Exclusief toegankelijk Registreer voor toegang tot Zorgvisie.nl Lees meer

E-health amper gebruikt in de zorg

Een nulmeting naar e-healthgebruik in Nederland laat zien dat er nog een wereld te winnen is. De drie e-healthdoelstellingen van VWS zijn nog verre van bereikt. Dat blijkt uit het Tussenrapport eHealth-monitor 2015 van Nictiz en Nivel.
E-health amper gebruikt in de zorg
Foto: ANP - Koen Suyk

VWS stelde in de bekende e-healthbrief op 2 juli 2014 drie doelstellingen voor de komende vijf jaar. Binnen deze periode moet 80 procent van de chronisch zieken inzage hebben tot medische gegevens. Daarnaast moet 75 procent van de ouderen en chronisch zieken zelfstandig metingen uit kunnen voeren. Tot slot moet iedereen die zorg en ondersteuning ontvangt de mogelijkheid hebben om 24 uur per dag via een beeldscherm met de zorgverlener te communiceren. Dit tussenrapport (pdf) is een nulmeting om te kijken hoe het momenteel met de doelstellingen staat.

Doelstelling 1: Inzage medische gegevens

Ongeveer 10 procent van de chronisch zieken heeft in het afgelopen jaar inzage gehad in hun medische gegevens via internet bij een of meerdere zorgverleners. Van de chronisch zieken geeft 10-14 procent aan dat inzage via internet bij de huisarts mogelijk is, bij het ziekenhuis is dit 4-5 procent en bij de apotheek is dit 8 procent. Van de 10 procent die inzage hadden via internet, geeft het merendeel aan dat zij meer inzicht in en controle over de eigen situatie ervaren, het gemakkelijk vinden en zich hierdoor meer betrokken voelen bij de behandeling.

De ondervraagden geven ook aan dat zij niet goed op de hoogte zijn van alle inzagemogelijkheden in hun medische gegevens via het internet.

 

Doelstelling 2: Zelfmetingen en telemonitoring

Van alle chronisch zieken doet nu 40 procent aan zelfmetingen, van de kwetsbare ouderen 36 procent. Het gaat dan om waarden als gewicht, bloeddruk of bloedsuikerwaarde. Opvallend is dat 41-45 procent de meetgegevens niet registreert. Zonder historisch overzicht is het bijvoorbeeld moeilijker om patronen te ontdekken of inzicht te krijgen in therapietrouw of leefstijl.

Ongeveer de helft van de mensen met een chronische ziekte die zelf meten en vier op de tien kwetsbare ouderen die zelf meten, doen dit alleen voor zichzelf om te controleren of de meetwaarden binnen bepaalde grenzen blijven.

In de doelstelling staat beschreven dat zelfmetingen gepaard moeten gaan met gegevensmonitoring op afstand door de zorgverlener. Uit dit onderzoek blijkt dat bij 7 procent van de chronisch zieken die zelf meten en bij 13 procent van kwetsbare ouderen die zelf meten, de zorgverlener de gezondheidswaarden op afstand in de gaten houdt en contact opneemt als er iets mis is.

 

Doelstelling 3: Beeldschermzorg

Deze meting laat zien dat 5 procent van de mensen die thuis zorg ontvangen via het beeldscherm contact kan maken met een zorgverlener. 18 procent geeft aan daar gebruik van te willen maken. Bijna de helft (45 procent) zegt geen gebruik te willen maken van beeldschermzorg. 'Waarschijnlijk speelt onbekendheid met de mogelijkheden een rol bij de vraag of men wel of niet gebruik zou willen maken van beeldschermzorg', vermoeden de onderzoekers. 'Uit eerder onderzoek blijkt dat mensen vaak geen idee hebben welke technologische toepassingen mogelijk zijn en hoe deze gebruikt zouden kunnen worden in de zorg thuis. Vanuit die optiek zou meer aandacht gewenst zijn voor de mogelijkheden van toepassingen zoals beeldschermzorg.'

 

Aanbod en bewustwording

De onderzoekers benadrukken dat e-health geen doel op zich is, maar gezien moet worden als hulpmiddel waarmee mensen beter kunnen participeren in het zorgproces. De nulmeting laat zien dat het voor een verdere verspreiding van deze hulpmiddelen nodig is, dat het aanbod van elektronische communicatiemogelijkheden voor patiënten verder wordt versterkt. Ook is hiervoor nodig dat patiënten zich veel meer bewust worden van de mogelijkheden van ict en internet voor de zorg. De onderzoekers vergelijken het met elektronisch bankieren, het online volgen van het nieuws en het onderhouden van contact met vrienden en familie. 'Dan kan mogelijk een situatie worden bereikt waarin e-healthtoepassingen mensen helpen om meer zelfstandig te zijn.'

Onderzoek

Voor het onderzoek is het Nationaal Panel Chronisch zieken en Gehandicapten (NPCG) van het NIVEL gebruikt. Het NPCG bestaat uit ongeveer 3.500 zelf­standig wonende mensen van 15 jaar of ouder met een somatische chronische ziekte en/of matige of ernstige lichamelijke beperkingen.

De infographics horen bij het Tussenrapport eHealth-monitor 2015

8 reacties

  • MariskaKleiss

    Video chat, video bellen kan drempelverlagend werken. Denk bijvoorbeeld aan iemand, die voor de eerste keer naar een psycholoog gaat, de reis er naar toe, het pand waar de psycholoog gevestigd is, de wachtkamer, allemaal obstakels waar een cliënt meteen mee te maken krijgt. Zo’n eerste gesprek kan ook via video chat plaatsvinden waarbij de cliënt vanuit zijn eigen, comfortabele omgeving contact heeft, het scheelt reistijd en hierdoor wordt een gesprek minder formeel. Het bouwen van een relatie zal sneller kunnen gaan.

    Gesprekken via video chat kunnen beter werken dan via de telefoon. Een diëtiste bijvoorbeeld, voerde tot voor kort haar gesprekken via de telefoon maar nu ook via video chat, de gesprekken zijn gerichter en effectiever, je hebt echt aandacht voor elkaar, het zorgt dat de cliënt gefocust blijft, niet afgeleid wordt en rond gaat lopen, tussentijds zijn mail checkt, etc.

  • MariskaKleiss

    Beste Jack, kunnen wij misschien een keer een kop koffie drinken? 
    Wij bieden communicatie oplossingen zoals video bellen, video chat, audio call, text chat en data, gebaseerd op WebRTC. Onze oplossingen werken peer-to-peer waardoor er geen gebruik gemaakt wordt van een server. Dit bespaart serverkosten/bandbreedte terwijl de kwaliteit tot 4x HD is. Wij bieden onze communicatie-oplossingen white-labelled aan. Onze merknaam is niet zichtbaar als een bedrijf gebruik maakt van onze oplossingen. Onze verbindigen zijn schaalbaar, veilig (ivm privacy) en betrouwbaar. En wij zijn een Nederlands bedrijf. Zeker in de e-health zijn dit belangrijke punten. Groet, Mariska

  • p.g.j.bocxe@olvg.nl

    In Spanje wordt E-health ingezet om klachten bij chronische patiënten te monitoren en zodoende vroegtijdig verergering te voorkomen. Er wordt duidelijk ingezet op preventie. Dit bespaart ziekenhuisopnames, verbetert de leefomstandigheden en reduceert kosten. Het is dus geen hobby maar levert pure kwaliteit en kostenreductie.

  • H.A.M.Linthorst

    Zodra e-health apps echt de eigen regie versterken van mensen met een ondersteuningsvraag, waarbij ze ondersteuners kunnen toelaten, wordt het een ander verhaal. Dan draagt het bij aan herstel en aan hoogwaardiger ondersteuning. Zodra de apps nog steeds vooral beleefd worden als middels om ondersteuners te faciliteren, zullen ze niet aanslaan, zeker als zorgverleners app-schuw zijn.
    Om meer zicht te krijgen op wat de gekwantificeerde meerwaarde is van een eigen-regie ondersteunende e-healt app, raadpleeg dan hetgeen prof dr. Jim van Os daarover heeft onderzocht en gepubliceerd. Mijn conclusie is gebaseerd op zijn verhaal.

  • mvwijk

    Mooi dat Het Jeroen Bosch Ziekenhuis dan juist deze week een ziekenhuisbrede voorlichtingsapp lanceerde die tot stand is gekomen dankzij financiële ondersteuning van de Health 2 Bussiness community, een platform waarin ziekenhuis, medisch specialisten en bedrijfsleven samenwerken om innovatieve kracht ten bate te laten zijn voor de patiënten

  • bezorgde

    Taakdelegatie naar lager-betaalde krachten om de 'dure' dokter heen, is al tot kunst verheven. Er zijn flink wat drempels te nemen voor je echt toegang krijgt tot iemand die er diepgaander verstand van heeft. VWS ziet het nut van 'lang aan het lijntje houden'. Veel geneest vanzelf. Ehealth kansen bedenken geeft elke arts tijdelijk tijdverdrijf, maar wie investeert in de ICT , de privacybewaking?

  • jack@vgms.nl

    Goed om te lezen dat de waarheid van lage eHealth adoptie nu bespreekbaar wordt. Iets wat we al lang wisten, maar het leek een niet te bespreken taboe. Verborgen achter schijnbare succesverhalen. Goede implementatie vereist aandacht, inspanning en afstemming. Bij REDMAX specialiseren we ons hierin. Lees mijn blogs hierover op de site van www.redmax.nl/nieuws. Beeldbellen doe je zo! We zullen onze ervaringen   ook delen als whitepaper. Ik doe er alles aan om de gezondheidszorg een stap verder te helpen op het moeizame maar heilzame pad van eHealth. Laten weten als je de informatie wilt ontvangen.

  • jvjansen2

    Het zou natuurlijk prettig zijn als de pleitbezorgers van e-health kunnen kwantificeren wat de bijdrage is aan gezonde levensjaren van hun hobby. Nog van inzage in medicatie gegevens, noch van zelfmonitoring of een contact mogelijk wordt iemand beter. De telefoon bestaat natuurlijk al zeker 100 jaar.
    En als het dan vooral middels zijn om te participeren in het zorgproces, wat is daar de opbrengst van. Kan het geld niet betere in preventie gestoken worden?

Of registreer u om te kunnen reageren.

Zorgvisie is een uitgave van Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V.
Voorwaarden