Het mes van die hypernerveuze samenleving snijdt aan twee kanten. Allereerst zien we een groeiende zorgvraag als direct gevolg van de toenemende mentale druk. Stress, onzekerheid en prestatiedruk leiden tot meer psychische klachten en dus tot een zwaardere belasting van het systeem. Maar daarnaast sijpelt diezelfde hypernerveuze onderstroom ook door in ons eigen werkveld. De snelheid, de hoge verwachtingen en het constant moeten presteren zijn ook doorgedrongen in de zorg zelf.

Zorgen voor mensen

Als gevolg zien we dat medewerkers hun vak verlaten omdat ze simpelweg niet genoeg tijd hebben om te doen waarvoor ze hebben gekozen: zorgen voor mensen. De werkdruk is hoog, administratieve lasten zwaar en roosters vaak onregelmatig. Dat knaagt aan motivatie en leidt tot uitval. Dit is niet alleen een verlies voor de zorgprofessionals zelf, maar ook voor de kwaliteit van onze zorg.

Toch ontstaan er ook hoopvolle signalen. In de huisartsenzorg is ’meer tijd voor de patiënt’ sinds kort een concreet beleid. Dit maakt het mogelijk om écht te luisteren en de hulpvraag te begrijpen. Ook groeit het besef dat samenwerking in multidisciplinaire teams en met naasten niet alleen efficiënter is, maar vooral meer ruimte schept voor verbinding. Digitalisering en AI kunnen hierbij helpen, maar alleen als de tijdwinst niet direct wordt ingezet voor méér productie en bureaucratie.

Topje van de ijsberg

Mensen die uitvallen met een burn-out zijn voor ons het topje van de ijsberg: zij waarschuwen dat de cultuur en structuur niet langer gezond zijn. Verandering is dus vanuit alle kanten nodig. Wij roepen daarom óók bestuurders op om verbinding, verscheidenheid en vertraging de norm te laten zijn, in plaats van de uitzondering. Alleen dan houden we mensen gemotiveerd en kunnen zij het vak blijven doen waarvoor ze kozen.

Verbinding, verscheidenheid en vertraging zijn geen luxe, maar essentiële voorwaarden voor een duurzame en zorgzame samenleving. Tijd om daar serieus werk van te maken.