Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Concentratie maakt de kwaliteit nauwelijks beter

Concentratie van medische ingrepen en behandelingen in ziekenhuizen, leidt niet noodzakelijkerwijs tot een betere kwaliteit van zorg voor patiënten. Dit zeggen onderzoekers van het iBMG, IQ healthcare en het NIVEL. Zij schreven een rapport over de relatie tussen volume en kwaliteit van zorg.
Concentratie maakt de kwaliteit nauwelijks beter
Foto: Lex van Lieshout

'Zolang een bijdrage aan de publieke belangen wel wordt beloofd maar winst in termen van kwaliteit en betaalbaarheid niet wordt aangetoond en daardoor ook niet kan worden afgezet tegen verlies in termen van bereikbaarheid, moeten mensen die zich rijk rekenen door in te zetten op volume-initiatieven op hun hoede zijn', zo waarschuwen de onderzoekers. Zij vinden dat patiënten veel meer moeten aandringen op het inzichtelijk maken van kwaliteitswinst.

Volume

De achterliggende gedachte daarvan is dat de kwaliteit van de ingreep hoger is als deze vaker wordt uitgevoerd. Voor een aantal ingrepen is dit zeker het geval, maar voor veel behandelingen is dit niet onderzocht of is een verband niet aangetoond. Is het verband tussen 'volume' en kwaliteit wel aangetoond, dan is het achterliggende mechanisme daarvan vaak onbekend.

Sterftecijfer

Voor veel aandoeningen blijkt in de wetenschappelijke literatuur geen duidelijk verband tussen behandelvolume en kwaliteit van zorg. Vrijwel alle onderzoeken gebruiken mortaliteit – het sterftecijfer – als uitkomstmaat, terwijl dit lang niet voor alle aandoeningen relevant is. Er blijkt nauwelijks aandacht voor andere uitkomstmaten, zo zagen de onderzoekers.

Geen aantoonbare verbetering

De onderzoekers bekeken initiatieven tot concentratie van liesbreukoperaties, verloskunde, gewichtsverminderende chirurgie zoals maagbandoperaties, borstkankerzorg en de behandeling van hemofilie. De echte aanleiding voor bijna al deze concentraties lag op  professioneel en organisatorisch vlak. Om de concentratie te legitimeren werden juist de voordelen voor de patiënt benadrukt. Maar deze blijken niet altijd te worden waargemaakt. De uitkomsten voor patiënten bleken niet beter veel slechter, maar zeker ook niet beter. Aantoonbare verbeteringen in het behandelresultaat, vonden de onderzoekers doorgaans niet.Wel zijn er nadelen zoals een grotere afstand tot het ziekenhuis, behandeling op verschillende locaties en minder keuzevrijheid.

Strategie

NIVEL- afdelingshoofd Jany Rademakers: 'Positionering van het ziekenhuis, efficiënte bedrijfsvoering en bemensing spelen een belangrijke rol bij initiatieven om het volume te vergroten. De toegankelijkheid van zorg is in een aantal gevallen in het geding, terwijl de kosten niet worden gemonitord en soms zelfs hoger uitvallen. Betere zorg voor patiënten is dus vaak een strategisch argument dat door professionals naar voren wordt gebracht. Maar dat is noch de werkelijke aanleiding noch de gerealiseerde uitkomst van het initiatief.'

Gerelateerde tags

Eén reactie

  • Rob

    Vanuit mijn ervaring vind ik dit resultaat geloofwaardig, maar hoe kan ik nou weten of KPMG Plexus gelijk heeft of de combinatie NIVEL-iBMG-IQ Healthcare?

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden