Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Afvinklijstjes blijven kwaliteit ouderenzorg bepalen

De Inspectie voor de Gezondheidszorg, zorgkantoren, visitatiecommissies, beroepsgroepen en cliënten hanteren straks ieder hun eigen verantwoordingscriteria voor goede zorg. Dat staat in het concept Kwaliteitskader voor kwaliteit in de ouderenzorg.
Oudere_450_iStock_000019827227_XXXLarge.jpg
Foto: iStock

Het consultatiedocument ‘Kwaliteit in dialoog’ moet het fundament vormen voor het nieuwe Kwaliteitskader kwaliteit van zorg in de ouderenzorg. Het document, dat nog niet openbaar is, maar wel in handen van Zorgvisie, is opgesteld door een werkgroep van de brancheorganisaties ActiZ, BTN, NPCF, Verenso en V&VN. Ze moeten voor 1 oktober de steun van hun achterban hebben, want dan moet het kwaliteitskader af zijn. Als dat niet lukt, neemt het Zorginstituut Nederland de regie over.

Afvinklijstjes
De bedoeling was om het ‘oude kwaliteitsdenken’, gebaseerd op verantwoording, protocollen en afvinklijstjes te verlaten. Dat leidt er in de praktijk toe dat zorgprofessionals vooral volgens de regeltjes werken, zonder dat ze ook goede zorg leveren in de beleving van cliënten, was de sectorbreed gedeelde kritiek. Dat streven lijkt aanvankelijk gelukt, maar op het laatst zijn de afvinklijstje toch weer in beeld gekomen, zeggen bronnen die nauw betrokken zijn bij de onderhandelingen. Het document gaat vooral over wat goede zorg is, gezien vanuit het perspectief van cliënten, en wat dit vraagt van zorgprofessionals en zorgorganisaties. Het kwaliteitskader biedt zo onderwerpen waarover het gesprek over kwaliteit met verantwoordingspartijen zou moeten gaan. 

Persoonsgerichte zorg
Goede zorg begint volgens het document bij de wensen en behoeften van cliënten. Het gaat over zorg die berust op een goed samenspel tussen familie, vrijwilligers en beroepskrachten. De zorg is persoonsgericht, met aandacht voor hoe in het dagelijkse leven om te gaan met beperkingen, gezondheidsrisico’s, welbevinden en leefplezier. Er moet een fijne woonplek zijn: schoon, veilig, comfortabel, en met voldoende privacy. De verzorging moet gericht zijn op functiebehoud en comfort. Er moet ruimte zijn voor prettige bezigheden die voor de bewoner van betekenis zijn en zin geven.

Vakmanschap en bestuurlijk leiderschap
Om die de zorg te kunnen leveren, moeten professionals beschikken over vakmanschap. Dat betekent dat ze moeten beschikken over de juiste attitude, kennis en ‘vakinhoudelijk leiderschap’. De zorgorganisatie moet dit faciliteren met een lerende cultuur, een interne structuur van informatie, reflectie en feedback, en bestuurlijk leiderschap.

Iedereen zijn eigen criteria
Het oordeel of er goede zorg wordt geleverd, ligt echter bij de interne of externe verantwoordingspartijen zelf. Zij hebben immers een eigen wettelijke taak. Het gaat bijvoorbeeld over de IGZ, zorgkantoren, beroepsorganisaties en cliënten. Die krijgen de vrijheid om vanuit hun eigen rol en wettelijke taak zelf criteria op te stellen, staat in het consultatiedocument. Dat kan ertoe leiden dat elke partij weer zijn eigen set van afvinklijstjes gaat hanteren, vrezen betrokkenen. Dan dreigt er van de beoogde vernieuwing niet veel terecht te komen.

ActiZ: geen afvinklijstjes
ActiZ laat desgevraagd weten te blijven streven naar een nieuwe manier van praten over kwaliteit, zonder de afvinklijstjes, waarbij de relatie tussen cliënt en zorgverlener centraal staat. ‘Onze leden hebben de afgelopen tijd in bijeenkomsten verbeterpunten aangedragen, net zoals de achterban van de andere koepels. Die gaan we gebruiken om samen de huidige tekst aan te scherpen.’ Wat die verbeterpunten zijn, wil ActiZ niet zeggen.

Normbezetting verpleeghuizen
In het consultatiedocument is nog niets te lezen over de minimale normbezetting in verpleeghuizen. Staatssecretaris Martin van Rijn van VWS laat daar onderzoek naar doen. Hij heeft de Tweede Kamer toegezegd deze te zullen opnemen in het nieuwe kwaliteitskader. De bezettingsnorm komt naar verluidt in een apart document.

Dossier ouderenzorg
In het dossier ouderenzorg draait het om langer thuis wonen, verpleeghuizen en gezond blijven. Lees meer.

5 reacties

  • Helene

    @redactie Zorgvisie: het genoemde document is al sinds juni dit jaar openbaar. Bij Lable gebruiken we het concept kwaliteitskader om mee te denken (en te praten) HOE dit vorm te geven in de praktijk zodat vinkenlijstjes vanzelf overbodig worden. Laten we ons daar met z'n allen voor inzetten, dat geeft positieve energie weet ik uit ervaring!

  • Lees één blog verderop, voor een veel gezondere kijk op de zaak!

    https://www.zorgvisie.nl/Kwaliteit/Nieuws/2016/9/Ieder-zijn-eigen-afvinklijstje-in-de-ouderenzorg/

    Dank Andries!

  • Hein van Hout

    Vanuit het internationale interRAI netwerk is een slimme geïntegreerde oplossing ontwikkeld waarbij de zorginhoudelijke vastlegging van iemands wensen en functioneren ook gebruikt kan worden om de kwaliteit te monitoren. Hiermee kunnen de losse afvinklijstjes de prullenbak in. In veel landen heeft deze oplossing al ingang gevonden. Ook in Nederland zijn enkele voorloper praktijken hiermee begonnen. Kijk eens op www.nedrai.org

  • simon de jong

    Bovenstaand artikel laat nadrukkelijk zien, dat er op geen enkele wijze gekeken wordt naar de werkelijkheid. De werkelijkheid is dat 99,9% van onze medewerkers het ongelooflijk goed doen. Vooraf goed in staat zijn om risico's in te schatten. Zich een slag in de ronde werkt en daarnaast belast wordt met het bijhouden van alle nutteloze administratieve handel en wandel. Dat ondanks dat er net als in de rest van ons land weleens zaken misgaan. Ik zou haast een actie beginnen om me achter de NCZ te scharen. Want voor de client én onze medewerker gaat het vooral om
    BASS en overigens de overige aspecten zijn in 99,9 % gewoon op orde.

  • NCZ

    Als t aan NCZ ligt niet! Dan komen de clientenraden aan de lead als het gaat om cliënt tevredenheid en kwaliteit vanuit clientenperspectief! De Menselijke Maat en de BASS-formule zouden daarbij leidend zijn. BASS = Bejegening, Aandacht, Service en Sfeer!

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden