Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Kartelwaakhond ACM wijzigt koers

De Autoriteit, Consument & Markt (ACM) wil de koudwatervrees voor samenwerken wegnemen. Ziekenhuizen die willen samenwerken kunnen vooraf een advies krijgen. Dat zegt ACM-bestuursvoorzitter Chris Fonteijn in een uitgebreid interview dat vandaag verschijnt in Zorgvisie magazine.
Chris Fonteijn, bestuurder ACM

Er gaat een fusiegolf door de ziekenhuiswereld. Zeker 16 van de ruim 100 ziekenhuizen hebben in 2012 en de de eerste helft van 2013 een fusie gerealiseerd of zijn daar mee bezig, bleek onlangs uit onderzoek van KPMG Plexus. De reden hiervoor is dat ze de kwaliteit van zorg willen verbeteren, geven ze zelf vaak aan. Ze moeten wel samenwerken, omdat ze anders niet voldoen aan de volume-eisen van zorgverzekeraars en beroepsverenigingen van medisch specialisten voor het minimale aantal behandelingen dat ze moeten doen van een bepaalde aandoening.

Ziekenhuizen moeten wel fuseren

Maar is het wel nodig om te fuseren? Gewoon samenwerken kan toch ook? Dat vinden de ziekenhuizen niet. In de ziekenhuiswereld heeft het idee dat fuseren makkelijker is dan samenwerken stevig postgevat. Dat komt doordat ziekenhuizen die fuseren met elkaar willen afspreken wie welke behandelingen doet. Maar dat mag niet van de ACM, denken ze, omdat ze daarmee de markt afbakenen. En dat is in strijd met de Mededingingswet. Dus moeten ze wel fuseren. Bovendien kunnen ze dan de financiële gevolgen van de fusie voor de medisch specialisten en de ziekenhuizen makkelijker afwikkelen.

ACM: fuseren is niet makkelijker dan samenwerken

'Het is een mythe dat fuseren makkelijker is dan samenwerken', stelt Fonteijn in Zorgvisie. 'Dat zou betekenen dat het meerdere "fuseren" wel zou mogen en het mindere "samenwerken" niet. Dat zit ten onrechte tussen de oren van bestuurders en adviseurs. Ik vind het onzinnig als bestuurders zeggen dat ze gaan fuseren uit angst voor de ACM. Bestuurders moeten de samenwerkingsvorm kiezen die het beste past bij hun patiënten, personeel en organisatie. Een goede bestuurder gaat niet fuseren omdat hij bang is voor samenwerken.'

ACM-baas Chris Fonteijn: angst voor samenwerken wegnemen

Fonteijn wil de koudwatervrees voor samenwerking wegnemen. Hij legt uit dat het juridische kader voor samenwerking en fuseren anders is. Bij samenwerking toetst de ACM achteraf of die niet in strijd is met het kartelverbod, terwijl die toets bij fuseren vooraf wordt gedaan. 'Maar het is absoluut niet zo dat we fusies makkelijker laten passeren dan samenwerking.'

ACM geeft advies vooraf

Om de vrees voor samenwerken weg te nemen, nodigt de ACM ziekenhuizen uit om langs te komen voor advies. De Nma, de voorganger van de ACM, wilde samenwerkingen niet vooraf toetsen. Gaat de ACM dat wel doen? 'Ja, dat is een beleidswijziging. Wij nodigen ziekenhuizen die willen samenwerken uit bij ons langs te komen om te laten zien hoe ze hun plannen willen vormgeven. Dan krijgen ze van ons een opvatting hoe wij die samenwerking zien. Via een informele zienswijze of een guidance-instrument geven we helderheid over de grenzen.'

Fusietoezicht niet strenger

De beoordeling van fusies wordt niet strenger. Die blijft hetzelfde. De ACM geeft dus niet toe aan de roep om strenger fusietoezicht. 'In de kern is de beoordeling van fusies en samenwerkingsvormen hetzelfde: laat zien dat de voordelen groter zijn dan de nadelen. Wij praten met de betrokken zorgaanbieders, verzekeraars, patiëntenorganisaties, de NZa en de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Als die bevestigen dat de opvatting van de ziekenhuizen meer waar is dan niet waar, dan moet je als ACM wel heel sterke argumenten hebben, wil je die fusie verbieden.'

Zorgvisie Magazine

Wilt u het hele interview met ACM-topman Chris Fonteijn lezen? Neem dan een abonnement op Zorgvisie

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden