Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Een streep door het EPD

Ik was geschokt gistermiddag. Dat de Eerste Kamer zomaar een streep kan halen door het landelijk EPD. En dat los van de discussie of dat landelijk EPD nu wel of niet een goed idee is. Maar dat een paar mensen, de woordvoerders van de partijen in de Eerste Kamer, die niet de indruk wekken dat ze helemaal doorgronden wat dat landelijk EPD precies inhoudt, kunnen besluiten om een project dat al tien jaar loopt, waar al 300 miljoen euro in is geïnvesteerd en waar al 60 procent van de zorgaanbieders op is aangesloten kunnen stopzetten. Ongelooflijk.
Een streep door het EPD

Niet dat de leden van de Eerste Kamer zich niet goed voorbereid hebben. Ze hebben rapporten laten opstellen en er zijn talloze deskundigen uitgenodigd. Ik heb een keer zo'n bijeenkomst met de Eerste Kamer en een batterij deskundigen mogen meemaken. Het draaide uit op een Babylonische spraakverwarring. Opt-in, push of pull. De hele tijd vroeg ik me af of het nu de taak is van de Eerste Kamer om zich met dit soort details bezig te houden. Ik zag de wanhoop op de gezichten van de deskundigen.

Overziet de Eerste Kamer de gevolgen van deze beslissing? Wat gebeurt er met al die zorgaanbieders die zijn aangesloten op het landelijk schakelpunt (LSP) als datzelfde LSP straks wordt uitgeschakeld? En wat gaan al die leveranciers doen die geïnvesteerd hebben in hun software om die geschikt te maken voor aansluiting op dat landelijk LSP? Ik zie de eerste claims al bij het ministerie van VWS binnen komen.

En hoe moet het nu verder? Het heil moet uit de regio komen, aldus de Eerste Kamer. Maar welke regio-indeling hanteren we daarbij dan? En wat doen we met de mensen die in de ene regio naar de huisarts gaan en in de andere regio naar het ziekenhuis? En komen er dan allemaal regionale schakelpunten? Aan welke eisen moeten die dan voldoen?

Misschien zie ik 't te somber in maar dit lijkt me een enorme stap terug in de toch zo noodzakelijke automatisering van de gezondheidszorg. Dure les is dat de overheid zich in het vervolg maar afzijdig moet houden van de uitvoering en zich beter kan beperken tot het stellen van eisen en voorwaarden: vanaf 2013 moet iedere hulpverlener elektronisch patiëntgegevens kunnen uitwisselen volgens bepaalde veiligheidseisen en standaarden. Hoe, zoek dat zelf maar uit. De inspectie gaat het controleren en zo nodig sancties opleggen. Met klachten kunt u zich tot de Eerste Kamer wenden.

Mario Gibbels, hoofdredacteur ICTzorg

Mario Gibbels

26 reacties

  • no-profile-image

    Rob

    @ Erwin H. Management heeft als doel om de organisatie te laten voortbestaan. Het voortbestaan van zorgaanbieders hangt niet samen met kwaliteit van zorg, dus daar bemoeit het management zich niet mee. Kwaliteit wordt overgelaten aan de professionals. Dappere managers die (met de kwaliteitswet in de hand) toch probeerden om kwaliteit onderwerp van beleid te maken, hebben veelal het onderspit moeten delven. Door deze scheiding van taken binnen de zorg (en minder in andere sectoren) lijkt het of de twee groepen van andere planeten komen. Echter, maak kwaliteit van zorg relevant vor de inkomsten en het voortbestaan van de organisatie en de twee groepen zullen elkaar snel verstaan.

  • no-profile-image

    Erwin Hoogstrate

    @ Rob: ach, ik besef me natuurlijk dat ik hier ook wat heb lopen te blaten, zonder dat het duidelijk is of dat constructief is ja of nee.
    Wat me wel uit het hart gegrepen is: management/ ICT en professional lijken soms van twee verschillende planeten te komen.
    Onwenselijk!

  • no-profile-image

    Rob

    @ Erwin H. Geweldig stukje!

  • no-profile-image

    Erwin Hoogstrate

    Het is 02.30 u 's nachts. Oma Grijzenstein schrikt wakker.
    "De lobbyisten", zei ze. "Ik wist het wel, de lobbyisten. "
    "Natuurlijk moet alles opgeschaald worden", zo wist ze tegen haar zojuist wakker geschrokken zoon te vertellen. Grijzenstein haalde steeds sneller adem. "Rustig nou ma" , probeerde zoonlief nog.
    Maar Grijzenstein ging verder: "ik wil meer inzicht in procesindicatoren. Die zijn van mij! " Ze was inmiddels niet meer te kalmeren. "waar zijn de uitkomstindicatoren?" , zo brulde de taaie 93 jarige de nacht in. Zoonlief had het niet meer, en had de verpleging inmiddels gebeld. Helaas was dit olie op het vuur. "De lobbyisten! De professionals! Zoon, laat je mij nu ook al in de steek? " .
    "Maar ma,wat wil je dan? Je hebt hulp nodig, en snel! " sprak zoon verbijsterd.
    Grijzenstein brabbelde, nu in opperste ademnood, nog voor ze haar zoon antwoord gaf, nog iets over procesindicatoren.
    "Wat wil je ma, vertel het me!??!?? " .
    De laatste woorden van Grijzenstein zijn inmiddels legendarisch: "een zorgmanager met verstand van ICT".
    Haar as is inmiddels op haar verzoek gegoten in het omhulsel van een Ipad 2.

  • no-profile-image

    Rob (correctie)

    Voor mij is dit een test van de macht van VWS. Het is iedereen die een goed functionerend EPD heeft mogen zien direct duidelijk dat de voordelen veel, en veel, groter zijn dan de nadelen. En ja, je kunt regionaal beginnen, maar het systeem dient vanaf het begin te worden opgezet met nationale ambities en bruikbaar voor alle sectoren, anders lukt het opschalen later niet. Dus de centrale overheid heeft hier een taak, maar blijkbaar onvoldoende macht om die taak waar te maken: 1 - 0 lobbyisten vs VWS.

  • no-profile-image

    Rob

    Voor mij is dit een test van de macht van VWS. Het is iedereen die een goed functionerend EPD heeft mogen zien direct duidelijk dat de voordelen veel en veel groter zijn dan de nadelen. En ja, je kunt regionaal beginnen, maar het systeem dient vanaf het begin te worden opgezet met nationale ambities, anders lukt het opschalen later niet. Dus de centrale overheid heeft hier een taak, maar blijkbaar onvoldoende macht om die taak waar te maken: 1 - 0 voor de Tja als je de beste bent dan ben je niet bang voor uitkomstindicatoren. Maar niet iedereen kan de beste zijn, en dus zal er nooit een breed draagvlak zijn. En laat de politiek in ons polderlandje nou altijd om draagvlak vragen. Dus voorlopig zitten we met procesindicatoren die niet te gebruiken zijn voor patiënten of zorginkopers. 1 - 0 lobbyisten vs VWS.

  • no-profile-image

    Erwin Hoogstrate

    Het L-EPD is een gedrocht, dat top- down door de strot van de professional wordt geduwd.
    Geïnitieerd door ijdele politici en snelle ICT'ers,die hun kans zagen op Eeuwige Roem.
    Hierbij is handig misbruik gemaakt van een gammel onderzoek,waarvan sommige resultaten zijn opgeblazen als rechtvaardiging voor dit monster, dat de maatschappij al honderden miljoenen heeft gekost.
    Als een professional een non- Evidence Based behandeling start, mag die zich komen verantwoorden. "Waarom doet u dat meneer? Leg eens uit? "
    Maar als enkele megalomane types honderden miljoenen verkwisten, komen ze er mee weg.
    Ik zeg: opsporen, die drijvende krachten achter dit mislukt project, en pek en veren erover.
    Tot slot: persoonlijk aansprakelijk stellen die hap voor de honderden weggegooide miljoenen.
    Dan zal deze onzin misschien eens ophouden.

  • no-profile-image

    jet de lange

    @ mevrouw Veereschild: WAT doet u vermoeden dat ik geinteresseerd ben in uw gezondheid, c.q verhaal?
    Ziet u het L-Epd wellicht als een vehikel voor uw ambities?
    Volgens mij zijn daar talloze andere mogelijkheden voor.
    Dolblij dat dit L-EPD de nek wordt omgedraaid.
    Het gezond verstand overwint.

  • no-profile-image

    Sylvia Veereschild

    Als patiënt is het een rare gewaarwording dat mijn garage weet dat ik vorig jaar 2 nieuwe voorbanden kreeg en mijn huisarts niet (!) weet dat ik een operatie onderga in een ziekenhuis een stadje verderop. Is dat de winst van de privacylobby? Weet je wat vrijheid is? Dat we hier open een prima discussie kunnen voeren. Maar helaas de man /vrouw die zo fel voor privacy is (en dus tegen mijn regie op mijn eigen gezondheid) maakt zijn naam niet bekend. Jammer: ik had u graag mijn persoonlijke verhaal willen vertellen.

