Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Laat de lijnen in de zorg verdwijnen’

In plaats van de zorg in te richten in een eerste-, tweede-, derde- of nuldelijn kunnen professionals beter integraal werken. Daarvoor pleit Mirella Minkman. ‘De problemen en klachten van mensen beslaan vaak verscheidene domeinen, dat vraagt om een andere vorm van governance in de zorg.’
MirellaMinkman400.jpg
Foto: Mirella Minkman

Minkman hield vorige week een oratie over het thema integraliteit, waarmee ze bijzonder hoogleraar innovatie van organisatie en governance van de langdurende integrale zorg werd aan de TIAS School for Business. ‘De zorg is ingericht in lijnen. Maar ik denk dat integraliteit een key issue wordt voor de zorg in de toekomst. We gaan anders besturen en inrichten. Laat de lijnen langzaam verdwijnen.’

Zijn de lijnen in de zorg volgens u echt zo strak?
‘In principe zijn ze natuurlijk virtueel. Maar de hele zorg is ingericht in lijnen: eerste-, tweede-, derde-, anderhalve en zelfs een nuldelijn. Ik denk dat we de mens centraal moeten stellen en moeten kijken naar ál zijn problemen en klachten, dus ook naar die problemen die niet binnen jouw organisatie kunnen worden opgelost. De vraag is dan: kun je, ook al ben je gespecialiseerd in één onderwerp, breder kijken? Kun je in contact komen met anderen die problemen kunnen oplossen waarin jij niet gespecialiseerd bent?’

Heeft u een voorbeeld?
‘Kijk eens naar de ziekenhuizen. De trend is dat een grote groep mensen veel sneller naar huis gaat na opname. Wat houd je daar dan nog over? De topzorg, die echt in het ziekenhuis geleverd moet worden. Maar voor het grootste deel van de zorg vindt er dus een verschuiving naar huis plaats. Nieuwe technologie speelt hierin een belangrijke rol. Dus waar zijn de lijnen dan nog voor nodig? Of kijk eens naar de geestelijke gezondheidszorg. Pas zag ik een voorbeeld van een gezin met een verslaafde vader. Een ggz-professional kan dan enkel proberen zijn verslaving oplossen, maar kan ook breder kijken. Er zal ongetwijfeld meer spelen dan alleen de verslaving. Dan zou het goed zijn om samen te werken met andere professionals om het hele probleem aan te pakken. Dat gebeurt al wel, maar overall nog te weinig.’

Dat betekent dus een andere manier van werken.
‘Het vraagt om andere vormen van governance, een andere inrichting en besturing van de zorg. Voor bestuurders geldt dat ze veel meer intern en extern zullen moeten samenwerken. Daar horen bepaalde skills bij die ze misschien nog moeten ontwikkelen, zoals goed onderhandelen en bondjes sluiten.’

Wordt de zorg zonder lijnen niet onoverzichtelijker?
‘Dat ligt er maar aan vanuit wie je het bekijkt. Vanuit de professional gezien wordt het wel wat complexer, omdat ze breder moeten kijken dan hun eigen organisatie. Maar voor de cliënt wordt het juist overzichtelijker en zijn belang zou voorop moeten staan. De cliënt heeft niks aan lijnen, die heeft er alleen baat bij als hij goed wordt geholpen. Onlangs hoorde ik van een gezin waar vijftien hulpverleners over de vloer kwamen, elk vanuit hun eigen taak. Met een meer integrale aanpak moet dit beter kunnen.’

Zijn er al goede voorbeelden te vinden van integraal werken?
‘Jazeker. Er wordt al hard aan gewerkt in Nederland, we zijn wat dit betreft ook een internationaal voorbeeld. Ik zie al veel samenwerkingsverbanden, zoals de tachtig dementienetwerken die er in Nederland zijn. Of de integrale wijkteams die aan de slag zijn gegaan. We doen veel, maar de vraag is of we niet te veel stapelen. Ik heb pas een landkaart gemaakt van alle samenwerkingsverbanden en netwerken en er kwam echt een woud van ketens uit. Ik zag in een regio bijvoorbeeld losse netwerken voor dementiezorg, ouderenzorg en palliatieve zorg. We kunnen de integrale zorg dus nog beter inrichten.’

Dossier Governance
In het dossier governance staan artikelen over de wijze van besturen, de gedragscode en het toezicht op organisaties.

5 reacties

  • Jan Bergen

    Helemaal mee eens!
    Integrale zorg (projecten en netwerken) is pas toekomstbestendig als de zorgverzekering met zijn eigen wetmatigheden zoals de schotten en de finance & control eisen, creatieve betaaltitels ontwikkelt samen met de zorginstellingen/verleners.

  • FlexMind

    Niet zo verniewend, wel nodig en bestuurders die bondjes kunnen sluiten zijn er altijd al geweest. En de schotten worden ook door de vele 'professionals' overeind gehouden- koningkrijkjes en protectionisme.

  • DeKinderPsych

    Het hele lijn gebeuren is iets wat de professional nooit bedacht heeft maar puur door het in hokjes willen plaatsen om controle en begrenzing uit te oefenen door geldverstrekker en manager. Dus inderdaad een ENORM open deur, die kennelijk nu pas in een hoger echelon is geland. Chapeau. Doorvoeren.

  • Gert-Jan Lind

    Wordt het voor de professional ingewikkelder? Welnee, eenvoudiger juist! Nu moet je voortdurend rekening houden met aan zo'n 'lijn' gekoppelde financiering, waardoor een professional uit een andere organisatie niet gemakkelijk in te schakelen is. Als ik zonder dat soort schotten zou kunnen werken zou mijn werk juist veel gemakkelijker worden.

  • zwvjapio

    Ik ben het als integraal werker hartgrondig met mevrouw Minkman eens, maar haar pleidooi heeft wel het karakter van een open deur die al jaren geleden gesloten had moeten worden. Zolang protocollen, procedures en concurrentieoverwegingen de zorg blijven beheersen zal de cliënt het moeten doen met persoonlijk gemotiveerde werkers die zich op hen richten en niet op de missives vanuit hun organisatie of managers.

Of registreer u om te kunnen reageren.