In totaal lieten 134 respondenten hun stem horen. De overgrote meerderheid van 106 personen (circa 79 procent) geeft nadrukkelijk aan het ‘oneens’ te zijn met de stelling en de achterliggende beleidsrichting. Een minderheid van 28 personen (circa 21 procent) vulde in het ‘eens’ te zijn.

Keuzevrijheid, wachtlijsten en innovatie

Lezers die het oneens zijn betogen dat de keuzevrijheid van de patiënt ernstig in het geding komt, innovatie in de kiem wordt gesmoord en wachtlijsten zullen exploderen, met name in de ggz en bij complexe, gespecialiseerde aandoeningen. De minderheid ziet daarentegen in deze beleidswijziging voornamelijk een noodzakelijke bestuurlijke ingreep. Volgens hen hebben verzekeraars deze armslag juist hard nodig om wildgroei tegen te gaan, regionale samenwerking (inclusief onpopulaire nacht- en weekenddiensten) af te dwingen en het zorgsysteem als geheel efficiënt en solidair te houden.

Wat bij de grote meerderheid direct opvalt, is het diepe wantrouwen richting de zorgverzekeraars. Veel zorgprofessionals en bestuurders voelen zich nu al in een keurslijf gedwongen en stellen dat verzekeraars louter financieel gedreven zijn, ten koste van de inhoudelijke behandelkwaliteit. “Iedereen die in de gezondheidszorg werkt weet dat zorgverzekeraars helemaal niks van kwaliteit weten en enkel naar hun eigen kosten kijken, niet die van de maatschappij”, aldus een ziekenhuisdirecteur. “Het leidt ongetwijfeld tot minder ruimte voor innovatie, minder goede zorg en totale marktmacht.”

Juiste behandelaar

Ook wordt gewezen naar de vrije artsenkeuze. Vooral patiënten met complexe of vaak onbegrepen klachtengeven geven aan dat de reguliere zorg vaak tekortschiet. “Als ongecontracteerde zorg zou worden afgeschaft betekent het dat veel mensen niet bij de juiste behandelaar terecht kunnen wat uiteindelijk veel duurder zal zijn voor de zorgverzekeraar”, schrijft een patiënt.

Vooral voor de ggz wordt gevreesd voor groeiende wachtlijsten. “Het afschaffen van ongecontracteerde zorg zal tot een ongekend zorginfarct leiden in de nu al vrijwel onbereikbare GGZ”, aldus een psychiater. “Gevolg: stilstand op gebied van innovatie, kaalslag onder zorgaanbieders, nog langere wachttijden.”

Solidariteit

De groep respondenten die de maatregel wél steunt legt de nadruk op solidariteit en controle op macroniveau. Zij stellen dat een groeiende groep ongecontracteerde zorgverleners de lusten ervaart (vaste kantoortijden, lichte zorgvragen), maar de zware lasten ontwijkt. “Ongecontracteerde zorgverleners houden zich (vaak) niet aan de regionale samenwerkingsafspraken, en proberen marktaandeel te winnen door vals te spelen op het gebied van personeelsbeleid en het weglaten van acute zorg aanbod”, vindt een medisch directeur van een ziekenhuis.

Verspilling

Daarnaast wijst deze groep op verspilling en stuurloosheid binnen het huidige bekostigingssysteem. Een krachtige partij zou nodig zijn die het voortouw neemt om wildgroei in te dammen. Een gepensioneerd zorgbestuurder is pragmatisch. “Inrichten van zorg naar regionale behoefte kan niet zonder regie in een productiebelonend zorgsysteem.” Een andere directeur-bestuurder vult aan: “Deze maatregel maakt een eind aan de onnodige concurrentie en dubbele infrastructuren in de zorg.”

Tegelijk zijn er binnen de groep voorstanders ook lezers die geen onvoorwaardelijke steun geven aan de zorgverzekeraars. Binnen deze minderheid bevindt zich een subgroep die simpelweg erkent dat de wet de verzekeraar machtiger maakt, maar direct waarschuwt voor de gevaren van dit machtsmonopolie. Zij zien de armslag ontstaan, maar wantrouwen de uitkomst. Een lid van de cliëntenraad van een ggz-instelling schrijft: “De contracten blijken dan een soort wurgcontracten te worden voor de zorgverleners/behandelaren. Want de zorgverzekeraars bepalen de behandeling en bevinden zich in het (medische) domein. Dit komt de patiënt echt niet ten goede!”