Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

‘Organiseer maximale prijsdruk eerstelijnsdiagnostiek’

Verzekeraars kunnen prijzen van eerstelijnsdiagnostiek maximaal drukken en sturen op uitkomsten als de huidige bekostiging wordt gewijzigd in productbekostiging op basis van vrije prijzen. Dat concluderen onderzoekers van KPMG Plexus in het rapport ‘Nieuwe bekostiging eerstelijnsdiagnostiek’.
‘Organiseer maximale prijsdruk eerstelijnsdiagnostiek’
Foto: ANP - Lex van Lieshout

Door de huidige bekostiging van eerstelijnsdiagnostiek (ELD) zijn de kosten de laatste jaren sterk toegenomen zonder dat het helder is of deze kosten leiden tot toegevoegde waarde voor de patiënt. Vooralsnog wordt per verrichting betaald waarbij sturing op uitkomsten erg moeilijk is. De onderzoekers hebben de opdracht van VWS gekregen om een nieuw bekostigingsmodel te vinden dat de toegevoegde waarde van deze zorg maximaliseert.

Productbekostiging op basis van vrije prijzen

Productbekostiging op basis van vrije prijzen wordt door de onderzoekers gezien als beste oplossing. De verzekeraars zijn hierdoor in staat afspraken te maken over vergelijkbare producten, de link te leggen met uitkomsten van zorg en tegelijkertijd de kosten te verlagen. Vooral op het gebied van laboratoriumonderzoek zien de onderzoekers besparingsmogelijkheden. Voor deze vorm van bekostiging is het van belang dat zorgverzekeraars en aanbieders gezamenlijk afspraken maken over kwaliteitscriteria en inkoopcondities.

Vijf soorten bekostiging

In het rapport bekijken de onderzoekers vijf vormen van bekostiging. De eerste is Fee-for-Service (FFS) dit is de huidige vorm van financiering waarbij elke handeling apart gedeclareerd en betaald wordt. Bij productfinanciering wordt eveneens betaald voor losse producten maar deze zijn op hoger niveau geclusterd waardoor meer overzicht ontstaat. Derde vorm is een budget per patiënt waarbij voor elke patiënt die ELD nodig heeft een vast budget wordt uitgekeerd. Bij het budget per verzekerde wordt voor elke ingeschreven verzekerde een vast budget uitgekeerd. De hoogte van het budget is gebaseerd op het aantal ingeschreven verzekerden. Tot slot bestaat het budget per aanbieder. Hierbij wordt de financiering geregeld op basis van vaste factoren als het aantal vierkante meters, de gebruikte apparatuur of het aantal inwoners van het verzorgingsgebied. Volgens de onderzoekers is bij de FFS en een budget per patiënt de kans op overschrijding van het budgettair kader zorg het grootst. Bij productfinanciering een gemiddeld risico en bij de overige twee vormen is er geen risico op overschrijding omdat de budgetten vast staan.

Speelveld

De nieuwe vorm van bekostiging kan per 2016 van start, rapporteren de onderzoekers aan VWS. Zij adviseren daarbij een apart BKZ voor ELD of in ieder geval jaarlijkse kostenmonitoring. Op dit moment wordt diagnostiek gefinancierd via M&I (modernisering en innovatie). Dit moet afgeschaft worden zodat er één speelveld ontstaat. Zorgverzekeraars bepalen de minimumnormen en sturen op uitkomsten. De mogelijkheid ontstaat daarbij om huisartsen te belonen die ondoelmatige of dubbeldiagnostiek voorkomen.

Volgende stap

Op het moment dat de markt voor eerstelijnsdiagnostiek volwassen is geworden, bestaande producten beter vergelijkbaar zijn en de kosten waar mogelijk verlaagd zijn, is de noodzaak voor productfinanciering kleiner geworden. Vanaf dan is het mogelijk om de huisarts meer te laten sturen zonder dat de huisarts hierbij overvraagd wordt. Deze bekostigingsvorm (budget per verzekerde bij de huisarts) heeft volgens de onderzoekers een sterk remmende invloed op aanvraaggedrag bij huisartsen en draagt daarmee verder bij aan een doelmatigere inzet van eerstelijnsdiagnostiek. De verwachting is dat de volgende stap in 2019 gemaakt kan worden.

Eerstelijnsdiagnostiek

ELD kent een onderscheid in laboratoriumonderzoek (onder andere bloedanalyses en urineonderzoek), beeldvormende diagnostiek (röntgenonderzoek) en functieonderzoek (onder andere ECGs). Het grootste deel van de diagnostiek gebeurt op dit moment in eerstelijnsdiagnostische centra (EDC) of in ziekenhuizen.

Voorbeelden van eerstelijnsdiagnostiek

Efficiency: Cardiale echo binnen de eerstelijnsdiagnostiek (Diagnostiek voor U)
Een cardiale echo is geïndiceerd als de huisarts klepafwijkingen, hartspierafwijkingen en /of hartzwakte wil diagnosticeren ten behoeve van zijn beleid bij Atriumfibrilleren en de Hartfalen, conform de NHG-standaarden. Andere indicaties zijn (moeilijk behandelbare) hypertensie en diagnostiek van cardiale souffles en ritmestoornissen. Zonder eerstelijns echo-onderzoek moeten deze patiënten verwezen worden naar het reguliere spreekuur van de cardioloog waarna een diagnostisch pakket volgt met minstens opstart van behandeling door de cardioloog, of naar de CAP (Cardiale AdviesPoli), die eigenlijk bedoeld is voor subacute problematiek. Na onderzoek bij Diagnostiek voor U was er maar voor 15 procent een indicatie voor verwijzing. De cardiale echografie

Voorkomen dubbeldiagnostiek: Spertijden (MCC Omnes)
Huisartsen die labaanvragen doen waarvan een nog geldende uitslag voorhanden is (spertijden) krijgen de melding dat opnieuw prikken/uitvoeren van de betreffende aanvraag niet nodig is. Doordat ziekenhuis en huisartsen gebruik maken van dezelfde gegevens worden onnodige aanvragen voorkomen. Specialisten gaan deze werkwijze medio 2014 volgen met voor hen relevante spertijden.

2 reacties

  • Rob

    KPMG werkte vroeger ook voor zorgaanbieders, maar dat lijkt al weer lang geleden. Met dit soort oorlogsverklaringen aan zorgaanbieders zal het nog wel even blijven.

  • anhjansen2

    http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/vws/documenten-en-publicaties/rapporten/2014/06/25/nieuwe-bekostiging-eerstelijnsdiagnostiek.html

    Zelf lezen. KPMG Plexus stelt zelf dat er zeer weinig bekend is over ELD in Nederland behalve de totale kosten en dan nog niet eens alle kosten wegens DBC/DOT Ziekenhuizen en Akkoorden op Hoofdlijnen.
    Ook tov buitenland is er niets bekend. Idem over uitkomsten. Kosten stijgen wel en daarom moet alles op de schop en moet ELD transparant worden gemaakt; meten is weten.
    Verzekeraars zijn private ondernemingen en in principe kunnen zij niet onderworpen worden aan een BKZ; ziektekostenpolissen zijn private contracten en daar kan de Overheid geen budget aan koppelen. Toch pleit KPMG Plexus voor een apart BKZ voor ELD. Merkwaardig.
    En honorering op uitkomsten? Welke uitkomsten? Onbekend. Alles moet nog worden uitgewerkt, maar het budget is wel leidend.
    Kop van het artikel is correct: maximale prijsdruk door verzekeraars, opgelegd aan zorgaanbieders, ten koste van verplicht verzekerden.
    KPMG Plexus wijst nog wel op gevaar van onderbehandeling, maar geeft er geen oplossing bij: BKZ is BKZ en VWS was opdrachtgever van het rapport.

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden