Vendrik: ‘Zorg moet bekostiging simpeler maken’

De curatieve zorg doet er goed aan de bekostiging simpeler te maken. Dat komt de verantwoording en beheersbaarheid van de uitgaven ten goede. Dat zegt Kees Vendrik, vertrekkend lid van de Algemene Rekenkamer.
VendrikKees_ANP-1000_RobertVos17359767_450.jpg

Het is zijn laatste rapport over de zorg, het onderzoek naar de prestatiebekostiging in de curatieve ggz. Die heeft niet opgeleverd wat er bij de invoering van werd verwacht. Zorgaanbieders zouden via het meetsysteem Routine Outcome Monitoring (Rom) inzicht krijgen in de kwaliteit van zorg die ze leveren. Zorgverzekeraars zouden op basis daarvan de beste aanbieders belonen bij de zorginkoop. Maar zo gaat het in de praktijk niet. De contracten worden nog steeds afgesloten op de ouderwetse manier: het traditionele budget van de zorgaanbieders.

Rom-data onbetrouwbaar
De belangrijkste belemmering is de onbetrouwbaarheid en onvolledigheid van de Rom-data. Vendrik: ‘Rom heeft het gesprek bevorderd tussen ggz-aanbieders en verzekeraars. Dat is pure winst. Maar Rom biedt onvoldoende vergelijkbare en betrouwbare informatie om op kwaliteit in te kopen. De Rom-informatie geeft de Rekenkamer geen extra vertrouwen dat dit goed gaat komen.’

Beperkingen van kwaliteitsinformatie
De overheid doet er volgens Vendrik goed aan om de beperkingen in te zien van het koppelen van kwaliteitsinformatie aan bekostiging. ‘Dat traject loopt in de gezondheidszorg al zestien jaar. De ambities zijn groot, maar tegelijkertijd is er onder zorgaanbieders ook veel weerstand. Enerzijds omdat ze er geen zin in hebben. Anderzijds deels omdat ze niet afgerekend willen worden op interpretaties van kwaliteit waarvan de aanbieders vinden dat die niet kloppen. Dat speelt bijvoorbeeld rond de sterftecijfers in de ziekenhuizen. Misschien hebben we wel te hoge verwachtingen van de bruikbaarheid van kwaliteitsregistraties.’

Zorginstituut moet Rom beoordelen
Voor de curatieve ggz adviseert de Rekenkamer om de beperkingen van Rom serieus te nemen. Onder ggz-aanbieders is er grote frustratie. Ze ‘rommen’ zich suf, omdat dat moet van verzekeraars. Maar zij sturen alleen maar op het aanleverpercentage Rom en doen vervolgens niets met die data. Moet de sector dan stoppen met Rom? ‘Nee, dat is een politieke beslissing. Wij adviseren het Zorginstituut nog eens goed te laten kijken naar de bruikbaarheid van Rom. Wat willen we nou met die data doen? Hoe meetbaar, betrouwbaar, volledig en objectief is die informatie om zinvolle kwaliteitsvergelijkingen te maken?’

Beheersing zorguitgaven
Vendrik kijkt met voldoening terug op zijn tijd bij de Rekenkamer. Toen hij in 2011 begon, bestond er nauwelijks een traditie om naar de zorguitgaven te kijken. ‘Ik viel met de neus in de boter, want er liep net een onderzoek naar beheersing van de zorguitgaven. De zorg had daarmee een structureel probleem, want de uitgaven waren elk jaar hoger dan gedacht.’

Bekostiging is te complex
Volgens Vendrik gaat de beheersing van de uitgaven nu beter, maar we zijn er nog niet. Dat heeft deels te maken met de complexiteit van de bekostiging van de curatieve zorg. Ziekenhuizen en ggz-aanbieders hebben daardoor moeite om achteraf te verantwoorden of de uitgaven rechtmatig waren. Dat maakt de controle door accountants weer lastig en doen twijfels rijzen bij de NZa of de declaraties wel rechtmatig zijn. Zonder goedgekeurde jaarrekening vragen banken zich af hoe betrouwbaar de cijfers zijn van zorgaanbieders. ‘Maak de bekostiging simpeler’, zegt Vendrik.

Triodos Bank
Op 1 april gaat Vendrik aan de slag als hoofdeconoom bij de Triodos Bank. Is dat geen grote stap, van de publieke sector naar een commerciële bank? ‘Die stap is minder groot dan hij lijkt. De maatschappelijke betrokkenheid van de bank is groot. De missie is gebeiteld in steen: bijdragen aan een duurzame samenleving.’

Dossier Kwaliteitsnormen
Om kwaliteit te garanderen stellen wetenschappelijke verenigingen kwaliteitsnormen op. Ziekenhuizen proberen hier zo goed mogelijk aan te voldoen, terwijl verzekeraars over hun schouders meekijken.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.