Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Zorgbestuur steeds minder aantrekkelijk’

Door de continue kritiek en de verlaging van topinkomens wordt het vak van zorgbestuurder steeds minder aantrekkelijk. ‘Veel jonge getalenteerde bestuurders vertrekken naar het bedrijfsleven’, vertelt headhunter Klaus Schmitt van Klaus Schmitt & Partners. ‘Over een aantal jaar wordt dat goed zichtbaar.’
Het wordt steeds minder aantrekkelijk om bestuurder te zijn in de zorg
Het wordt steeds minder aantrekkelijk om bestuurder te zijn in de zorg - Foto: iStock

De zorg staat aan de vooravond van de invoering van de tweede Wet normering topinkomens. Het maximuminkomen daalt daardoor van 130 naar 100 procent van het ministersalaris. VWS plant om de wet op 1 januari 2016 in te voeren, maar zekerheid of dat lukt is er nog niet. Schmitt: 'Iedereen gaat uit van 1 januari, maar nog niemand heeft gezegd dat het daadwerkelijk zo is. De staffel is namelijk nog niet bekend en pas als die bekend is, kan de wet echt ingevoerd worden.'

Blijven of overstappen

Schmitt stelde in het aprilnummer van Zorgvisie magazine al dat de doorstroming van zorgbestuurders wordt verlamd door de komst van de WNT-2. Toch zijn er deze maand enorm veel wisselingen zichtbaar in raden van bestuur en toezicht. 'Die beweging nu heeft alles te maken met de vrees voor de WNT-2. De mensen die vallen onder de overgangsregeling, blijven veelal zitten. Anderen stappen nu nog over voordat de nieuwe wet geldt. Daarnaast is het ook een sneeuwbaleffect. Als bestuurder A vertrekt, neemt bestuurder B de plek in. Vervolgens stapt bestuurder C op de plek van B.'

Nieuwe aanwas

De functies die vrijkomen worden veelal ingevuld door bestuurders en managers die in de zorg actief zijn. Veel nieuwe aanwas van buiten de zorg is er niet, merkt Schmitt. Na de bankencrisis in 2011 kwamen er wekelijks veel brieven binnen en er bleek veel interesse om een overstap naar de zorg te maken. 'Het is nu bijna stilgevallen. Veel mensen vinden het niet interessant om een overstap naar de zorg te maken. Geschikte kandidaten zitten nu op functies met meer comfort.  Ze verdienen weliswaar iets minder dan de zorgbestuurder, maar hebben geen publieke verantwoordelijkheden, vallen onder de cao en kunnen gebruikmaken van de kantonrechtersformule.' Schmitt ziet eerder het tegenovergestelde gebeuren. Het bedrijfsleven koopt alle jonge getalenteerde bestuurders weg. Aan de andere kant blijft de groep bestuurders van 58+ vooral op haar plek zitten. 'Slechts de bestuurders tussen de 50 en 58 jaar zijn volop in beweging. Dat zie je ook bij alle benoemingen. Mijn zorgen over het effect van de WNT-2 zijn ook niet zozeer voor dit jaar, of volgend jaar. Waarschijnlijk zullen we over drie jaar veel moeilijker een geschikte zorgbestuurder vinden.'

WNT-1, WNT-2 en WNT-3

De eerste WNT verscheen in 2013 en regelde dat topfunctionarissen in de zorg een maximale bezoldiging konden ontvangen van 230.474 euro (130 procent van een ministersalaris). De WNT-2 geldt in principe sinds1 januari 2015, maar omdat de zorgsector werkt met een loongebouw geldt de norm pas per 1 januari 2016. Vanaf dat moment geldt de norm van 178.000 euro (100 procent van een ministersalaris). De beoogde invoeringsdatum van de WNT-3 is 1 januari 2017 en geldt voor alle niet-topfunctionarissen met waarschijnlijk een uitzondering voor medisch specialisten.
Voor alle zittende topfunctionarissen geldt een overgangsregeling waarmee zij hun huidige inkomen binnen enkele jaren afbouwen tot zij voldoen aan de WNT-2.

Gevolgen

Wat de gevolgen precies zijn, blijft gissen omdat de eerste WNT nog helemaal niet geëvalueerd is. Schmitt: 'De effecten  van WNT-1 zijn onbekend. Wat is er gebeurd op de markt? Hoe verhouden de bedragen zich tegenover het buitenland? Als je om een "waarom" vraagt, krijg je als antwoord dat de WNT-2 een voorbereiding is op de WNT-3. Het blijft ook onvoorstelbaar dat de WNT überhaupt is ingevoerd. Sinds de invoering van de normering van NTVZ en NVZD in 2008 zijn er geen casussen bekend dat de raad van toezicht boven deze inkomensnorm heeft toegekend. Het zelfreinigend vermogen in de zorgsector is enorm. Dat heeft de sector zelf voor elkaar gekregen.'

Bestuurder gekrenkt

De hoogte van de inkomens is volgens Schmitt niet de primaire reden dat zorgbestuurders wegtrekken. In de gesprekken die hij voert komt constant naar voren dat bestuurders zich gekrenkt voelen en ondergewaardeerd worden. 'Zij krijgen steeds te horen dat ze graaiers zijn. Aan de andere kant wordt de zorg complexer, er is een afbreukrisico en dan ook nog eens dertig procent inleveren? De beloning staat simpelweg niet meer in verhouding tot de functie. De trots om zorgbestuurder te zijn is nagenoeg verdwenen.' In de huidige tijd kan de bestuurder ook niet opstaan en zeggen dat hij meer wil verdienen. 'De dialoog wordt niet meer aangegaan. Wat wel eens vergeten wordt, is hoe hard bestuurders werken en hoeveel energie, tijd en moeite zij hebben geïnvesteerd om die positie te bereiken. Vervolgens worden zij gediskwalificeerd vanuit sentiment. Zorgbestuurders hebben hart voor de zaak, maar alles heeft z'n grens. Zij kiezen dan sneller voor het bedrijfsleven of een positie net onder het bestuur.'

Topinkomens

Verdienen zorgbestuurders te veel of juist te weinig? Over die vraag lopen de meningen uiteen. Zorgvisie volgt de discussie op de voet en verzamelt de artikelen in dit dossier.
Bekijk het dossier

4 reacties

  • Esther Nieuwenhuizen , Novire

    De onderstaande alinea is redelijk bizar eigenlijk...

    Na de bankencrisis in 2011 kwamen er wekelijks veel brieven binnen en er bleek veel interesse om een overstap naar de zorg te maken. 'Het is nu bijna stilgevallen

    Uiteraard met alle respect voor hardwerkende bestuurders, maar laten we beducht zijn voor mensen die van systeemcrisis naar systeemcrisis hoppen met als voornaamste motivatie het behoud van een salaris hoger dan die van de minister president.

    Nog iets, zou men inmiddels het salaris niet meer kunnen verdienen bij de banken in de private sector? Dat signaal zegt dan genoeg voor de publieke sector; daar zijn dergelijke salarissen dan zeker niet meer mogelijk lijkt me!

  • olafwijman

    Rupjesnooitgenoeg zullen er altijd blijven en zullen zich altijd niet voldoende gewaardeerd voelen. Zelfs als ze een miljoen zouden verdienen.

  • Simon de Waal

    Word een beetje moe van al dat gemekker van die zogenaamde onvervangbare 'zorgbestuurders' die niet uit hun bed willen komen als ze niet meer krijgen dan onze minister president. Voor dat soort types hoeft de zorg ook niet aantrekkelijk te zijn,ga alstublieft weg! Voor zorgbestuurders met een hart,maar bovenal voor al die hardwerkende verpleegkundigen,doktoren en huishoudelijk medewerkers in de thuiszorg en de verpleeghuizen moet de zorg een warm bad zijn!

  • Raoul Trentelman

    "De beloning staat simpelweg niet meer in verhouding tot de functie", aldus Schmitt. Voor wat betreft de kleinere zorgorganisaties kan ik deze uitspraak begrijpen, echter ik verwacht dat Klaus juist daarover niet spreekt. Voor de grotere organisaties deel ik zijn analyse zeker niet en als een bestuurder zich "na jaren hard werken" gekrenkt voelt en zich als graaier ziet weggezet, dan ben ik van mening dat die bestuurder een laag ontwikkeld vermogen tot reflectie heeft. Tenslotte; ook ik ben van mening dat de WNT 2 in de huidige vorm een gedrocht is.Tegelijkertijd was er maatschappelijk terecht verwondering c.q. ophef over de niet zelden doorgeschoten beloningen voor bestuurders die juist vanwege het maatschappelijk belang en de uitdagingen waar de zorg voort staat in deze functies zouden moeten willen werken.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden