Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

Werkgevers vrezen ‘disruptive innovation’

Grote werkgevers vrezen dat nieuwe ‘ontwrichtende innoverende’ bedrijven hun bestaansrecht ondermijnen. Alleen organisaties die verantwoordelijkheid lager in de organisatie plaatsen, zijn flexibel genoeg om snel en slagvaardig te reageren. Dat zei Guido Heezen, directeur van Effectory, bij de presentatie van het Event de Beste Werkgever 2015.
Google self-driving car
Google self-driving car - Foto: iStock

Nog maar enkele jaren geleden werd Heezen nog wel eens ontboden bij een vergadering van de raad van bestuur van een grote organisatie om bij het laatste agendapunt in vijftien minuten te vertellen wat 'goed werkgeverschap' inhoudt. Dat is verleden tijd, vertelt Heezen aan honderden mensen in het Theater Amsterdam aan het IJ bij de verkiezing van Beste Werkgever 2015. 'Nu hebben de meeste organisaties in ieder geval de intentie om de omstandigheden te creëren waarin hun medewerkers maximaal werkplezier hebben. Dat is in hun eigenbelang, want de arbeidsproductiviteit vliegt omhoog wanneer medewerkers goed in hun vel zitten. Bij de winnaars op de arbeidsmarkt is de sfeer in de bestuurskamers ontspannen en relaxed.'

Spanning in bestuurskamers

Maar Heezen voelt wel een andere spanning in de bestuurskamers. Werkgevers vrezen dat ze de dreiging van nieuwe 'ontwrichtende innoverende' bedrijven niet op tijd zien aankomen. Start-ups die het bestaansrecht van de gevestigde orde ondermijnen. Het ziekenhuis dat altijd monopolist is geweest en er geen rekening mee houdt dat een nieuwe anderhalvelijnskliniek om de hoek samen met huisartsen lucratieve behandelingen gaat doen, met maximale service en zonder wachtlijsten. Het probleem zit hem echter niet in de bedreigingen zelf, maar hoe bestuurders erop reageren, stelt Heezen. De Free Record Shop kon van mijlenver zien aankomen dat mensen minder cd's zouden gaan kopen door bedrijven als Spotify. Videoland kon op zijn vingers natellen dat de verkoop en verhuur van dvd's zou inzakken door Netflix. Hetzelfde geldt voor Kodak dat te laat anticipeerde op de digitale revolutie. Wat de bestuurders van deze bedrijven volgens Heezen nalieten, was 'echt goed doorleven wat de bedreigingen zouden betekenen voor hun eigen bedrijfsvoering. De focus was te veel op behoud van wat we doen in plaats van de vernieuwing doorgronden.'

Zelfsturende auto

Heezen neemt de zelfsturende auto als voorbeeld. Iedereen weet dat die er komt, want grote bedrijven als Apple en Google leggen hun volle gewicht in de schaal. De zelfsturende auto's van Google hebben al drie miljoen kilometer gereden zonder zelf een ongeluk te veroorzaken. Wel waren er veertien andere automobilisten die de zelfsturende auto's van Google aanreden. Zelfsturende auto's zijn dus veel veiliger. De vraag is daarom niet of, maar wanneer de verspreiding op grote schaal gaat gebeuren. Heezen denkt dat het over vijf jaar al zo ver is. En over tien jaar zullen sommige gevaarlijke delen van autosnelwegen verboden zijn voor auto's met chauffeur. De gevolgen zullen groot zijn als de zelfsturende auto massaal wordt gebruikt. Wie wil er nog een eigen auto als er overal binnen tien minuten een zelfsturende auto kan worden opgeroepen? Zelfsturende auto's maken taxi's en het openbaar vervoer overbodig. Ook rij-instructeurs en wegenbouwers zullen de gevolgen merken. De ambulancediensten zullen er anders uitzien. Op de spoedeisende hulp in ziekenhuizen zullen veel minder verkeersslachtoffers komen.

Logge organisaties

Om snel en flexibel te kunnen reageren, is het antwoord van succesvolle bedrijven de verantwoordelijkheid laag in de organisatie leggen. Zelfstandige teams die zelf verantwoordelijk zijn voor een deel van de productie. Teams die zelf problemen oplossen en zelfstandig ondernemen. In de zorg is Buurtzorg Nederland, dat bij het Event op 6 oktober voor de vijfde keer op rij werd uitgeroepen tot Beste Werkgever 2015, het beste voorbeeld. Het zijn vooral grote hiërarchisch aangestuurde organisaties die het risico lopen om de boot te missen. Zij missen de flexibiliteit en lenigheid om snel te anticiperen. Vooral als ze van bovenaf met 'commando-en-control' aansturen, brengen ze alle creativiteit en flexibiliteit op de werkvloer om zeep.

Innoveren tijdens de transformatie langdurende zorg

De decentralisatie van de zorg is een botsing van culturen. Gemeenten, zorgaanbieders en zorgverzekeraars proberen vanuit hun eigen wereld tot nieuwe oplossingen te komen voor de zorg en ondersteuning van mensen thuis. De bezuinigingen zetten onderhandelingen op scherp. Hoe ontstaan succesvolle innovaties bij deze transformatie? Laat u inspireren op het Zorgvisie-congres op 1 december door onder meer Jan Rotmans, Doekle Terpstra, Tim Robbe en Ard Leferink.

3 reacties

  • Esther Nieuwenhuizen , Novire

    ''Grote werkgevers vrezen dat nieuwe ‘ontwrichtende innoverende’ bedrijven hun bestaansrecht ondermijnen.''

    Met zo'n introducerende zin is de toon gezet. Dit terwijl die innoverende bedrijven nu juist voor hernieuwd bestaansrecht zouden kunnen zorgen...

    Uiteraard is het van groot belang dat een extreme kanteling van een organisatie naar mensgericht systeem (op niveau van de klant/burger) beheerst moet gaan. En dat bestuurders eerst zelf moeten doorgronden waarom en waartoe dat nodig is, en wat de nieuwe stip op de horizon (duurzaam bestaansrecht) de organisatie gaat brengen.

    Bij een grote verandering denkt men steeds aan 'verlies van het oude' in plaats van 'beoogde nieuwe winst'.

    Wellicht is Novire ook wel zo'n klein bedrijf dat disruptie teweeg brengt; alleen hebben we wel 10 jaar aan onze zienswijze en instrumentarium gewerkt, en duurzaamheid staat hoog in het vaandel. Wij bestaan bij de gratie van het werkveld dus in die zin zijn er altijd pioniers die beginnen... Wij zien het als ultieme uitdaging om het netwerk te verbreden met grotere traditionele zorgorganisaties...

    Immers, liever versneld hernieuwd bestaansrecht met behulp van innovatieve partijen, dan langzaam ten onder gaan in oude denkmodellen, hoe degelijk en bestuurlijk ze ook waren...

  • DARE TO CARE

    HELEMAAL MEE EENS

  • Wouter Wolters

    Raak artikel. En de angst is terecht gezien disruptie (nog vaak onder de radar maar wel in volle vaart) gaande is, ook in de zorg! Zie voor tal van voorbeelden van disruptie in de zorg deze recente blog op Frankwatching: http://www.frankwatching.com/archive/2015/09/11/5-indicatoren-dat-disruptie-de-zorgsector-op-zn-kop-gaat-zetten/

    Zelf merken wij vanuit directie en management van zorgorganisaties (mede naar aanleiding van het artikel op fw) een sterke groei in vragen over hoe zij kunnen anticiperen op disruptie in de zorg.

    Meestal organiseren we dan eerst een Disrupt Your Own Business workshop, vanuit het motto "je kunt wachten op disruptie of het zelf organiseren en zo tijdig anticiperen". Na een dagdeel is een disruptief concept het resultaat. Eenmaal enthousiast over het concept en gedreven om het te realiseren, komt de volgende hamvraag: hoe dit te organiseren? Immers: als je organisatie (onderdeel) niet mee gaat veranderen, gaat het concept ook niet verder komen dan een gemiddeld bierviltje.

    Met het potentieel van het bedachte disruptieve concept voor ogen is vaak ook voldoende inzicht en motivatie gecreëerd dat de organisatie tevens aangepast moet worden. Vanzelfsprekend duurt dit iets langer dan een dagdeel;-)

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden