Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Patiënten kiezen amper voor zelfmanagement

E-healthtoepassingen gericht op zelfmanagement worden nauwelijks gebruikt. Ook de groep die hier in de toekomst gebruik van wil maken, is nog redelijk beperkt. Dat komt naar voren uit de eHealth-monitor 2013 van Het Nationaal ICT Instituut in de Zorg (NICTIZ) en onderzoeksbureau Nivel. Het document is vandaag aangeboden aan minister Schippers van VWS.
Patiënten kiezen amper voor zelfmanagement

Er is onderzoek gedaan naar de beschikbaarheid en het gebruik van e-health-toepassingen door zorggebruikers en zorgverleners. Dit eerste onderzoek gaat over het curatieve deel van de gezondheidszorg. In 2014 verschijnt een tweede rapport over de langdurige zorg.

Zelfmanagement

Nederlanders hebben nagenoeg allemaal toegang tot internet; 66 procent zoekt online naar informatie over ziekte of behandeling. Toch blijft het gebruik van toepassingen gericht op zelfmanagement achterwege, ontdekten de onderzoekers. Het gaat dan bijvoorbeeld om een zelftest doen op internet (6 procent), de eigen gezondheidsgegevens online bijhouden (4 procent) of op de telefoon een herinnering instellen voor het innemen van medicijnen (2 procent).

Communicatie

Zorggebruikers zijn ook nog slecht op de hoogte van de mogelijkheden die zorgverleners bieden voor online communicatie. Zij kunnen bijvoorbeeld bij twee derde van de huisartsen via internet een herhaalrecept aanvragen; slechts een op de vijf zorggebruikers weet dat dit kan. Wanneer online communicatie wel wordt gebruikt, is dat voor herhaalrecepten aanvragen en afspraken maken. Voor inzage in eigen dossier of labuitslagen wordt de online mogelijkheid weinig gebruikt. Dit hangt volgens de onderzoekers samen met de terughoudendheid bij artsen. Zij zijn voorzichtig in het delen van gegevens over onderzoeken, diagnoses en notities. Ook zijn er nog weinig plannen om patiënten informatie te laten toevoegen aan het eigen dossier. Positiever staan de artsen tegenover inzage in het medicatiedossier. Zij zien hier een mogelijkheid voor patiënten om meer aan zelfmanagement te doen.

Nog veel papier

Van de medisch specialisten werkt nog 15 procent vooral met papier. 66 procent van de specialisten werkt al voornamelijk of compleet digitaal. Het feit dat papieren dossiervoering nog vaak voorkomt naast de elektronische dossiervoering, brengt  onnodige risico’s met zich mee, stellen de onderzoekers. Ook de uitwisseling van informatie met huisartsen laat te wensen over. Dat doet circa 46 procent. Digitaal informatie uitwisselen met collega’s ligt nog lager, op 32 procent. Dat komt mede door beperkte mogelijkheden. Door te investeren in informatieoverdracht worden die beperkingen voor artsen weggenomen, aldus de onderzoekers. Want de bereidheid onder artsen om digitaal uit te wisselen, is namelijk groot, ontdekten de onderzoekers.

De huisartsen doen het een stuk beter: 93 procent werkt digitaal. En vrijwel allemaal wisselen ze elektronisch informatie uit: met openbare apotheken, huisartsenposten en ziekenhuizen.

Teleconsult

De onderzoekers hebben ook gekeken naar teleconsultatie en dat valt niet tegen. Driekwart van de huisartsen ontvangt digitaal advies van een dermatoloog. Een op de drie krijgt advies van een cardioloog over een ECG en 14 procent krijgt advies van een longarts over de beoordeling van longfunctieonderzoek.

Toename e-healthgebruik

Om zorggebruikers aan te zetten tot zelfmanagement is het belangrijk dat zij goed geïnformeerd zijn. Ze weten volgens de onderzoekers goed hun weg te vinden op internet en zoeken zelf al informatie op over hun ziekte. Wanneer zorgverleners de mogelijkheden beter communiceren, zal het gebruik toenemen. Daarnaast is het belangrijk dat de meerwaarde van e-health zichtbaar wordt. Wat ict kan betekenen voor kwaliteit en veiligheid van patiënten blijft nog onderbelicht.

De onderzoekers weten dat zorggebruikers internet gebruiken voor bankzaken en het boeken van reizen. Het gebruik van e-health blijkt minder vanzelfsprekend. Betere voorlichting over de verschillende toepassingen als dagboeken en het zelf bijhouden van gezondheidsgegevens, kan hier verandering in brengen.

Toegang tot medicatiedossier

Patiënten zouden verder toegang moeten krijgen tot hun medicatiedossier. Zowel artsen als patiënten staan hier positief tegenover. Bovendien is het volgens de onderzoekers een goede eerste stap in het verder toegankelijk maken van de patiëntendossiers. Daar staan artsen namelijk wat terughoudender tegenover.

Tot slot spelen praktische aspecten een rol. Veel artsen geven aan dat zij onzeker zijn hoe e-health zich verhoudt ten opzichte van de wet- en regelgeving. Ook de juiste inrichting van informatiesystemen zorgt nog voor problemen. Nascholing of e-health opnemen in curricula kan voor verandering zorgen.

7 reacties

  • no-profile-image

    Het probleem is niet digitale zelfmanagement, maar het zelfmanagement op zich dat vaak al moeilijk genoeg is. Sommige veronderstellen dat een ehealth oplossing het doel en zich is, terwijl dit gewoon natuurlijk een hulpmiddel is. Wij bij www.trendcare.nl werken ook altijd samen met professionals en cliënten bij de implementatie van digitale oplossingen. Te vaak worden er namelijk allerlei digitale oplossingen 'opgedrongen' aan klanten.

  • E.Kriek

    @ Michel11:

    - 1. Iehels zou wat meer Evidence Based mogen werken. Hard roepen dat het zo goed is, dat doet Jomanda immers ook.
    -2. Bereikbaarheid van de 'recepties (?) ' van de huisarts heeft wel degelijk financiële consequenties: 30000 Euro boete bij onvoldoende bereikbaarheid. Is dat concreet genoeg voor u ?
    -3. Iehels toepassingen zoals teledermatologie zijn ingebouwd in het contract van bijvoorbeeld Menzis met huisartsen. Wil je in aanmerking komen voor extra centjes ( vele duizenden Euro's per jaar) , dan is o.a. teledermatologie een van de voorwaarden.

    U vertoont een tenenkrommende discrepantie tussen de inhoud van uw reactie, en de inhoud van uw kennis.

  • Cox Reinders

    De systemen worden bedacht door gezonde mensen. Zij kunnen - gelukkig - gewoon niet weten hoe een intense vermoeidheid voelt waarvan je niet meer uitrust, en die vaak het gevolg is van ziekte. Dan wil je zo vreselijk graag dat een ander de regie van je overneemt. Zodat je energie overhoudt voor het verwerken van je toestand en van je toekomstverwachtingen. Niks zelfmanagement. Vaker dan ik dacht.

  • Michel11

    Wat is het commerciele belang van eHealth voor de arts?
    In het postkantoor stond vroeger altijd een lange rij en waren veel loketten dicht. Bij de supermarkt gaan bij drie wachtenden altijd extra kassa's open.
    Waarom nemen de recepties van huisartsen niet de telefoon op, slecht voor 10 uur? Er is geen commercieel belang. Als het inkomen van artsen gekoppeld werd aan bereikbaarheid (liever toegankelijkheid) en kwaliteit, dan was het morgen opgelost.
    Ook de verzekeraar, die van de centrale overheid de macht heeft gekregen, doet hier niets aan. Misbruikt zelfs de situatie, door haar commerciele positie te versterken met een hulplijn...met een eigen arts. Naast het monopolie verzekeren bouwt men aan een grijze markt voor medisch advies i.p.v. het afdwingen van verbeteringen in het stelsel.

  • E.Kriek

    Het doorzichtige een-tweetje van ZN en Iehels- goeroes wordt helaas nog niet opgepakt door de doorsnee Nederlander.
    De werkelijkheid blijkt opnieuw de grootste vijand van spreadsheets.

  • j

    EPD daar hebben wat aan als ook daar verkeerde dingen in geschreven worden, die dan moeilijk na te gaan zijn om te verwijderen.!

  • j

    Als je kanker te horen krijgt heb je wel andere dingen aan je hooft als zoeken naar?!

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden