‘Gevaar van verkapte risicoselectie is reëel’

[Exclusief] Verzekeraars doen te weinig hun best om de kwaliteit van zorg van hun loyale klanten te verbeteren. Ze stoppen te veel geld in aantrekkelijke aanbiedingen voor jonge en gezonde mensen. Verkapte risicoselectie ligt op de loer, waarschuwt Pauline Meurs, voorzitter van de Raad voor de Volksgezondheid & Zorg (RVZ) in een toelichting op het rapport De stem van de verzekerden.
‘Gevaar van verkapte risicoselectie is reëel’

Na acht jaar gereguleerde marktwerking maken zorgverzekeraars hun rol als zorginkoper nog steeds niet waar. Is het systeem mislukt?

‘Nee, zorgverzekeraars moeten een waanzinnige verandering doormaken om op basis van expertise goede kwaliteit te gaan inkopen. Het waren van huis uit administratiekantoren. Ze moeten zichzelf opnieuw uitvinden om de belangen van hun verzekerden permanent op het netvlies te hebben. Ik vind het eerder een teken van vitaliteit van het zorgstelsel dat verzekeraars daarmee bezig zijn. Wat nog stroef loopt, wordt steeds zichtbaarder. Wat we willen zien is dat ze elkaar beconcurreren op de kwaliteit van zorg. Maar de concurrentie spitst zich nu nog te veel toe op aantallen verzekerden. Ze investeren in marketingcampagnes en doen verzekerden een scherp aanbod.’

Maar als verzekeraars veel verzekerden verliezen, kan de raad van bestuur wel opstappen.

‘Wij vinden dat verzekeraars meer aandacht moeten besteden aan de kwaliteit van zorg van de circa negentig procent van de verzekerden die niet overstappen. Dat zijn hun loyale klanten. Daar moet de dienstverlening op gericht zijn en voor die loyale klanten moet steeds opnieuw duidelijk worden gemaakt wat de toegevoegde waarde is van de eigen verzekeraar. Nu richten sommige verzekeraars zich te eenzijdig op interessante aanbiedingen voor de shoppers. En dat zijn vaak jonge en gezonde mensen die selecteren op basis van prijs. Er is een risico dat dit leidt tot een vorm van verkapte risicoselectie. Als mensen overstappen, wil je dat ze dat doen op basis van kwaliteit.’

Komt er verkapte risicoselectie voor?


‘Het zou goed zijn om daar meer zicht op te krijgen. Als er risicoselectie voorkomt, kunnen we de spelregels van het stelsel veranderen. Of je accepteert dat risicoselectie erbij hoort, maar dan wil ik wel weten hoe verzekeraars dat doen.’

De RVZ stelt dat externe toezichthouders falen als het gaat om het opsporen van verkapte risicoselectie. Welke toezichthouder moet die rol oppakken? De NZa?

‘Vooral de DNB en de NZa moeten hun taken beter op elkaar afstemmen. We zien dat de DNB wel extreem dominant is. Vanwege de  financiële crisis valt het te begrijpen dat er streng financieel toezicht is. De rol van de NZa, het toezicht op een goede prijs-kwaliteit-verhouding, komt nog niet goed uit de verf.’

Verzekeraars kunnen de adviezen van externe toezichthouders toch gewoon negeren? Waarom zouden externe toezichthouders opeens hun rol wel goed gaan invullen?

‘Het zou wel pure armoede zijn als verzekeraars alleen hun best doen als er strenge toezichthouders zijn. Hun raison d’être is de zorginkoop. Dat goed en inzichtelijk doen is hun license to operate. Ze kunnen de beker beter helemaal leeg drinken en hun verzekerden bewijzen dat ze een goede zorginkoper zijn. De wensen van de verzekerden moeten voorop staan.’

Om de rol van zorginkoper te legitimeren, heeft de RVZ hoge verwachtingen van het nieuw leven inblazen van de ledenraad van verzekeraars. Waarop is dat gebaseerd als verzekeraars hier nog nooit serieus werk van hebben gemaakt?

‘Voor verzekeraars moet het een eer zijn om de voorkeuren van hun verzekerden beter in beeld te krijgen. Een ledenraad is een van de instrumenten om dat te doen. De samenleving verandert, verzekerden veranderen. Verzekeraars worden steeds meer aangesproken door hun verzekerden op helderheid waar een polis precies voor staat. Er zijn verzekeraars die hun ledenraad echt invloed laten uitoefenen en de ledenraad juist actief gebruiken om meer zicht te krijgen op de  wensen van hun klanten.’

Wat moeten verzekeraars nog meer doen om goede zorginkopers te worden?

‘Ze zouden veel meer dan nu non-concurrentieel moeten samenwerken bij wetenschappelijk onderzoek naar de effectiviteit van zorg. Laten zij de data waarover zij beschikken benutten voor goed onderzoek en met wetenschappers vaststellen welke zorg werkt en welke niet. Die kennis kunnen ze allemaal gebruiken bij de zorginkoop.’

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.