Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

'Ongewenste variatie in kankerzorg terugdringen'

Hoogleraar en klinisch epidemioloog Sabine Siesling (43) bekleedt sinds kort de nieuwe leerstoel 'Uitkomstenonderzoek en kankerzorg op maat'. Deze is gezamenlijk ingesteld door de Universiteit Twente en het Integraal Kankercentrum Nederland.
'Ongewenste variatie in kankerzorg terugdringen'

Siesling heeft op dit moment een team van negen promovendi en vier algemene onderzoekers.

Wat is precies het doel van uw leerstoel?

'Wij willen toe naar het bieden van kankerzorg op maat. Dat betekent heel specifiek aangepaste zorg, zowel op basis van tumorbiologie als op basis van de eigenschappen en behoeftes van de patiënt. Dit laatste ontbreekt vaak bij onderzoek naar personalized medicine. Wij kijken naast gegevens als leeftijd en geslacht, ook naar de co-morbiditeit, de thuissituatie en de mobiliteit van de patiënt.'

Welke bronnen heeft u ter beschikking?

'Ik zit deels bij de universiteit Twente en deels bij IKNL. IKNL beheert de Nederlandse kankerregistratie. Alle patiënten met kanker worden daarin opgenomen. Deze gegevens kunnen we aanvullen met bijvoorbeeld gegevens uit de NIVEL-eerstelijnszorgregistratie. Al deze informatie kan ik, geanonimiseerd, gebruiken om de hele multidisciplinaire zorgketen in kaart te brengen. Je kunt precies zien welke behandeling de patiënt heeft gehad en of patiënten zijn verwezen van het ene ziekenhuis naar het andere.'

Wat hebt u tot nu toe gedaan?

'In de aanloop naar mijn leerstoel heb ik mij voornamelijk beziggehouden met borstkanker. Variatie en de oorzaken en effecten van variatie in de borstkankerzorg van verschillende onderdelen in het zorgtraject heb ik in kaart gebracht. We zullen in toekomstig onderzoek veel gegevens gaan verzamelen met vragenlijsten over bijvoorbeeld indicatiestelling, patiënttevredenheid en kwaliteit van leven. Ook zijn er veel gegevens die in mijn ogen nog onderbenut zijn. Daarnaast blijkt dat wij deze resultaten kunnen extrapoleren naar andere tumorsoorten.'

Wat hebt u al ontdekt?

'Ik heb gekeken naar gewenste en ongewenste variatie in de kankerbehandelingen. Gewenste variatie betekent dat elke behandeling wordt afgestemd op de specifieke eigenschappen van een tumor. Er is ook variatie waarbij de behandelaar om onduidelijke redenen afwijkt van de richtlijnen. De vraag is dan of het gaat om ongewenste variatie of dat de afwijkende behandeling toch is afgesproken of op verzoek van de patiënt is bepaald. Variatie is ongewenst als deze de uitkomst voor de patiënt negatief beïnvloedt. Dit moet worden teruggedrongen.'

En dan?

'Wij willen bepalen of gevonden variatie in kankerbehandelingen nadelige effecten heeft voor de patiënt. Bij borstkanker bijvoorbeeld, blijkt dat er een ontzettend grote variatie is tussen ziekenhuizen in het gebruik van neo adjuvante chemotherapie: chemo voorafgaand aan de borstoperatie. Het is opvallend dat men in veel ziekenhuizen toch vaak kiest voor chemotherapie na de operatie. We zijn nu aan het onderzoeken welke factoren daarop van invloed zijn. Je kunt denken aan de context binnen het ziekenhuis, of een uitdrukkelijke voorkeur van het behandelteam.'

Wat gebeurt er met de resultaten van uw onderzoek?

'Het blijft niet bij publicaties, want wij hebben een goede samenwerking met ziekenhuizen. Medewerkers van IKNL hebben nauwe contacten in alle ziekenhuizen en kunnen daar de variatie laten zien en vervolgens ondersteuning bieden aan verbeterprojecten. Daarnaast ondersteunen wij de richtlijnontwikkeling. Als er iets uit mijn onderzoek komt, kunnen wij dit snel communiceren naar de experts die deze richtlijn opstellen. Op basis van onze resultaten ontwikkelen wij keuze-ondersteuningstools, zogeheten nomogrammen, die op elk beslissingspunt in de richtlijn een kans op een bepaalde uitkomst kan voorspellen. Dit helpt de besluitvorming binnen het multidisciplinaire team en in de spreekkamer.'

Kijkt u ook naar de kosten?

'Ja, ik zal zeker met collega's van de Universiteit Twente onderzoeken welk effect een zorgtraject heeft op de kosten, ook als daarvan wordt afgeweken. Het gaat doorgaans om dure medicijnen en technologieën. Dan is het belangrijk deze alleen in te zetten bij patiënten die daar baat bij zullen hebben.'

Kwaliteitsnormen

Om kwaliteit te garanderen stellen wetenschappelijke verenigingen kwaliteitsnormen op. Ziekenhuizen proberen hier zo goed mogelijk aan te voldoen, terwijl verzekeraars over hun schouders meekijken. Bekijk het dossier

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden