Zorgverzekeraars laten regie op kwaliteit aan artsen

Zorgverzekeraars slagen er nog niet goed in om zorg in te kopen op kwaliteit. Het opstellen van kwaliteitsnormen laten ze over aan artsen.
Arts-patient-obeStock_30243576-450.jpg
Verzekeraars laten het opstellen van kwaliteitsnormen over aan artsen. - Foto: Adobe Stock

Zorgverzekeraars lijken door schade en schande hun ambities te hebben bijgesteld als het gaat om hun regierol bij het inkopen op kwaliteit van zorg. Ze proberen niet langer de sector strenge kwaliteitsnormen op te leggen, maar gebruiken de kwaliteitsindicatoren die de beroepsgroepen van specialisten zelf opstellen. Dat blijkt een onderzoek van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG) naar elf jaar zorginkoop van medisch-specialistische zorg. Journalist Frank van Kolfschooten onderzocht voor NTvG in hoeverre verzekeraars inkopen op basis van kwaliteit.

Inkopen op kwaliteit
Bij de invoering van het zorgstelsel in 2006 kregen zorgverzekeraars de regie over de zorg. ‘Inkopen op kwaliteit’ zou hun belangrijkste instrument worden. Met name CZ ging ambitieus van start door voor borstkankeroperaties strengere volumenormen te gebruiken dan de beroepsgroep van chirurgen zelf hanteerde. Bij enkele ziekenhuizen werd geen borstkankerzorg meer ingekocht. Ook bij andere behandelingen, zoals bariatrische chirurgie en de behandeling van schisis, volgde CZ die lijn. In navolging van CZ stelde later ook VGZ hogere eisen dan de beroepsgroep. Maar door de grote weerstand onder specialisten kwam de verzekeraar daar alweer snel van terug en volgt nu, net als de andere verzekeraars, de normen van de beroepsgroepen. Ziekenhuizen die goede uitkomsten kunnen behalen, worden daarvoor beloond.

Artsen bepalen wat kwaliteit is
Elf jaar na de invoering van de Zorgverzekeringswet zijn de grote zorgverzekeraars nog altijd niet in staat om op grote schaal medisch-specialistische zorg in te kopen op basis van kwaliteit, concludeert Van Kolfschooten. ‘De exclusieve regierol voor verzekeraars, zoals die in de wet, is vastgelegd is op dit punt onhaalbaar gebleken, al spreekt alleen VGZ dat onomwonden uit. De verzekeraars zijn er steeds meer van doordrongen geraakt dat het opstellen van kwaliteitsnormen een zaak is van de beroepsgroepen. Ze kiezen nu liever de beter passende rol van aanjager, waarbij ze hun middelen inzetten om ziekenhuizen op basis van door dokters zelf ontwikkelde criteria met elkaar te laten concurreren op ‘zinnige zorg’ en ‘good practices’. Op den duur zullen daarbij ook uitkomstindicatoren een steeds grotere rol gaan spelen, maar die moeten voor een belangrijk deel nog ontwikkeld worden.’

Kwaliteitsnormen
Om kwaliteit te garanderen stellen wetenschappelijke verenigingen kwaliteitsnormen op. Ziekenhuizen proberen hier zo goed mogelijk aan te voldoen, terwijl verzekeraars over hun schouders meekijken. >> Bekijk het dossier

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.