Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Financiële strop dreigt voor zzp’ers zorg

Zzp’ers met een VAR Winst uit onderneming spelen Russisch roulette door in opdracht te werken van zorgorganisaties of zorgbemiddelingsbureaus. Lex Tabak, adviseur bij Adcase en belangenbehartiger voor zelfstandig ondernemerschap, legt uit dat met de meest recente uitleg van Financiën, VWS en SZW, financiële problemen dreigen voor veel zzp’ers in de zorg.
Financiële strop dreigt voor zzp’ers zorg

Zzp'ers in de zorg werken veelal voor een zorgorganisatie of bemiddelingsbureau, bijvoorbeeld voor verpleeg- en verzorgingshuizen, thuiszorginstellingen, ziekenhuizen en privéklinieken. 'De structuur van werkzaamheden binnen deze relatie is bepalend voor welke VAR iemand in aanmerking komt. Werken zij direct voor een particulier, dan is de VAR-wuo van toepassing. Werken zij echter voor de zorginstelling of een bureau, dan is er sprake van schijnzelfstandigheid en geldt veelal de VAR-loon. De zzp'er draagt op dat moment zelf wat de fiscus betreft geen eindverantwoordelijkheid voor de klant en valt binnen de structuur van de zorginstelling.' Dat is genoeg reden voor de Belastingdienst om de VAR-wuo ongeldig te verklaren. 'De fiscale voordelen als zelfstandigenaftrek of MKB Winstvrijstelling zijn dan niet meer van toepassing en het bedrag moet terugbetaald worden. Jaarlijks gaat het om een bedrag van 10.000 tot 15.000 euro tot een maximum van vijf jaar.'

VAR-verklaringen

In totaal zijn er vier VAR-verklaringen. Zzp'ers hebben recht op een VAR-wuo als zij honderd procent zelfstandig werken, bijvoorbeeld door rechtstreeks zorg te leveren aan een cliënt, te werken in opdracht van een cliënt met pgb of als zij meedoen aan de pilot AWBZ zorg in natura. Bij deze pilot hebben zij een contract met het zorgkantoor. De VAR-wuo is interessant vanwege de fiscale voordelen als zelfstandigenaftrek of MKB Winstvrijstelling. De tweede VAR is de VAR Resultaat uit overige werkzaamheden en is bedoeld voor ondernemers die af en toe een klus doen, maar niet in aanmerking komen voor alle fiscale kortingen. Deze groep moet dus wel belasting afdragen, maar heeft niet dezelfde fiscale voordelen als een zelfstandige. De derde is VAR-dga waarbij inkomsten uit werkzaamheden voor rekening en risico zijn van een vennootschap. De laatste is VAR-loon die van toepassing is voor loondienstverbanden.

Goede intenties

De Belastingdienst gaat bij aanvraag van een VAR-verklaring uit van de goede intenties van de aanvrager. Via een geautomatiseerd systeem kunnen zzp'ers zelf binnen enkele dagen een VAR-verklaring regelen. 'In voorkomende gevallen wordt de VAR-verklaring en andere administratie zelfs door bemiddelaars afgehandeld', meent Tabak. 'De zzp'ers denken dat alles in orde is, zien hun inkomsten verschijnen op de bankrekening en laten na om zich goed in te lezen. Zij zijn dus niet goed op de hoogte van alle risico's en spelen een soort Russisch roulette, want als de Belastingdienst bij onderzoek vaststelt dat de VAR-wuo niet toegewezen had mogen worden, kunnen zij door navorderingen zelfs een persoonlijk faillissement in getrokken worden.

Zorgorganisatie en bemiddelingsbureau vrijuit

De zorgorganisaties en bemiddelingsbureaus hebben een groot belang bij de VAR-wuo. Wanneer de VAR-wuo van de zzp'er namelijk ongeldig wordt verklaard, gaat de organisatie vrijuit. De ondernemer is achteraf dus altijd zelf de klos. Tabak: 'Veel zzp-instanties hebben het bestaan van zzp'erschap klakkeloos gepromoot. Iedereen is gaan geloven in deze ondernemingsvorm, waardoor mogelijk duizenden zzp'ers nu onrechtmatig in verzorgingshuizen, ziekenhuizen en grote thuiszorgorganisaties actief zijn. Nogmaals: organisatorisch blijft de instelling verantwoordelijk voor alle cliënten of patiënten, dus een zzp'er kan dat niet meer zijn. Op dat moment werken zij onterecht onder een VAR-wuo. Er wordt gesproken over een heksenjacht, maar feitelijk gaat het om een toename van de handhaving.'

Op dit moment word er wel gewerkt aan de VAR-webmodule. Dit is een online toets waarmee opdrachtgever en opdrachtnemer zelf online hun arbeidsrelatie moeten toetsen. Deze module zorgt ervoor dat organisaties en bureaus niet meer vrijuit gaan als zij verkeerd handelen.

Snel duidelijkheid gewenst

Mei Li Vos van de PvdA heeft gisteren een debat aangevraagd over het onderwerp en wil binnen twee weken een AO op de agenda. 'Er moet snel duidelijkheid komen welk werk in loondienst hoort en welk werk uitgevoerd kan worden door zzp'ers. De controle of een VAR-wuo terecht is, duidt soms op willekeur. Zzp'ers worden daar bang van en enkele mensen zitten al drie maanden op de bank te wachten of zij weer aan het werk mogen. Ondertussen zitten cliënten te verpieteren en juist voor cliënten met een specifieke zorgvraag is het belangrijk om gebruik te kunnen maken van de diensten die alleen zzp'ers kunnen bieden, zoals de 24-uursdiensten bij palliatieve zorg.'

Vos is het wel met de bewindsvoerders eens dat de schijnconstructies in de zorg aangepakt moeten worden. 'Zij concurreren op een oneerlijke manier met de normale zorgorganisaties en dat is niet de bedoeling. Maar het belangrijkste is dat zzp'ers een oplossing horen en dat moet zo snel mogelijk.'

Reactie Belastingdienst

De Belastingdienst laat via een persvoorlichter weten dat zij geen cijfers hebben over hoeveel van de 20.000 zzp'ers in de zorg eigenlijk een VAR-loon zouden moeten hebben. 'De Belastingdienst geeft in het toezicht alleen een fiscaal oordeel over hoe er gewerkt wordt. We beoordelen de arbeidsrelatie en dan kunnen we tot de conclusie komen dat er sprake is van een dienstbetrekking. Recentelijk heeft de Belastingdienst bij 257 zzp'ers in de zorg de VAR-wuo herzien in een VAR-loon.' De Belastingdienst heeft volgens de woordvoerder ook bij een groep van 1500 aanvragers van een VAR-wuo in de zorgsector, aan 900 aanvragers na een nadere beoordeling een VAR-loon afgegeven. In 150 gevallen is alsnog een VAR-wuo afgegeven. 'Het toezicht bij zzp'ers is niet nieuw en past binnen de reguliere klantbehandeling van de Belastingdienst. De Belastingdienst is in contact met verschillende brancheorganisaties in meerdere branches en geeft voorlichting over hoe in voorkomende gevallen de arbeidsrelatie beoordeeld wordt.'

Onderwijs en bouw

Het probleem speelt zich overigens niet alleen in de zorg af. Volgens Tabak komen de problemen ook steeds meer aan het licht in het onderwijs en in de bouw. 'Denk aan een leraar die als zzp'er valt binnen de structuur van de school of een stukadoor die in opdracht van een groot bouwbedrijf werkt. Hier is ook sprake van schijnconstructies. In de Kamerbrief die deze week verscheen laten de minister en staatssecretarissen duidelijk zien dat de Belastingdienst een lijn gaat trekken. Het is nog de vraag hoe hard de Belastingdienst op zal treden. Ik adviseer zelfstandig ondernemers om zich goed te laten informeren en te kiezen voor de ondernemingsvorm die bij hun activiteiten past.'

Lees ook:

Martin van Rijn, staatssecretaris VWS reageert samen met Lodewijk Asscher, minister Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Eric Wiebes, staatssecretaris van Financiën op een groot aantal Kamervragen. In de antwoorden zeggen de drie toe dat zij een regionale pilot opschakelen zodat zzp'ers hier landelijk aan kunnen werken.

5 reacties

  • info@zusterindebuurt.nl

    Er is een oplossing, namelijk die van Zusterindebuurt. Franchiseorganisatie die zzp'ers ontlast van alle zaken die afleiden van het leveren van zorg. Geen belastingrisico's zoals VAR-Wuo en BTW vrij kunnen leveren. Kijk op www.zusterindebuurt.nl. Dé oplossing voor zzp'ers in de zorg!

  • jhbos

    Ik snap de discussie niet de zorgverleners kunnen toch gewoon aan de slag als oproepkracht of in loondienst. Of een contract voor 6 maanden of 1 jaar. Binnen de bestaande flexwet zijn er voldoende mogelijkheden voor de opdrachtgever om een flexibele schil te hebben. Als ZZP'er ben je ondernemer en loop je risico, daar staan zeer forse fiscale vrijstellingen tegenover die ten gunste komen van de ZZP'ers. Dus de leegloop is voor rekening en risico van de ZZP'er. Uiteraard ligt er een verantwoordelijkheid bij de bemiddelingsbureaus die natuurlijk gewoon zorg moeten aanbieden, dan maar via een flexibel arbeidscontract ipv via een ZZP structuur. Of wordt er dan minder winst gemaakt? Il wil nog een heel groot misverstand verhelderen. EEN VAR VERKLARING IS VOOR GEEN ENKELE WETGEVING VERPLICHT OM TE HEBBEN. Ook zonder VAR verklaring kan ik gewoon als ondernemer aan de slag, die VAR heb ik helemaal niet nodig als ZZP'er.
    @mlange01 dat risico bestaat alleen als de onderneming die het personeel levert failliet gaat. De belastingschulden van een faillisement van een individuele ZZP'er met een VAR WUO kan nooit door de Belastingdienst op de inlener worden verhaald. Bij een ZZP'er met een VAR DGA kan dat uiteraard wel en uiteraard ook bij de bureaus die de handjes leveren en daarvoor ook direct aan de inlener/doorlener factureren

  • R. Langeveld

    hoe kan je als zzp-er in de zorg failliet gaan?

  • mlange01

    Mijns inziens is de opmerking dat zorgorganisaties en bemiddelingsbureaus vrijuit gaan niet volledig juist. Bij faillissement van de zzp-er kan de Belastingdienst de niet-afgedragen loonheffing verhalen op de organisaties / bureaus. Een G-rekening kan dit voorkomen.

  • het kan beter

    Vandaag de VAR kwestie. Het is de regering die het werken zo moeilijk maakt en regelingen verzint die niet kunnen. Allemaal haken en ogen aanbrengen om te treiteren. Weg met deze regering!

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden