Vanwege de gefaseerde invoering van de Wegiz en vanaf 2027 de EHDS besloten stichting VDIR en stichting Omaha System Support enkele jaren geleden om de samenwerking op te zoeken om het belang van verpleegkundige classificaties beter zichtbaar te maken. Voor de hand lag dat niet: de organisaties vertegenwoordigen verschillende verpleegkundige classificatiesystemen en werkten niet eerder met elkaar samen. VDIR is beheerder van de digitale Nederlandse database van verpleegkundig classificatiesysteem Nanda Nic en Noc (NNN) en Omaha System Support ondersteunt professionals in verslaglegging met het digitale classificatiesysteem Omaha System.

Behoud classificatiesystemen

Aanvankelijk werkten de organisaties met beroepsvereniging V&VN aan een ‘mapping’ om de betekenis van termen in NNN en Omaha System te vergelijken en tot eenzelfde betekenis te komen. “Maar toen zagen we dat op de Europese wetgeving gestuurd gaat worden op SNOMED CT, het medische terminologiestelsel dat je dan aan Omaha of NNN koppelt,” vertelt Kim de Groot van Omaha System Support. “SNOMED CT is ontwikkeld als coderingsstelsel in de medische terminologie tussen alle zorgverleners. Maar in het verpleegkundig dossier willen we verpleegkundige vaktaal zien, geen algemene termen. Bovendien past de losse terminologie van SNOMED niet in de structuur en opbouw van de verpleegkundige classificatiesystemen. Dat deed ons besluiten gezamenlijk voor het behoud van de classificatiesystemen en de verpleegkundige taal te gaan staan en dan maakt het niet uit of het om Omaha System of NNN gaat.”

Voordelen verpleegkundige classificatiesystemen

Er is binnen zorgorganisaties steeds meer vraag naar verpleegkundige classificatiesystemen zoals NNN en Omaha System. Inmiddels maken 14 ziekenhuizen gebruik van NNN, waaronder Erasmus MC en UMCG. Komende jaren zullen meer ziekenhuizen aansluiten. Binnen de VVT werken tientallen organisaties met NNN. Daarnaast werkt ruim 80% van de VVT-organisaties met Omaha System. Voor verpleegkundigen die hun verslaglegging doorgaans beschrijvend doen, is het even wennen om met de standaard opties te werken van de classificaties, maar behalve standaardisering leveren ze belangrijke voordelen op. De systemen ondersteunen klinisch redeneren wat leidt tot evidence based handelen en passende zorg, verminderen administratieve lasten, zorgen voor meetbare en transparante verpleegkundige zorg, leveren data voor onderzoek op en zetten verpleegkundigen in de lead.

Overtuigende samenwerking

Dat is het verhaal dat beide stichtingen laten horen aan verschillende invloedrijke tafels in de zorg. “Soms moeten we vechten voor onze plek,” zegt De Groot, “Aan bestuurstafels gaat de aandacht vooral uit naar de financiën en is de zorginhoud ondergeschikt, ook omdat er vaak geen vakinhoudelijke experts aan tafel zitten.” Helen de Graaf (Stichting VDIR) vult haar aan: “Maar het is overtuigend dat we dit gezamenlijk doen, omdat we daarmee laten zien dat we in de eerste plaats staan voor de verpleegkundige en het verpleegkundig vak.”
Regelmatig aan de bestuurstafel van onder meer beroepsvereniging V&VN en VVT-branchevereniging Actiz, werpt de samenwerking haar vruchten af. “Actiz onderschrijft in haar sectorplan zodanig de noodzaak van verpleegkundige classificaties dat het ministerie van VWS ervan is doordrongen dat SNOMED CT niet zomaar een oplossing voor de gegevensuitwisseling is. En inmiddels hebben ook brancheorganisaties als de NVZ, NFU en ZKN de classificatiesystemen in hun sectorplannen geschreven.”

Nederland loopt voorop

De Graaf en De Groot zijn beiden ook bestuurslid van ACENDIO; een Europees netwerk van wetenschappers, verpleegkundigen, docenten en studenten uit de praktijk dat zich ten doel stelt gestandaardiseerde verpleegkundige data interoperabel en bruikbaar te maken binnen in heel Europa. Ze constateren dat Nederland internationaal voorop loopt in de implementatie van verpleegkundige classificatiesystemen. De Graaf: “Daar hebben we in het internationale netwerk van ACENDIO onderzoek over uitgezet. Classificatiesystemen worden in de dagelijkse praktijk weinig gebruikt in de landen om ons heen. Het heeft in Nederland onder meer geholpen dat in het normenkader indiceren voor wijkverpleegkundigen in 2015 al is vastgesteld dat je een classificatiesysteem voor de indicatiestelling moet gebruiken, maar onze stichtingen hebben zeker bijgedragen aan die positie. We werken hard aan de implementatie in de praktijk met het ontwikkelen van lesmateriaal, uitleg en instructies en we hebben de expertise om vanuit de classificatiesystemen met verpleegkundigen tot dezelfde verpleegkundige taal te komen over de sectoren heen.”

Stem in Brussel

Eke twee jaar komt het Europese netwerk ACENDIO samen op een driedaags-congres en in het tussenliggende jaar vindt er een eHealth Workshop plaats, vorige maand in het Duitse Deggendorf. “Tijdens het congres vorig jaar in Rotterdam gaven we een workshop over interoperabiliteit,” vertelt De Graaf. “We zagen hoe ingewikkeld het is om internationaal tot eenzelfde denk- en begrippenkader te komen. Wat het extra uitdagend maakt is dat we binnen Europa met zo’n twaalf erkende verpleegkundige classificatiesystemen te maken hebben waarvan we alle neuzen dezelfde kant op moeten zien te krijgen. Gezien de urgentie is het thema nu de interoperabiliteit van verpleegkundige classificatiesystemen. Als ACENDIO proberen we onze stem te laten horen in Brussel. Dat is nodig omdat je in Europees verband niemand ziet nadenken over verpleegkundigen in de wetgeving. Ze denken vooral vanuit artsen. We hebben daar alle landen voor nodig, want met 4% stemrechten in Europa, moet onze inbreng niet alleen uit Nederland komen.”