Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Vijf steken die de ouderenzorg laat vallen

De Tweede Kamer vindt net zoals de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) dat de kwaliteit in de ouderenzorg omhoog moet. SP, PVV, D66 en CDA willen een debat met verantwoordelijk staatssecretaris Martin van Rijn van VWS. Bekijk de vijf thema’s waarop de sector moet verbeteren.
Vijf steken die de ouderenzorg laat vallen
Foto: ANP Valerie Kuypers

Vera Bergkamp, D66-Kamerlid, vindt het onacceptabel dat de kwaliteit van de zorg voor kwetsbare mensen bij een aantal zorginstellingen onder de maat is. GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman heeft ook kritisch gereageerd: 'Als Van Rijn echt wil dat de zorg beter wordt, moet hij minder bezuinigen en bestuurders en zorgaanbieders aanpakken die geld dat voor zorg is aan andere dingen besteden.' Van Rijn gaat praten over verbeteringen met patiënten- en cliëntenorganisaties, verpleegkundigen, verzorgenden (V&VN), de brancheorganisatie voor zorgondernemers Actiz en de zorgverzekeraars. Dit alles naar aanleiding van het Inspectierapport 'Verbeteren van de kwaliteit van de ouderenzorg gaat langzaam' dat donderdag is gepubliceerd. Hieruit komen de volgende tekortkomingen naar voren.

1. Bestuur

De meeste instellingen hebben in beeld hoe de zorg georganiseerd moet worden, maar hebben moeite om beleid in de zorgpraktijk verankerd te krijgen. Het is daarom zaak dat bestuurders in de ouderenzorg goed op deze ontwikkelingen in kunnen spelen en weten welke verbeteringen zij moeten doorvoeren om verantwoorde zorg te leveren.

2. Zorgplannen

Vaak staat er niet duidelijk in het zorgplan van een instelling wie waar verantwoordelijk voor is. De inspectie zag regelmatig dat zorgproblemen niet zijn uitgewerkt in concrete doelen en acties. Daardoor weet de cliënt of zijn familie niet wat er gaat gebeuren en is ook niet goed na te gaan of de zorg het gewenste resultaat heeft.

3. Medewerkers

Een zorgwekkende bevinding volgens de IGZ was dat de inzet van personeel bij meer dan de helft van de instellingen niet was afgestemd op de indicatie en de zorgbehoefte van de cliënt. In deze instellingen was niet 7 dagen per week gedurende 24 uur voldoende deskundig personeel aanwezig om cliënten de zorg te bieden die zij nodig hadden. De bereikbaarheid van een verpleegkundige of arts was niet altijd gegarandeerd. Ook is de scholing bij veel instellingen te vrijblijvend, niet toegespitst op de doelgroep en niet structureel geborgd. Zo kwam het voor dat medewerkers onbegrepen gedrag bij cliënten vaak niet goed interpreteerden en de verleende zorg niet aansloot bij de behoefte van de cliënt. Medewerkers gaven in gesprekken met de inspectie aan dat zij te weinig tijd hebben om persoonlijke aandacht te besteden aan de cliënten. Daardoor krijgen deze niet altijd de zorg waar ze volgens hun zorgplan recht op hebben.

4. Medicatieveiligheid

Ondanks alle ontwikkelingen die de laatste jaren in gang zijn gezet om de medicatieveiligheid te verbeteren, blijkt dat bij 87 procent van de 45 er nog het nodige valt te verbeteren. Onderwerpen waarop niet voldaan werd aan de norm waren onder andere het in voorraad hebben van niet op naam gestelde medicatie (60 procent) en insuline-voorraden die niet per insulinepen op naam van de cliënt waren gesteld (48 procent). In 38 procent van de instellingen waren zalven en vloeistoffen niet op naam van de cliënt gesteld. Ook bewaarde de helft van de instellingen medicatie op een te hoge temperatuur en werd bij een kwart voedsel in dezelfde koelkast als de medicatie bewaard.

5. Vrijheidsbeperking

Vaak blijkt dat er sprake is van onzorgvuldige besluitvorming en toepassing van vrijheidsbeperking. Ook constateert de inspectie dat veel instellingen onvoldoende beleid hebben geformuleerd voor het voorkomen van vrijheidsbeperking. Meestal zitten de formulieren voor het toepassen van vrijheidsbeperkende maatregelen in het cliëntendossier. Echter ontbreekt er geregeld een evaluatiedatum. Dit heeft als gevolg dat de vrijheidsbeperkende maatregel structureel ingezet wordt. In een aantal gevallen zijn de maatregelen in strijd met de Wet Bopz.

Kwaliteitsnormen

Om kwaliteit te garanderen stellen wetenschappelijke verenigingen kwaliteitsnormen op. Ziekenhuizen proberen hier zo goed mogelijk aan te voldoen, terwijl verzekeraars over hun schouders meekijken.
Bekijk het dossier

Sarah Berends

10 reacties

  • Reactie verwijderd door een beheerder

  • PeterV

    Schippers en Van Rijn hebben door gebrek aan regievoering de zorg volledig afgebroken. Voor wat betreft hetgeen hierboven onder medewerkers staat beschreven, de ouderenzorg draait inmiddels voor een groot deel op niet opgeleide, overigens goedwillende, vrijwilligers, die voor een zeer groot gedeelte zelf al een respectabele leeftijd hebben bereikt en tot de doelgroep behoren.

  • Esther Nieuwenhuizen

    Herkenbare punten die worden geschetst door IGZ. Belangrijke aanleiding om Improvement Model te ontwikkelen. We bemerkten dat ISO (voor de zorg) of HKZ lang niet altijd de dwarsdoorsnede en reikwijdte doorgrond van het primaire proces, in relatie tot de bedrijfsmatige basis en continuïteit (waaronder passende formatie). Ook ten opzichte van de juridische positionering van de klant (bijvoorbeeld in relatie tot wilsbekwaam/onbekwaam en vrijheidsbeperkende maatregelen). Inhoudelijke interpretatie vanuit de context van de individuele klant, onder andere bij het opstellen en monitoren van het plan vindt moeilijk plaats. Professionals hebben de methodiek in de opleiding geleerd, maar passen deugdelijke dossiervoering lang niet altijd toe. Het is helaas waar dat formatie op de werkvloer niet vanzelfsprekend deugt ondanks het budget dat hiervoor beschikbaar was (NZA normering); dit falen is helaas een bestuurlijke kwestie. Het Improvement Model neemt organisaties (op alle levels) ''bij de hand'' om gangbare zorg en bedrijfsvoering op een nieuwe leest te schoeien, en/of navolgbaar te laten zijn voor intern bestuur (governance), externe stakeholders en die onafhankelijk kan worden getoetst (accreditatienorm).

  • GJBleeker

    Aansluitend op dat wat Ronald schrijft:
    Waarom vatten wij zorgverleners alles zo persoonlijk op? Dit artikel gaat over 'verbeteren' en niet over 'slecht werken'.

  • ronald noorman

    Als je de punten leest dan is daaruit natuurlijk geenszins de conclusie te trekken dat de zorg niet goed is.
    De zorgplannen niet goed uitgewerkt, verantwoordelijkheden niet goed vastgelegd: Dat zegt niks over de zorg, maar wel over de onderbouwing en traceerbaarheid.
    Hetzelfde geldt voor de vrijheidsbeperkende maatregelen, en eigenlijk ook voor de medicatieveiligheid.
    Wat de inspectie kan vaststellen is dat niet alles keurig is gedocumenteerd. Over de (ervaren) kwaliteit van de zorg zeggen deze punten heel erg weinig.