  • no-profile-image

    Petra Herbschleb

    Vanuit het werkveld gezien denk ik dat het goed is dat er een pas op de plaats wordt gemaakt. EPD's worden nog steeds overal geïmplementeerd. Om daar ook nog een landelijk implementatietraject overheen te gooien is misschien wat veel.
    Laat iedereen eerst wennen aan het digitaal werken, laat de lopende EPD-projecten uitkristaliseren en dan misschien de 'best-practice' verlandelijken?

  • no-profile-image

    Wim van der Pol

    De Eerste Kamer kan het EPD niet tegen houden. Wel een wet die de tweede kamer heeft gepasseerd. De vraag is nu of die wet niet ingetrokken moet worden. Overigens kan ik me de ontsteltenis van de columnist wel voorstellen. De definities rondom het EPD zijn nog onvoldoende vastgelegd en genormeerd. Maar wat veel erger is, is dat de software waar de zorgverleners zich nu van bedienen, zich nog in een kwaliteitsstadium bevinden, waar je niet vrolijk van wordt. Sympathiek gezegd, nog van generaties terug. Wanneer ik al die App-jes zie, dan weet iedereen wat ik met verouderde EPD software bedoel. Dus ook de zorgverleners moeten inhoudelijk nog wat verbeterslagen maken.

  • no-profile-image

    Petra

    Ik ben er blij mee dat het niet door gaat. Waar blijft de privacy van de patiënt?

  • no-profile-image

    Beer Boneschansker

    Wat een feest moet dit besluit zijn voor al die ICT bedrijven met nauwe connecties met VWS. Dit betekent dat ze nog meer geld kunnen verdienen. Geld dat eigenlijk nodig is voor echte zorg maar weer opgaat in aanpassingen van het systeem. natuurlijk zal er nooit een goed werkend EPD worden ontwikkeld: dan is het uit met het geld verdienen door de ICT bedrijven. Heel gek .....maar ik moet opeens aan the Godfather denken en aan andere maffia films.

  • no-profile-image

    Gijsbert Jansen

    Kracht! Om je niet door die onvoorstelbare berg verspilling te laten afleiden om zo iets extreem belangrijks als privacy te bewaken. Als het EPD net als bankgegevens alleen via (toestemming van) de patient toegankelijk zou zijn was denk ik alle weerstand weg. De medische sector zou eens op moeten houden primair vanuit eigen vakperspectief van bovenaf te denken en leren de klant voorop, dus boven jezelf te stellen. Volgens mij heeft de sector ondanks het sociale imago nog steeds geen idee. Daar kan nog heel wat geleerd worden van de 'markt' (dat zijn van die mensen die wel echt kunnen luisteren wat mensen willen). Dan zou het hele EPD niet zo centralistisch zijn opgezet, maar vanuit de enig rechtmatig eigenaar van de medische gegevens (de klant / patient)

  • no-profile-image

    Een zeldzame overwinning voor de vrijheid!

  • no-profile-image

    Berend de Vries

    Inderdaad schokkend. Het L-EPD zit veel beter in elkaar qua privacy, veiligheid, technologie en architectuur dan menig andere grote ICT infrastructuur. De voordelen voor de burger/patiënt zijn evident.
    De zorg ICT moet nu zonder de degelijke L-EPD infrastructuur en wetgeving toch de noodzakelijke informatieuitwisseling realiseren terwijl de toezichthouders, terecht gefrustreerd, op oorlogspad zijn. Kijk maar eens wat er afgelopen jaar met sommige regionale schakelpunten is gebeurd. (artikel van Jaap van der Wel in de Automiseringsgids, http://comfort-ia.nl/artikel-minister-moet-informatievoorziening-zorg-vlot-trekken) Het worden barre tijden.

  • no-profile-image

    tjark reininga

    je schok wil ik wel begrijpen, Mario, maar je kunt niet zeggen dat de beslissing van de Eerste Kamer onverwacht kwam. en het is in Nederland nog altijd zo dat een wet pas wet is als die ook door de Eerste Kamer is aangenomen en is gepubliceerd. iedereen die vooruitlopend daarop investeringen doet in het vertrouwen dat de wet er wel zal komen, doet dat voor eigen risico. (het huidige kabinet heeft overigens laten zien die marge nog verder te willen oprekken, door bestaande wetgeving niet langer uit te voeren vooruitlopend op wetvoorstellen die het wil indienen, maar dat terzijde.)

    het is natuurlijk triest dat een regeling voor de adequate verzorging van informatie over medicatie en behandeling van patiënten nu weer even ver weg lijkt als tien jaar geleden, toen het EPD op de rails werd gezet. maar er zijn intussen wel zoveel ervaringen met systemen, dat nu sneller een wel adequaat (en adequaat beveiligd) systeem ontwikkeld kan worden, wellicht zelfs op basis van de bestaande regelingen voor het verzamelen en bewaren van privacygevoelige informatie. waarbij de patiënt misschien eindelijk weer centraal kan komen te staan, wat het nu afgeschoten plan is goeddeels langs de patiënten heengegaan. een voorbeeld van tunnelvisie dat zijn weerga niet heeft.

  • no-profile-image

    Arno

    300.000.000 Euro natuurlijk

  • no-profile-image

    Arno

    Hoe is het mogelijk dat een dergelijk megaproject (10jaar = 300.000 Euro) wordt stopgezet omdat een aantal (1e) kamerleden niet 'overtuigd' zijn van de beveiliging en privacy. De beveiliging en privacy zijn wat mij betreft zeer belangrijk, maar dat dit nu als (populistisch) excuus wordt gebruikt, in deze fase is onbegrijpelijk. Een landelijk, langlopend project met enorme belangen moet niet afhankelijk zijn van een 4 jaarlijkse stoelendans (de verkiezingen voor de senaat komen eraan en je moet toch opvallen nu). Ik stel voor dat een dergelijk project bestuurd wordt als bij kernenergie; een duurzame commissie, los van allerlei verkiezingsperikelen

  • no-profile-image

    Rene van den Assem

    1. Het woord tragisch is eerder wat mij in gedachten komt. De lobbyisten hebben wat ze willen. Het EPD is weer van de medici.

    2. En nu wachten op het bijschrijven in de statistieken van het EPD als 'mislukt ICT project'. Het staat dan wel onder het verkeerde kopje, maar het is toch mislukt en het had iets met ICT te maken toch?

    3. De lijn van de auteur "stel eisen en randvorwaarden" is wel een goede. Zet het veld maar aan zet. En geeft het LSP met het NICTIZ erbij als bruidsschat. Mogen ze zelf kijken wat ze er van willen hergebruiken. Wijs verder regionale trekkers aan en geef die een beetje geld waar ze ook NICTIZ en LSP van mogen onderhouden. Of niet natuurlijk.
    Succes, enne, wel over 3 jaar klaar graag!

  • no-profile-image

    Jan

    Inderdaad schandalig: wat een kapitaalvernietiging. Laten we de verantwoordelijkheid bij de patient leggen. Die zal gauw moeten leren dat hij een overzicht krijgt van elke zorgverlener waar hij contact mee heeft over wat contraindicaties zijn voor bijvoorbeeld medicatie en operaties. Dat kan dan op een USB stick die je altijd bij je hebt of via een eigen pagina op het Web waarvan hij zelf een code heeft en die als dat nodig is beschikbaar is te stellen aan de zorgverlener. We kunnen het best zelf en zijn immers ook verantwoordelijk wat er met ons lijf gebeurd. Scheelt ook veel kosten en maakt zeer transparant wat er allemaal mis gaat in de zorg. Want ik denk dat dat ook het punt is waar artsen en apothekers bang voor zijn!

  • no-profile-image

    Rene van den Assem

    Ik ben eigenlijk wel erg nieuwsgierig wat de opstellers van het iOverheid WRR rapport hier nu van vinden.

  • no-profile-image

    Casper

    Dus als er al 300 miljoen in geïnvesteerd is en het project al 10 jaar bezig is mag de stekker er niet uit getrokken worden?

    Dat lijkt me het slechtste excuus dat je kunt hebben.

  • no-profile-image

    Linda Mook

    (bij Gibbels dus, zelfde shock maar helaas niet verrast)

  • no-profile-image

    Linda Mook

    sluit mij bij je aan. Had een zelfde gevoel

  • no-profile-image

    criet

    eindelijk!
    dan had je ook geen privacy meer gehad
    een staat binnen de staat erbij?

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden