Ziekenhuiszorg

John Taks

Adrz kan het weer zelf

Negen jaar geleden moest het Erasmus MC het Zeeuwse Admiraal de Ruyter Ziekenhuis (Adrz) redden, maar per 1 september wordt Adrz weer helemaal zelfstandig. De oplossing: doelmatiger inzet van het personeel. Inmiddels is het Adrz klaar voor de bouw van een compleet nieuw ziekenhuis.
5 maart 2026 Ziekenhuiszorg

Op het hoogtepunt van de politieke discussie over de toekomst van het Zuyderland ziekenhuis in Heerlen kreeg ziekenhuisbestuurder David Jongen persoonlijke beveiliging. Dat vertelt hij in de podcast Voorzorg.

19 februari 2026 Leiderschap

Interim-zorgbestuurders zijn eigenlijk goedbetaalde voyeurs bij zorgorganisaties in crisis, stelt Fred Plukker in de podcast Voorzorg over zijn recente boek Is dit beleid of is erover nagedacht?. Een gesprek over frauduleuze bestuurders, de machtsstrijd met medisch specialisten en het eeuwige spanningsveld met de raad van toezicht.

Leiderschap

Fred Plukker: ‘Ziekenhuisbestuurders moeten doen alsof ze de baas zijn’

Oud-(interim)zorgbestuurder Fred Plukker. “Bestuurders mogen een klein beetje narcistisch zijn, maar moeten vooral niet in zichzelf gaan geloven.”
Ziekenhuiszorg
Pier Eringa

Pier Eringa: ‘Gelre in rakettempo van 20 miljoen verlies naar 8 miljoen winst’

Gelre Ziekenhuizen is al na twee jaar uit de dieprode cijfers. Het behaalt dit jaar een positief resultaat van 1 à 5 miljoen euro, verwacht bestuursvoorzitter Pier Eringa. “In rakettempo gaan we van 20 miljoen euro verlies in 2022 naar 8 miljoen winst volgend jaar.” Hoe doet hij dat?
Passende zorg

Freek Korver: ‘Reken af met volumeprikkels en behandel op de juiste plek’

In de zomer van 2022 verruilde bestuurder Freek Korver het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis voor een bestuursfunctie bij Bernhoven, dat een financiële crisis maar net te boven was. “Ik wist dat hier het vertrouwen hersteld moest worden.”
Overhandiging landelijke rapportage Groene Barometer bij minister Dijkstra

Zo reduceer je de CO2-voetprint van de OK met 75 procent

Operatiekamers (OK’s) zijn de grootste vervuilers van het ziekenhuis. De komst van de Barometer Groene OK moet daar verandering in brengen. De landelijke rapportage geeft tien actiepunten waarmee zorgbestuurders de CO2-voetprint van de OK drastisch kunnen verminderen. “Eenvoudige veranderingen kunnen al tot een grote milieuwinst en kostenbesparing leiden”, aldus Frank Willem Jansen, voorzitter van het Landelijk Netwerk de Groene OK.
Personeel
Zeggenschap verpleegkundigen

‘Zeggenschap is geen doel, maar een verbetermiddel’

Hoewel de zeggenschapsbeweging op gang komt, is er voor bestuurders, managers en professionals werk aan de winkel. Dat is de boodschap tijdens het congres Zeggenschap in zorg en sociaal domein. “Als bestuurders moeten we activistisch zijn en zeggenschap faciliteren en bespreekbaar maken”, aldus Karen Kruijthof, bestuurder bij Amsterdam UMC. 
Kwaliteit

Poll: Kwaliteit is niet uit te drukken in volume

Bart Berden: "Zodra je over volumenormen begint, kijken mensen naar wat die betekenen voor hun organisatie. De belangen beïnvloeden daarmee direct het proces van het vaststellen van de juiste norm.” Vandaar de stelling: 'Volumenormen zijn een slechte graadmeter van kwaliteit van hoogcomplexe ziekenhuiszorg'. Wat vindt u?
Governance
Deuren

Uitslag poll: Ziekenhuisbestuurders zitten te kort op hun plek

Van de 35 respondenten, vinden er 33 dat ziekenhuisbestuurders langer in hun functie moeten blijven om verschil te maken. Eén van de respondenten zegt te schrikken van de gemiddelde periode van 2,7 jaar. Volgens de respondent die zich niet in de stelling kan vinden, is er iets anders nodig dan een langere periode op één plek.

Over ziekenhuiszorg

Wat speelt in de ziekenhuiszorg?

De fusiegolf is tot stilstand te komen. In plaats van fuseren, kiezen de ziekenhuizen vaker voor samenwerken. Bijvoorbeeld op het gebied van oncologiezorg. Aan verschillende kankeroperaties zijn minimumvolumenormen gekoppeld en soms lukt het een ziekenhuis alleen deze te halen door samenwerking. Op regionaal niveau zijn meerdere oncologienetwerken ontstaan waarbij de artsen in een groot expertisecentrum het behandelplan opstellen en de operaties uitvoeren. Ziekenhuizen in het netwerk richten zich op het postoperatieve traject. Hetzelfde is gaande in de hartzorg. De 16 hartcentra voeren de complexe hartoperaties uit, omliggende ziekenhuizen doen de voor- en nazorg.

Lees meer

Ziekenhuiszorg valt onder de Zorgverzekeringswet (Zvw), die in 2006 in werking is getreden. In de Zvw gaat ongeveer 60 procent van het totale zorgbudget om. De geschatte netto zorguitgaven in 2020 bedragen 73,4 miljard euro.

De koepels in ziekenhuisland zijn: de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra en de Samenwerkende Algemene Ziekenhuizen. Alle ziekenhuizen zijn lid van de NVZ, de acht umc’s zijn ook lid van de NFU en  28 regionale ziekenhuizen zijn tevens lid van de SAZ.

Ziekenhuiszorg kan steeds vaker ook thuis of in de eerste lijn plaatsvinden, niet in de laatste plaats door de opkomst van e-health. Via zijn eigen device kan een patiënt bepaalde vitale functies meten en de metingen doorgeven aan de medisch specialist in het ziekenhuis. De houdt op afstand controle. Het e-consult heeft sinds 2018 een eigen betaaltitel. Sinds 2019 bestaat de “stimuleringsregeling e-health thuis” die het gebruik van e-health verder kan stimuleren.

Ziekenhuizen moeten sinds 2006 jaarlijks onderhandelen met zorgverzekeraars. Het is de bedoeling van het zorgstelsel dat zorgverzekeraars selectief onderhandelen met ziekenhuizen waarbij zij invloed uitoefenen op doelmatigheid en kwaliteit van de zorg. De grootste zorgverzekeraars zijn al jaren Zilveren Kruis, VGZ, CZ en Menzis.

Msb’s

Vrijgevestigde medisch specialisten hebben zich in 2015 en 2016 verenigd in medisch specialistische bedrijven (msb’s). Een ziekenhuis kan een of meer msb’s herbergen. Er zijn ongeveer 70 msb’s. Deze hebben een toelatingsovereenkomst gesloten met het ziekenhuis. De huidige bekostigingssystematiek brengt met zich mee dat msb’s een prikkel ondervinden om productie te draaien omdat het inkomen wordt bepaald door het aantal behandelingen.

Hoofdlijnenakkoorden

In 2011 is het eerste hoofdlijnenakkoord afgesloten tussen de NVZ, Federatie Medisch Specialisten, Zorgverzekeraars Nederland met als doel de oplopende zorgkosten te beteugelen. Afspraak was dat de omzet van ziekenhuizen maximaal 2,5 procent zou stijgen. Het hoofdlijnenakkoord 2019-2022 rept van een maximale omzetgroei van 0,8 procent in 2019, dalend tot nul in 2022. Dit akkoord maakt ook subsidiering mogelijk van zorg die vanuit het ziekenhuis wordt verplaatst naar de eerste lijn of thuis. Deze afspraak hangt samen met het rapport De Juiste Zorg Op De Juiste Plek dat in 2018 is verschenen.