    Overigens geen wonder dat de vastleggingen in de ouderenzorg vaak slecht zijn, als je ziet hoeveel daar nog op inefficiënte wijze op papier of met inadequate ECD-ondersteuning wordt gewerkt. Dat fatsoenlijk regelen, en dan met minimale regelgeving en vastlegging gaan werken levert zoveel tijd op dat niet alleen de vastlegging en onderbouwing van de zorg er beter van wordt, maar ook de tijd voor daadwerkelijke zorg significant vooruit gaat.

    NB uit de reacties hiervoor is al op te maken dat lezen erg lastig is (om vriendelijk te blijven).

  • Brilliant

    De zorg schiet duidelijk te kort, ondertussen is er sprake dat er de komende tijd nog eens duizenden banen verdwijnen in de zorg. Hoe is dat te rijmen met de wens de kwaliteit te verbeteren? De managers op de locaties zien we verdwijnen omdat er opeens gekozen wordt voor zelfsturende teams, maar hoe kan een overwerkt, onderbezet, ondergeschoold team zichzelf gaan sturen? Wat is de visie erachter? Ik zie het van de zijlijn allemaal gebeuren en maak me ernstig zorgen!

  • het kan beter

    ''Vijf missteken'' De staatssecretaris breekt eerst de Ouderenzorg af. Duizenden ontslagen medewerkers in aantocht. De personele bezetting (de uitvoerenden) in de ouderenzorg is jaar-op-jaar gekrompen. Nu komt de staatssecretaris met ''GOUDEN EI'' Hij heeft de inspectie voor de kar gespannen en ontdekt dat VIJFSTEKEN gemist worden. Misschien deels waar bij 3%, maar dat betekent dat 97% van de ouderenzorg in zwart licht wordt geplaatst. Dank aan deze PvdA staatssecretaris, de chaos in de ouderenzorg compleet! Met als resultaat grote kapitaalsvernietiging in de zorg van de LINKSE POLITIEK en dan te weten dat het aantal ouderen nog steeds toeneemt! Schandelijk!!!

  • j

    Die heeft lef die v Rijn ,de rollen omdraaien!

  • geertslock

    Als de inspectie passeert worden de dossiers nauwkeurig onderzocht zonder zelfs maar de patienten achter de papierwinkel te spreken. Het gevolg is meestal extra formulieren en papierwerk om aan de eisen vd inspectie te voldoen en nog minder tijd voor de patient.
    Zo heb ik een hoop extra formulieren zien verschijnen in het locale verzorgingshuis om aan de eisen van medicatieveiligheid en zorgvuldiger gebruik van bedhekjes te voldoen, helaas is het aantal verpleegkundigen intussen verder afgenomen en is het personeelstekort nog nijpender geworden. Met minder personeel dat meer tijd is aan papierwerk is de patient de dupe.

  • Bea Diekmann

    weten deze politici zelf wel wat kwetsbare mensen nodig hebben?

    Vooral het kopje medewerkers trok mijn aandacht: laatste zin...
    'Medewerkers gaven in gesprekken met de inspectie aan dat zij te weinig tijd hebben om persoonlijke aandacht te besteden aan de cliënten. Daardoor krijgen deze niet altijd de zorg waar ze volgens hun zorgplan recht op hebben.' die tijd moeten ze besteden aan administratieve zaken zoals het schrijven en bijhouden van zorgplannen...of lijsten invullen van alles wat je schoonmaakt.
    en onbegrepen gedrag niet goed interpreteren? vroeger planden we bewonersbesprekingen om dit met elkaar te overleggen...helaas, geen ruimte meer voor .
    In de afgelopen jaren is er heel wat veranderd....heel veel goeds ook. vrijheidsbeperking ter discussie, belevingsgerichte zorg, echt nog wel meer....maar de zorg vroeger (20 jaar geleden) was heus zo slecht niet.
    er was meer ruimte om naar mensen te kijken en te ontdekken wat ze nodig hebben. inmiddels zijn zorginstellingen winstgevende bedrijven geworden. .
    kwetsbare mensen hebben bescherming nodig van een overheid , geen mensen die ze zien als bron van inkomsten en als kostenpost

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden