Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Alleen verbod stopt fusiegolf in zorg’

De bewijslast voor fusies in de zorg moet worden omgedraaid. Fusies in de zorg zouden moeten worden verboden, tenzij de zorginstellingen kunnen aantonen dat de fusie de publieke belangen dient. Daarvoor pleiten wetenschappers bij een hoorzitting van de Tweede Kamer over een nadere invulling van de zorgspecifieke fusietoets.
‘Alleen verbod stopt fusiegolf in zorg’
Foto: ANP

Minister Edith Schippers van VWS wil de zorgspecifieke fusietoets van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) overhevelen naar de Autoriteit Consument en Markt (ACM). De NZa-toets is een louter procedurele toets. Maar de minister wil de fusietoets aanscherpen, zodat de publieke belangen beter zijn beschermd. De vraag is hoe. Moeten er toetsbare normen komen voor kwaliteit, betaalbaarheid en bereikbaarheid? De Tweede Kamer moet de minister groen licht geven. De Vaste Kamercommissie van VWS organiseerde gistermiddag een hoorzitting met deskundigen en mensen uit de praktijk.

Fuseren te makkelijk

Ziekenhuizen hebben de laatste jaren veel te makkelijk kunnen fuseren, vindt gezondheidseconoom Marco Varkevisser. Een gemiddeld ziekenhuis heeft nu een marktaandeel van meer dan vijftig procent. Dat bedreigt effectieve concurrentie op prijs en kwaliteit. De concentratie van marktmacht is slecht voor de betaalbaarheid van zorg, stelt Misja Mikkers, directeur strategie van de Nederlandse Zorgautoriteit. Mikkers zegt aanwijzingen te hebben dat grote ziekenhuizen hogere prijzen kunnen bedingen. Ook zou het gebrek aan concurrentie leiden tot slechtere zorg.

Fusieverbod

Hogere prijzen, minder kwaliteit en minder keuzevrijheid. De publieke belangen zijn dus in gevaar, concludeert Varkevisser. Tijdens de hoorzitting over een nadere invulling van de zorgspecifieke fusietoets krijgt hij bijval van gezondheidseconoom Marcel Canoy. Hij vraagt Varkevisser of er niet een fusieverbod moet komen voor zorgorganisaties, tenzij ze kunnen aantonen dat de fusie de publieke belangen dient. 'Dat moment is wat mij betreft aangebroken', beaamt Varkevisser. Hij ziet de oplossing in aanscherping van de afbakening van de relevante geografische markt. Voor ziekenhuizen is zo'n verbod overigens mosterd na de maaltijd,  merkt Canoy op. Voor de langdurige zorg zou het nog kunnen helpen.

ACM te soepel

Dat het zo uit de hand is gelopen met fusies tussen ziekenhuizen komt doordat de Autoriteit Consument en Markt (ACM) niet streng genoeg is. Die doet zijn werk niet goed, vindt jurist Edith Loozen van het instituut Beleid en Management van de Erasmus Universiteit. De Mededingingswet voldoet in haar ogen, maar de ACM voert die niet goed uit als er sprake is van mogelijk negatieve effecten van marktmacht. Maar Canoy vindt dat de publieke belangen niet veilig zijn in de Mededingingswet. Die is namelijk ontworpen voor 'koekjesfabrieken'. 'De bewijslast om een fusie te verbieden ligt heel hoog om te voorkomen dat de toezichthouder op de stoel van de bestuurder gaat zitten.'

ACM wil strenger toetsen

De ACM sluit een aanscherping van het toezicht niet uit. Bestuursvoorzitter Chris Fonteijn wijst erop dat de toezichthouder bij andere markten, zoals de energie en de post, veel meer regulerend optreedt. Fonteijn kan zich voorstellen dat de toezichthouder ook bij de zorg 'echt diep in de markt gaat kijken' om te doorgronden hoe die precies werkt. Het is de politiek die daarover beslist. Fonteijn verwacht dat er toetsbare normen komen voor kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid. Hoofdinspecteur Joke de Vries van de Inspectie voor de Gezondheidszorg hoopt dat de ACM ook gaat kijken naar de bestuurbaarheid van de organisatie en de mogelijke gevolgen voor patiëntenzorg.

Concentratie en netwerken

Concentreren of alleen verder? Voor die vraag staan veel zorginstellingen in deze onzekere tijden.
Lees verder

Gerelateerde tags

4 reacties

  • Mouton

    Vele meningen, zelfs een aantal proefschriften over dit onderwerp, maar weinig echt onderzoek naar de vraag wat nu de beweegredenen zijn om te fuseren. Waar komt die aversie toch vandaan? Het lijkt wel alsof er een (zogenaamd wetenschappelijk) antifusiekamp is die maar blijft steken in een overtuiging dat zorgaanbieders boeven zijn. Is het niet precies andersom? De zorgaanbieders proberen met man en macht om de continuïteit en kwaliteit van zorg te borgen door zich als maatschappelijk ondernemer te gedragen. En dat is waar het blijkbaar steekt: zij moeten zich volgens de spelregels van de markt zo gedragen, maar ondertussen worden zij door allerlei lieden uit het publieke domein afgerekend alsof ze het publieke belang niet dienen. Stof tot nadenken.

  • Michel11

    <a title='Beste Fusie Tip !' href='http://tallkingresults.com/ga-niet-fuseren-voordat-de-processen-op-orde-zijn-ga-samen-werken/'>http://tallkingresults.com/ga-niet-fuseren-voordat-de-processen-op-orde-zijn-ga-samen-werken/</a> 

    Beste Fusie Tip !

  • g.vester@freeler.nl

    Volgens mij maakt men een denkfout! Markteconomie is de wet van de sterkste! ACM heeft geen moeite met de fusie Ziggo / UPC  waar 1 grote kabelmediagigant is ontstaan! Dus wanneer men kiest voor markteconomie dan kiest men voor groot volume en matige kwaliteit of men kiest voor klein volume grotere kwaliteit.

  • Marjo


    Veel fusies zijn het gevolg van alle regels, die door de zorgverzekeraars opgelegd worden. Dit zijn op dit moment de echte machthebbers binnen de zorg. instellingen moeten kunnen aantonen, dat aantallen van de geleverde zorgonderdelen hoog genoeg zijn, omdat dit volgens de zorgverzekeraars een aftekening is van de kwaliteit. Voldoe je hier niet aan, dan krijg je geen contract en kun je de deuren van je organisatie sluiten. Hierdoor krijgen kleine organisaties niet eens de kans, om te laten zien, dat er wel kwaliteit geleverd kan worden.

    Bij het argument naar de zorgverzekeraars, dat zij de marktwerking in de weg staan, krijg je als antwoord, dat zij het feit, dat de consument ieder jaar van zorgverzekeraar kan wisselen, al voldoende marktwerking geeft. Tjongr jonge, wat een keuzevrijheid ebben we dan toch! 

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden