Vastgoed

John Bos

‘Nieuw kabinet moet prioriteit geven aan bouw ouderenwoningen’

Er moeten hardere afspraken gemaakt worden over het onlangs gesloten woonzorgakkoord over de bouw van 160.000 ouderenwoningen. Hier is een belangrijke rol weggelegd voor een nieuw kabinet. Dat zegt John Bos, bestuurder bij Woonzorg Flevoland en namens ActiZ lid van de taskforce die het woonakkoord heeft opgesteld.
Duurzaamheid

Cathy van Beek: financiering nodig voor onrendabele duurzame maatregelen

Cathy van Beek, kwartiermaker duurzame zorg, is optimistisch over de eerste verduurzamingsplannen die ziekenhuizen hebben ingeleverd. De ziekenhuizen die nog geen plan hebben ingediend, zullen alsnog snel met een plan komen om het vastgoed te verduurzamen komen, verwacht zij.
Duurzaamheid

Isala bouwt in Meppel eerste gasvrije ziekenhuis

De nieuwbouw van Isala Diaconessenhuis in Meppel wordt het eerste gasvrije ziekenhuis van Nederland. Dat is niet ingewikkelder dan een ziekenhuis op de traditionele manier bouwen, vertelt directeur Nieuwbouw Alex van Reeuwijk. Bestuurder Rob Dillmann: 'We kunnen het ons niet permitteren om een ziekenhuis te bouwen dat nog fossiele brandstof gebruikt.’

Vertrekkend Humanitas-bestuurder Gijsbert van Herk blikt terug op vijf crisissen

De inspectie stond op het punt om Humanitas te sluiten toen Gijsbert van Herk op 1 januari 2016 begon als bestuursvoorzitter van Humanitas. Op veel fronten presteerde de organisatie ondermaats. Nu zijn alle dossiers op orde en blikt de vertrekkend bestuurder met hoofdredacteur Simon Broersma in podcast Voorzorg terug. 
Duurzaamheid

Zorgverzekeraars willen groener inkoopbeleid

In het inkoopbeleid van alle zorgverzekeraars wordt vaker en meer over het onderwerp verduurzaming geschreven. Hoe zorgverzekeraars dat invullen verschilt. Zorgverzekeraars Nederland vraagt zich of de betaalbaarheid van de zorg zich verhoudt tot het verduurzamen van vooral vastgoed.
Duurzaamheid

Ziekenhuis gebruikt kanaalkoeling om duurzame doelen te halen

Het BovenIJ gebruikt water uit het Noordhollandsch Kanaal om het ziekenhuis te koelen. Een van de manieren om de doelen uit de zelf opgezette routekaart voor duurzaamheid te behalen.
Duurzaamheid

‘Green Deal duurzame zorg te vrijblijvend’

Vooruitlopers op het gebied van duurzaamheid in de zorg vinden dat de Green Deal duurzame zorg van het ministerie van VWS te vrijblijvend is. Individuele zorgaanbieders willen minder vaak 'een belofte' afleggen dan verwacht. De corona-crisis speelt hierin een rol.
Vastgoed

Eis voor hertaxatie van vastgoed: het kost zorginstellingen alleen maar geld

De eis van De Nederlandsche Bank (DNB) vastgoed te laten taxeren heeft een stevige financiële impact op zorginstellingen. ‘Als een gebouw weinig oplevert, gaat dat ten koste van de waarde’, zegt taxateur zorgvastgoed Bert van Scherpenzeel van adviesbureau AAG: ‘De bank kan je dan dwingen tot een renteopslag op de hypotheek of het pand te verkopen.’
Vastgoed
Woonzorgvormen_voor_ouderen

Gestippeld wonen of toch liever een kangoeroewoning?

Ouderen wonen langer zelfstandig thuis, al dan niet gedwongen. Het is dus zaak om de woning aan te passen aan de zorgbehoefte van de bewoner of om te verhuizen naar een beter geschikte woonvorm. Terwijl het aantal ouderen stijgt, neemt de voorraad passende woonruimte af. Daar moet verbetering in komen.
Tech

De toekomst en tussenstand van 3D- en bioprinten in de zorg

Door de opkomst van AI en big data in de zorg is de ontwikkeling van 3D- en bioprinten wat naar de achtergrond verdwenen, constateren Lorenzo Moroni (Universiteit Maastricht) en Martijn van Griensven (MERL Institute). Toch is het een veelbelovende technologie die al veel waardevolle toepassingen oplevert en nog lang niet is uitontwikkeld.

Over vastgoed

Zorgen om zorgvastgoed

Ziekenhuizen en aanbieders van intramurale zorg zijn zelf verantwoordelijk voor de bekostiging van hun vastgoed. Dat was tot circa tien jaar geleden wel anders. Toen droeg de rijksoverheid de verantwoordelijkheid voor de bouw van zorginstellingen. In het publieke stelsel ontbraken prikkels voor zorgaanbieders om efficiënt met zorgvastgoed om te gaan. Daarom wilde de overheid de verantwoordelijkheid voor vastgoed overhevelen naar de zorg. Zorgaanbieders wilden ook af van het oude bouwregime, dat ze als betuttelend ervoeren. Zo schreef het inmiddels opgeheven Bouwcollege in detail voor hoe breed gangen en deuropeningen moesten zijn.

Lees meer

Zorgaanbieders hebben nu veel meer beleidsvrijheid. Maar het lijkt erop dat ze de financiële risico’s van vastgoed soms onderschatten. Garandeerde de overheid vroeger de betaling van rente en afschrijvingen met een stempel van het Bouwcollege, nu moeten zorgaanbieders de kosten vergoed zien te krijgen in tarieven. Daarover moeten ze onderhandelen met zorgverzekeraars. Met banken moeten ze goede voorwaarden afspreken. Onzekerheid is troef.

Nieuwbouwziekenhuizen in problemen

De ziekenhuizen zijn in 2008 als eerste overgegaan op het nieuwe bouwregime. Voor ziekenhuizen die nog in het oude stelsel waren begonnen met bouwen, golden er overgangsregelingen. Die zijn inmiddels verlopen. Ziekenhuizen moeten voor de financiering van hun bouwplannen aankloppen bij banken. Die zijn steeds kritischer geworden over nieuwbouw, zeker nadat enkele nieuwbouwziekenhuizen in grote financiële problemen kwamen en bijna failliet gingen. Banken komen alleen nog over de brug als er een degelijk businessplan is. Ook willen ze vertrouwen hebben in het bestuur en de medisch specialisten. Een plan met een te optimistische inschatting over de groei van de omzet kan tot grote problemen leiden als die tegen blijkt te vallen. De vergoeding die ziekenhuizen krijgen in de tarieven is bij nieuwbouwziekenhuizen de eerste jaren vaak niet voldoende om de kosten te betalen. Ziekenhuizen proberen dan ook tijdelijk hogere tarieven te krijgen van verzekeraars. Tegenover de risico’s van nieuwbouw staan ook voordelen. Zo trekken ze vaak meer patiënten door de aantrekkelijkheid van het nieuwe gebouw. Verder is er een trend om steeds kleiner te bouwen, omdat een deel van de zorg naar huisartsen en andere eerstelijnsaanbieders gaat. Misschien bestaat een ziekenhuis over 20 jaar wel alleen nog uit operatiekamers, spoedeisende hulp en intensive care en wordt de overige ziekenhuiszorg elders gedaan.

Vastgoed in intramurale ouderenzorg

De aanbieders voor intramurale zorg zijn pas in 2012 overgegaan op een bouwregime van meer vrijheid en verantwoordelijkheid. Ze moeten zelf beslissingen nemen over investeringsbeslissingen. Het overgangsregime geldt in de care tot 2018. Vanaf dat moment is de dekking van kapitaallasten volledig afhankelijk hun zorgprestaties. Als hun productie onvoldoende inkomsten genereert om de kapitaallasten te dekken, hebben ze een financieel probleem. Leegstand is dus kostbaar. Nu krijgen zorginstellingen in de tarieven nog een vaste vergoeding via de Normatieve Huisvestingscomponent (NHC). De overheid wil die vergoeding flexibel maken en onderwerp maken van onderhandelingen tussen zorgkantoren en zorgaanbieders. Daartegen is veel verzet. Zorgaanbieders vrezen dat ze zo steeds minder geld krijgen voor zorgvastgoed. En er zijn al veel ouderenzorgaanbieders in financiële problemen door het kabinetsbeleid om ouderen langer thuis te laten wonen. De afbouw van lichte zzp’s ging voor veel instellingen te snel. Ze kampen met leegstand van verzorgingshuizen of hoge kosten om verzorgingshuizen om te bouwen tot verpleeghuizen. Voor die instellingen is het zorgvastgoed een financiële molensteen. Voor zorginstellingen die op tijd de juiste beslissingen hebben genomen, is zorgvastgoed juist een bron van extra inkomsten.

Huren van vastgoed

Een speciale groep vormen de zorginstellingen die hun zorgvastgoed niet in eigen bezit hebben, maar die huren van een woningcorporatie. Vaak gaat het om langlopende contracten van wel 20 of 30 jaar. Als een zorginstelling minder vergoeding krijgt voor zorgvastgoed, terwijl de huur wel gewoon moet worden opgehoest, ontstaat er een financieel probleem. Zeker als de woningcorporatie het huurcontract niet wil herzien. Opzeggen van de huurovereenkomst is geen gangbare weg, laat de jurisprudentie zien. De enige uitweg is om samen met de verhuurder tot vernieuwende vastgoedconcepten te komen, die aansluiten bij toekomstige generaties ouderen.

Gehandicapten en ggz

Gehandicaptenzorgaanbieders en ggz-instellingen kampen weer met een ander probleem. Ze liggen van oudsher op grote terreinen in de natuur. Maar er is een trend om steeds minder gespecialiseerde zorg te verlenen binnen de eigen muren. Gehandicapten willen zo veel mogelijk in de samenleving leven. Ook in de ggz krijgen meer mensen psychische hulp in hun eigen woonomgeving. Dat vraagt om nieuwe bouwconcepten. En afbouw van de grote instellingen in de natuur.