Ziekenhuiszorg

Verslag: De strijd om doelmatige zorg is nog lang niet gestreden

Sinds een jaar of twintig probeert de Nederlandse overheid ziekenhuizen zo ver te krijgen hun zorg doelmatiger in te richten. Maar ‘het veld’ is hardnekkig en heeft daar zo zijn eigen ideeën over. Verslag van een strijd die nog lang niet gestreden is.

‘Muziek als vitamine voor de ziel’

Via livestream vanuit je ziekenhuisbed luisteren naar de philharmonie zuidnederland. Neuroloog Rianne Wennekes geeft voor de serie Kunstzinnig een toelichting hoe Zuyderland muziek gebruikt voor verbetering van de persoonsgerichte zorg.

Deze drie elementen vormen het zorglandschap van de toekomst

Het zorgstelsel in Nederland is ingewikkeld. Er zijn veel spelers, diverse verzekeringen en verschillende financieringsstromen. De kennis van het stelsel is, ook bij mensen die in de zorg werkzaam zijn, gering. Opleidingen besteden er nauwelijks aandacht aan. Dat is jammer, want kennis van ‘hoe het werkt’ in de gezondheidszorg is belangrijk, schrijft Martien Bouwmans in zijn boek ‘Het zorgstelsel ontrafeld’.
Wim van Harten, bestuursvoorzitter Rijnstate

Wim van Harten: exacte omvang van inhaalzorg nog steeds onduidelijk

Direct toen de contouren van de regeling voor inhaalzorg duidelijk werden, is Rijnstate begonnen met het in kaart brengen van wat er nodig zou zijn. Waarschijnlijk duurt het nog tot 2022 om de inhaalzorg af te ronden, zegt Wim van Harten, bestuursvoorzitter van het Arnhemse ziekenhuis Rijnstate.
Ziekenhuiszorg
Kuipers

Ernst Kuipers: ‘Het is nu dansen met de pandemie’

Er komen naar verwachting de komende maanden weer meer covidpatiënten in de ziekenhuizen en op de ic’s. Toch heeft Ernst Kuipers, bestuursvoorzitter van het Erasmus MC, goede hoop een belangrijk deel van de inhaalzorg dit jaar te kunnen doen. ‘Het is afhankelijk van de druk die we weer door covid krijgen.’

Dillmann: ‘We moeten behoorlijk wat creativiteit aan de dag leggen voor…

Bij het organiseren van de inhaalzorg moeten ziekenhuizen zoeken waar de rek nog zit. Het personeel heeft tijd nodig om bij te komen van de pandemie en de reguliere patiëntenstroom zal alleen maar aanzwellen. ‘We zullen behoorlijk wat creativiteit aan de dag moeten leggen voor de inhaalzorg’, zegt Rob Dillmann, bestuurvoorzitter van het Isala ziekenhuis en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ).
Kwaliteit

Michel Wouters: ‘Meer behoefte aan flexibele IC-capaciteit in Nederland’

‘We zijn in Nederland echt langs het randje gelopen’, vertelt Michel Wouters, onderzoeksleider van het rapport van de Samenwerkende Kwaliteitsregistraties over de stand van de zorg in 2020. Hij vertelt dat er weinig extra’s had moeten gebeuren voordat het niet meer mogelijk geweest om ernstige patiënten op de IC te plaatsen.

David Jongen: ‘Toestroom patiënten niet-coronazorg groeide afgelopen weken enorm’

David Jongen, voorzitter raad van bestuur Zuyderland en vicevoorzitter van de NVZ zag de afgelopen weken een enorme toestroom aan patiënten in de ziekenhuizen. Hij prioriteert eerst het welzijn van zijn zorgprofessionals en wil vervolgens samen de schouders eronder zetten.

Ziekenhuizen besparen tientallen miljoenen met strijd tegen ‘geneesmiddelenkapers’

Vier ziekenhuizen en bereidingsapotheek A15 gaan de komende jaren geneesmiddelen die ze zelf bereiden registreren bij de EMA en het CBG. Dit voorkomt dat farmaceutische bedrijven de medicatie voortaan namaken en de ziekenhuizen wettelijk gedwongen worden om te stoppen met de productie.

Niet-covidpatiënten lagen vorig jaar korter in ziekenhuisbed

Niet-covidpatiënten hebben vorig jaar gemiddeld liefst 8 procent korter in een ziekenhuisbed gelegen. Dit is volgens healthcare-intelligence bedrijf Performation niet ten koste gegaan van de kwaliteit van de operatie of behandeling: het aantal heropnames bleef op hetzelfde niveau.

Over ziekenhuiszorg

Wat speelt in de ziekenhuiszorg?

Anno 2020 zijn er in Nederland zijn 71 ziekenhuizen, 116 ziekenhuislocaties (academische, algemene en kinderziekenhuizen) en 129 buitenpoliklinieken. De fusiegolf van de afgelopen tien jaar lijkt langzaam tot stilstand te komen. Dit jaar heeft zelfs de Reinier Hagagroep aangekondigd te defuseren, of eigenlijk: de juridische fusie terug te draaien. In plaats van fuseren, kiezen de ziekenhuizen vaker voor samenwerken. Bijvoorbeeld op het gebied van oncologiezorg. Aan verschillende kankeroperaties zijn minimumvolumenormen gekoppeld en soms lukt het een ziekenhuis alleen deze te halen door samenwerking. Op regionaal niveau zijn meerdere oncologienetwerken ontstaan waarbij de artsen in een groot expertisecentrum het behandelplan opstellen en de operaties uitvoeren. Ziekenhuizen in het netwerk richten zich op het postoperatieve traject. Hetzelfde is gaande in de hartzorg. De 16 hartcentra voeren de complexe hartoperaties uit, omliggende ziekenhuizen doen de voor- en nazorg.

Lees meer

Ziekenhuiszorg valt onder de Zorgverzekeringswet (Zvw), die in 2006 in werking is getreden. In de Zvw gaat ongeveer 60 procent van het totale zorgbudget om. De geschatte netto zorguitgaven in 2020 bedragen 73,4 miljard euro.

De koepels in ziekenhuisland zijn: de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra en de Samenwerkende Algemene Ziekenhuizen. Alle ziekenhuizen zijn lid van de NVZ, de acht umc’s zijn ook lid van de NFU en  28 regionale ziekenhuizen zijn tevens lid van de SAZ.

Ziekenhuiszorg kan steeds vaker ook thuis of in de eerste lijn plaatsvinden, niet in de laatste plaats door de opkomst van e-health. Via zijn eigen device kan een patiënt bepaalde vitale functies meten en de metingen doorgeven aan de medisch specialist in het ziekenhuis. De houdt op afstand controle. Het e-consult heeft sinds 2018 een eigen betaaltitel. Sinds 2019 bestaat de “stimuleringsregeling e-health thuis” die het gebruik van e-health verder kan stimuleren.

Ziekenhuizen moeten sinds 2006 jaarlijks onderhandelen met zorgverzekeraars. Het is de bedoeling van het zorgstelsel dat zorgverzekeraars selectief onderhandelen met ziekenhuizen waarbij zij invloed uitoefenen op doelmatigheid en kwaliteit van de zorg. De grootste zorgverzekeraars zijn al jaren Zilveren Kruis, VGZ, CZ en Menzis.

Msb’s

Vrijgevestigde medisch specialisten hebben zich in 2015 en 2016 verenigd in medisch specialistische bedrijven (msb’s). Een ziekenhuis kan een of meer msb’s herbergen. Er zijn ongeveer 70 msb’s. Deze hebben een toelatingsovereenkomst gesloten met het ziekenhuis. De huidige bekostigingssystematiek brengt met zich mee dat msb’s een prikkel ondervinden om productie te draaien omdat het inkomen wordt bepaald door het aantal behandelingen.

Hoofdlijnenakkoorden

In 2011 is het eerste hoofdlijnenakkoord afgesloten tussen de NVZ, Federatie Medisch Specialisten, Zorgverzekeraars Nederland met als doel de oplopende zorgkosten te beteugelen. Afspraak was dat de omzet van ziekenhuizen maximaal 2,5 procent zou stijgen. Het hoofdlijnenakkoord 2019-2022 rept van een maximale omzetgroei van 0,8 procent in 2019, dalend tot nul in 2022. Dit akkoord maakt ook subsidiering mogelijk van zorg die vanuit het ziekenhuis wordt verplaatst naar de eerste lijn of thuis. Deze afspraak hangt samen met het rapport De Juiste Zorg Op De Juiste Plek dat in 2018 is verschenen en een plek heeft gekregen in

De huidige ministers en staatssecretaris van VWS hebben in 2018 uiteindelijk vijf hoofdlijnenakkoorden afgesloten: medisch specialistische zorg, huisartsenzorg, paramedische zorg, ggz en wijkverpleging. Zorgverzekeraars pleitten toen al voor slechts twee hoofdlijnenakkoorden. Minister Bruno Bruins voor medische zorg heeft al spijt gekregen, hij zei vorig jaar dat er beter een hoofdlijnenakkoord voor medisch specialistische zorg en huisartsenzorg had kunnen komen.