Duurzaamheid

Duurzaamheid

De route naar zilver: zo werd duurzame zorg vaste prik bij Archipel

Een groene bestuurder, een ESG-kapstok en slimme langetermijninvesteringen. De ingezette duurzaamheidskoers van zorggroep Archipel werpt haar vruchten af. “We willen niet alleen CO₂ reduceren, maar processen ook slimmer inrichten”, vertellen bestuurder Maarten van Mierlo en programmaleider Yvonne van Eersel.
Duurzaamheid
Op de foto arts-onderzoeker Egid van Bree

Dit zijn de 5 duurzaamheidstrends van 2025

Artsen en wetenschappers trekken steeds vaker aan de bel: milieuschade raakt onze gezondheid. Maatschappelijke campagnes zetten het thema stevig op de kaart en zorgen voor een bredere inbedding in de zorg. “De CO₂-tunnelvisie verdwijnt steeds meer”, zegt arts-onderzoeker Egid van Bree. Hij blikt terug op de opvallende trends van 2025.
24 december 2025 Ziekenhuiszorg

Er werden grote zorgakkoorden gesloten dit jaar. Het Integraal Zorgakkoord kreeg een Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord en de ouderenzorg sloot het hoofdlijnenakkoord. En de concentratie en spreiding stemden de specialisten in mineur. Zorgvisie-redacteuren Bart Kiers en Laura van Elst blikken samen met hoofdredacteur Thijs Peters terug op hun journalistieke jaar.

Duurzaamheid
Footprint

Verplichte duurzaamheidscertificering: ‘Gemopper over geld doet koplopers tekort’

De verplichte duurzaamheidscertificering krijgt applaus en tegenstand. “Dit helpt duurzaamheid concreet en gestructureerd te krijgen”, reageert Archipel-bestuurder Eppie Fokkema. UMC Utrecht pleit voor integraal rapporteren op maatschappelijke impact en beziet de plicht als ‘rapportage stapelen’. Noordwest Ziekenhuisgroep pleit niet voor accreditatie, maar een shared savingsmodel.
Duurzaamheid
Op de foto: Foto: Mike Tagage en Chris van den Haak

Duurzaam verplicht? Voorkom dat certificaten tot bureaucratie leiden

De verplichte duurzaamheidscertificering dwingt nu ook topdown verandering af. “Als er bestuurlijk niet aan wordt voldaan, heeft dat gevolgen voor het inkoopbeleid”, zeggen Chris van den Haak en Mike Tagage van BDO. Om de bureaucratie te beperken, pleiten zij voor een compact rapportageformat.
Duurzaamheid
Ruth Peetoom is op 25 juni 2025 herbenoemd als voorzitter van de Nederlandse ggz.

Ruth Peetoom: ‘Verplichte duurzaamheidscertificering vraagt meer dan een schrale tegemoetkoming’

Zorgverzekeraars en zorgkantoren willen vanaf 2027 alleen nog inkopen bij duurzame zorgorganisaties. De brancheorganisaties juichen deze groene koers toe, maar zijn ook bezorgd over de verplichte certificering. Volgens de NFU botst de verplichting met de IZA-afspraken.
Ziekenhuiszorg

Vijf slimme en simpele voorbeelden om geld en afval te besparen

Met een wereldwijde campagne willen SEH’s snoeien in het onnodig gebruik van wegwerphandschoenen. UMC Groningen bespaarde met een soortgelijke campagne in een half jaar tijd al een half miljoen handschoenen en 46.000 euro. In deze nieuwe aflevering van Groene Rakkers vijf slimme voorbeelden.
Jolanda Buwalda en Ailin Haijer tijdens het Groene Leiders Diner

Jolanda Buwalda: ‘We kunnen en we willen niet meer terug’

Een bestuurlijke injectie, een icoonproject, inzet op koppelkansen en inkoopmacht. In 2030 wil de Noord-Hollandse vvt-organisatie Omring de meest duurzame zorginstelling van Nederland zijn. Dat oogst zowel bewondering als scepsis, aldus bestuursvoorzitter Jolanda Buwalda en MVO-manager Ailin Haijer.
Ziekenhuiszorg
Hand Holding Light Bulb In Garden Green Nature Background.

Zo kan het ook: minder afval, zorgtijd en kosten

Steeds meer zorgorganisaties breken met de wegwerpcult of maken de overstap van steriel naar schoon. Dit blijkt niet alleen vriendelijk voor het milieu, maar ook voor de portemonnee. In dit artikel deelt Zorgvisie vijf simpele voorbeelden.
Arts Patrick Deckers vertelt over de voordelen van een plantaardig voedingspatroon

Minder gezondheidsschade en zorgkosten beginnen in de zorgkeuken

Als arts ziet Patrick Deckers steeds meer patiënten met leefstijlgerelateerde aandoeningen tegenover zich zitten. Plantaardige voeding vormt het antidote tegen gezondheidsschade, groeiende zorgkosten en klimaatverandering. Daarom transformeert hij met Caring Doctors de grootste keuken van Nederland.

Over duurzaamheid

Maatschappelijk verantwoord zorg aanbieden

Bij het thema duurzaamheid in de context van gezondheidszorg kun je denken aan uiteenlopende zaken. Tegengaan van verspilling in de zorg, omgaan met medisch afval, energieneutraal bouwen, levensbestendig wonen, flexibel en dus toekomstbestendig zorgvastgoed, duurzaam personeelsbeleid, duurzame voeding en ‘healing environment’ zijn ontwikkelingen die geassocieerd worden met duurzaamheid in de gezondheidszorg.

Lees meer

Al deze vormen van duurzaamheid zijn te scharen onder de term maatschappelijk verantwoord ondernemen. Verbeteringen op het gebied van duurzaamheid in deze brede betekenis van het woord leiden niet alleen tot kostenbesparingen, maar ook tot meer kwaliteit van zorg en dus tevredenheid onder cliënten en medewerkers.

Verspilling in de gezondheidszorg

Alleen al door verspilling tegen te gaan, verbetert een zorgorganisatie haar duurzaamheid, realiseert besparingen en bevordert het welzijn van haar cliënten. Een belangrijk onderwerp is medicatie. In ieder medicijnkastje bevindt zich wel een bijna volle tube zalf of halfvolle pillenstrip die daar vaak blijft liggen tot de houdbaarheidsdatum ruim overschreden is. Begin 2017 bleek uit onderzoek van de Vereniging Praktijkhoudende Huisartsen en apothekersorganisatie KPMG voor Omroep Max dat huisartsen en apotheken overgebleven medicatie soms ter beschikking stellen aan patiënten met een krappe portemonnee. Ook overbehandeling, onnodige röntgenfoto’s en mri-scans vormen een bron van verspilling en ongewenste belasting van de patiënt of cliënt.

Duurzame afvalverwerking

Zorginstellingen, laboratoria en apotheken produceren grote hoeveelheden afval. Deels is dat gevaarlijk afval oftewel specifiek ziekenhuisafval (sza) dat alleen door vergunninghouders mag worden beheerd. Ook voor het als afval de zorginstelling verlaat, is het werken met gevaarlijke stoffen een belangrijk aspect van duurzame bedrijfsvoering. Verder worden in zorginstellingen natuurlijk grote hoeveelheden wegwerpmateriaal gebruikt; denk alleen al aan incontinentiemateriaal. Verschillende bedrijven hebben zich gespecialiseerd in de duurzame verwerking van dat afval.

Duurzaam (ver)bouwen

In 2020 moeten alle lidstaten van de Europese Unie eisen geformuleerd hebben voor het energiegebruik van nieuwe gebouwen. Met het oog daarop heeft SBRCURnet, het kennisnetwerk voor de bouw, de nZEB-tool om een nearly Zero Energy Building te realiseren. Ook zorginstellingen, die doordat ze 24/7 in bedrijf zijn veel energie gebruiken, zullen aan deze eisen moeten voldoen. Begin dit jaar bracht de Technische Universiteit Eindhoven een rapport uit over het project nZEB Hospital Buildings dat zij samen met Royal HaskoningDHV uitvoert. Als de energieprijzen stijgen, gaat duurzaamheid bovendien hand in hand met een directe besparing in de kosten. Bij nieuwbouw en renovatie zijn vele mogelijkheden voorhanden. Verschillende partijen bieden ondersteuning en advies. Zo heeft stichting Urgenda verschillende initiatieven ontwikkeld om de zorg te verduurzamen. Het Kenniscentrum Wonen-Zorg van Aedes-Actiz heeft het programma Duurzaam Thuis ontwikkeld om renovaties te bevorderen die een woning tegelijkertijd energieneutraal als levensbestendig maken. Het Milieuplatform Zorg, branchevereniging van intramurale zorginstellingen voor kennisuitwisselingen en kennisopbouw voor een duurzame bedrijfsvoering, stelt een tool ter beschikking om te meten hoe goed een zorginstelling scoort op duurzaamheid: de milieuthermometer. Ook stichting Stimular, de werkplaats voor Duurzaam Ondernemen, heeft twee tools ontwikkeld voor het meten van duurzaamheid: MVO-balans (gratis) en de Milieubarometer (gratis proefjaar). Daarnaast zijn er adviesbureaus die zich gespecialiseerd hebben in verduurzaming van zorgvastgoed.

Duurzame bedrijfsvoering

De stichting MVO Nederland heeft als missie bedrijven en organisaties te inspireren om samen ‘klimaatneutrale, circulaire en inclusieve bedrijfsmodellen’ te realiseren. De stichting heeft een apart netwerk voor de zorg MVO Netwerk Zorg dat met bijeenkomsten, een kennisdossier en allerlei andere initiatieven de sector helpt bij duurzaamheid.

Duurzaam personeelsbeleid

De personeelstekorten in de zorg versterken het belang van duurzaam personeelsbeleid. De brancheorganisaties besteden hier dan ook aandacht aan. Zo biedt Actiz haar leden de hr-tool Seniorkracht voor duurzaam inzetbaarheidbeleid en organiseerde de VGN verschillende webinars voor strategisch personeelsbeleid. Ook de CNV draagt haar steentje bij met haar initiatief Sterk in je werk, zorg voor jezelf.

Duurzame voeding

Stichting Diverzio is een van de partners van MVO Nederland Netwerk Zorg en bevordert de inkoop van duurzaam geproduceerd eten en drinken in de sectoren zorg en welzijn, overheid en onderwijs. Ook is er tegenwoordig veel aandacht voor het tegengaan van voedselverspilling. Een van de voorlopers op dit gebied is de Maartenskliniek.