Ter gelegenheid van tachtig jaar vrijheid belichtte het museum van maart 2025 tot medio januari 2026 de geschiedenis van de zorg in oorlogstijd. De focus lag op een onderbelicht hoofdstuk: de psychiatrie en verstandelijke gehandicaptenzorg, waar vergeten slachtoffers en verborgen zorghelden het hoofd moesten bieden aan extreme omstandigheden. Inmiddels heeft de tentoonstelling een digitaal vervolg gekregen.

Ingrijpende evacuaties

Aan de hand van uniek historisch beeldmateriaal, kunst en persoonlijke getuigenissen vertelde Who Cares? over ingrijpende evacuaties, schrijnende tekorten en morele dilemma’s. De expositie liet zien hoe patiënten en zorgverleners werden geraakt door wanhoop en angst, maar ook door veerkracht en volharding.

Op verschillende plekken konden bezoekers de persoonlijke verhalen van mensen over de oorlogstijd horen. Daarvoor stonden er in de tentoonstelling stoelen ‘met de ziel van de maker’. Deze stoelen zijn in de houtwerkplaats van zorgorganisatie Cordaan vervaardigd.

Route naar Vrijheid

De tentoonstelling maakte duidelijk dat de verhalen uit Who Cares? niet alleen historisch zijn. “Deze verhalen verdienen een permanente plek in ons collectieve geheugen. We mogen ze niet vergeten”, benadrukt het Museum van de Geest. “Want nog steeds worden kwetsbare mensen in tijden van crisis vaak het hardst geraakt en over het hoofd gezien.”

Door het Haarlemse museum volgden bezoekers de Route naar Vrijheid. In elke zaal nodigde een kunstwerk uit tot reflectie over de betekenis van vrijheid. Is vrijheid voor iedereen hetzelfde? Kun je vrijheid nemen of is het iets dat je alleen kunt geven? Hoe erg is het als we er verschillend over denken? “Vrijheid laat zich lastig in een hokje plaatsen.” Daarom werden bezoekers aan het einde van de route uit om de Universele Verklaring van de Open Geest te ondertekenen. “Want vrijheid begint met een open geest.”