlijke ontwikkeling.

  • Gavi Mensch

    Tja, we hebben inderdaad economen met een 'Wientjesrekenmachine' nodig om de gezondheidszorg om zeep te helpen zoals de laatste jaren is gebeurd. Hoeveel kosten nu al die extra ambtenaren die de AWBZ moeten gaan '(des)organiseren' en die we met zijn allen betalen? Hop daar gaat ons belastinggeld! Hogere inkomens zwaarder belasten is één ding, gewoon minder hoge inkomens hebben is wat anders. Ik weet zeker dat een heleboel nitwitten niet voor een normaal salaris zouden werken, dat schift lekker, laten we daar maar eens mee beginnen.

  • Ellert

    Voor systeemdiscussies zijn meer ambtenaren nodig om die levendig te houden.
    Had SP in het verleden regeringsverantwoordelijkheid genomen voor het systeem (van bijv. de AWBZ) dan had dit geroep van de zijlijn door SP wellicht helemaal niet nodig geweest.

  • achs

    Er is geld genoeg in ons land, de crisis wordt veroorzaakt door de Rijke burgers zoals bankiers; topmensen en onze eigen overheid. En daar past een visie van de SP niet tussen. (alleen rechtse voorstellen en zelf van de naar rechts gedraaide PvdA past in dat plaatje)

  • mariellavanwijnen@gmail.com

    De kop boven het artikel wordt niet onderbouwd in het artikel.
    Dat zegt meer over de persoon die het schrijft dan over de inhoud van het onderzoek van de SP.
    Jammer dat zorgvisie zich hier voor leent. Goede argumenten op de inhoud ontbreekt.

  • shaker

    De titel boven dit artikel is: 'AWBZ-alternatief SP deugt niet'.
    In het artikel valt echter te lezen: 'Op zich zijn de alternatieven geen onzin, meent Canoy. Dit systeem kunnen we optuigen'.
    De titel boven dit artikel is mijn beleving zeer suggestief en onjuist. Dit zal wel doelbewust gebeuren om de nieuwsgierigheid van de lezer te wekken, maar het gevaar van dergelijke koppen is dat alleen die kreet blijft hangen. Ik zou bovendien verwachten van een platform als zorgvisie dat nieuws objectief wordt gebracht (of in ieder geval objectiever dan nu het geval is).

    Verder zegt Canoy: 'Hogere inkomens zwaarder belasten is een politieke keuze die past bij de SP. Maar dan moeten we wel kijken naar de lange termijn en negatieve effecten. Extra belasting op de hogere inkomens zorgt bijvoorbeeld voor negatieve werkgelegenheidseffecten'.
    De heer Canoy geeft voor deze stelling geen verdere onderbouwing.
    Diverse wetenschappelijke studies tonen aan dat met de groei van het verschil tussen 'arm' en 'rijk' in een land het welzijn van dat land (lees: alle burgers) daalt.

  • robbar

    SP is en blijft SP.

  • miek.roes

    Ik had al wel verwacht dat er mensen zijn die negatief gaan reageren op dit mooie alternatief. Mensen worden al jaren voor de gek gehouden. Er is genoeg geld maar dat wordt verkeerd ingezet. Er wordt bezuinigd op het belangrijkste goed en dat is werk Nergens voor nodig.
    Graag reactie van de econoom op het afromen van de premies!


    Waarom wordt het afromen van
    Awbz premies verdoezeld? Waarom wordt dit ontkend?
    Net als met de onnodige hoge premie voor zorgverziekeraars. Je betaalt je scheel en moet nog veel zelf betalen. De zorg die je nodig hebt krijg jr ook niet.

  • Dora

    Mijn ervaring is dat wat ik nu ga zeggen, zinloos is, maar jarenlange ervaring met zorg leveren aan PGB klanten, heeft mij geleerd dat de veel lagere budgetten die voor een PGB gelden voor zorg. ALtijd voldoende zijn om de gevraagde zorg te leveren. Grote, logge en dure organisaties, die er moeten zijn, begrijp mij niet verkeerd, verdrinken in HKZ administratie, zorgplannen en bureaucratie.. Dat is duur! Sleutelwoord is handen dicht bij de klant, patiënt en uitvragen wat iemand nodig heeft. Overbodige SMART zorg en begeleidingsplannen en dure cursussen hierover dragen echt niet bij aan betere zorg en ondersteuning. Kennis over de mensen echter wel. Begrip, kennis en vertrouwen maken de zorg betaalbaar en effectief.

  • RenskeLeijten

    graag wil ik even reageren op de stelling van Dhr. Canoy dat wij de berekening waarop de 70 miljard is gestoeld naar onze hand zetten. Dat is niet zo.
    Ik nodig iedereen uit om naar de tabel op pagina 6 van ons rapport te kijken. Dit zijn cijfers die wij van het ministerie van VWS hebben gekregen. Uit deze tabel valt op te maken dat vanaf 2001, toen een nieuw belastingstelsel werd ingevoerd, de premieopbrengsten (A + B) hoger waren dan de zorguitgaven (E). Dit verschil staat in kolom G. Dat betekent dat voor het jaar 2013 6 miljard van de opgebrachte premies van 34 miljard niet aan AWBZ-zorg maar aan andere zaken werd uitgegeven. In de jaren
    2001 tot en met 2013 werd maar liefst 70 miljard van de AWBZ-premies afgeroomd voor andere doeleinden.
    In de bijgevoegde notitie van het CPB is in hun tabel ook een duidelijk verschil te zien tussen 'bruto premies' en 'netto premies' (pagina 12, tabel 1)

    Al jaren wordt verkondigd dat de AWBZ meer kost dan zij oplevert aan premies, sterker 'dat er geleend moet worden voor de AWBZ'. Dit is niet waar. Al jaren wordt er flink afgeroomd. Dat mag volgens het huidige belastingstelsel, het is alleen niet netjes om hierover al jarenlang te zwijgen.

    Door de zin 'Het rapport is volgens de SP gebaseerd op een doorrekening van het Centraal Planbureau (CPB).' wordt gesuggereerd dat dit niet zo is. De doorrekening is integraal opgenomen in ons rapport. http://www.sp.nl/service/rapport/140805_AWBZ_rapport.pdf

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden