Ziekenhuiszorg

John Taks

Adrz kan het weer zelf

Negen jaar geleden moest het Erasmus MC het Zeeuwse Admiraal de Ruyter Ziekenhuis (Adrz) redden, maar per 1 september wordt Adrz weer helemaal zelfstandig. De oplossing: doelmatiger inzet van het personeel. Inmiddels is het Adrz klaar voor de bouw van een compleet nieuw ziekenhuis.
Personeel
Zeggenschap verpleegkundigen

Een verpleegkundige die niet alleen adviseert, maar ook meebeslist, is nog steeds zeldzaam

In de ouderenzorg is het nog lang niet vanzelfsprekend dat verpleegkundigen en verzorgenden meedenken en meebeslissen met de raad van bestuur. Er zijn overal verpleegkundige adviesraden, maar zeggenschap op het hoogste niveau bestaat alleen in enkele ziekenhuizen. Toch stopt na vier jaar het overheidsprogramma Landelijk Actieplan Zeggenschap.

UMC Utrecht: Na een jaar intensieve coaching nog geen eenheid van bestuur

Het vertrek van Carina Hilders kwam voor veel medewerkers van het UMC Utrecht als donderslag bij heldere hemel. In werkelijkheid rommelde het al heel lang binnen het bestuur. Na een jaar “intensieve coaching” gaf de raad van toezicht en de rest van het bestuur het op. Bestuursvoorzitter Carina Hilders moest weg.
Governance

Carina Hilders: ‘Ik voelde me welkom in de organisatie, maar niet in het bestuur’

Carina Hilders werd in februari plotseling ontslagen als voorzitter van de raad van bestuur van het UMC Utrecht wegens “gebrek aan eenheid van bestuur”. Volgens haarzelf heeft het bestuur goed gefunctioneerd, was er veel meer aan de hand en is dit ontslag vooral schadelijk voor de medewerkers van het umc.
Personeel

Helen Mertens: ‘Ik wil niet dat het stof neerdaalt. Ik wil het over de werkcultuur hebben’

“Ik voel me verantwoordelijk voor veilige patiëntenzorg en voor een veilige werkomgeving. Daar doe ik alles aan.” Daarom liet Helen Mertens, bestuursvoorzitter van het Maastricht UMC+, een grootschalig onderzoek uitvoeren naar de werkcultuur in het ziekenhuis. Ze publiceerde alle resultaten.
Leiderschap

Fred Plukker: ‘Ziekenhuisbestuurders moeten doen alsof ze de baas zijn’

Oud-(interim)zorgbestuurder Fred Plukker. “Bestuurders mogen een klein beetje narcistisch zijn, maar moeten vooral niet in zichzelf gaan geloven.”
Governance

Rvt MUMC+ schaart zich achter bestuursvoorzitter Mertens

De raad van toezicht van het Maastricht UMC+ staat vierkant achter bestuursvoorzitter Helen Mertens, nadat blijkt dat er ziekenhuisbreed wantrouwen en sociale onveiligheid heerst.  
Promotie Hanneke Beijer

Ziekenhuisbestuurder komt zelden uit eigen gelederen

Interne benoemingen voor bestuursfuncties in ziekenhuizen zijn zeldzaam. Een gemiste kans, vindt bestuurskundige Hanneke Beijer die onderzoek deed naar bestuurswisselingen in Nederlandse ziekenhuizen. “Het scheelt veel inwerktijd.” 
Ziekenhuiszorg

Focuskliniek nieuw strijdtoneel in gevecht om planbare patiënt

Medisch specialisten trekken met focusklinieken meer ‘ziekenhuismacht’ naar zich toe. Op twee plaatsen nemen ze in een duo-bestuur samen met de raad van bestuur de beslissingen over deze ziekenhuis-zbc’s. Zo hopen ze de planbare zorg voor het ziekenhuis te behouden.
Governance

Toezichthouders steeds minder transparant over zichzelf

Toezichthouders geven in vergelijking met voorgaande jaren minder informatie over het eigen functioneren op de daarvoor bestemde plek; het jaarverslag. De raden van toezicht van Erasmus MC en UMC Groningen gaan bijvoorbeeld niet of nauwelijks meer in op de zelfevaluatie.  

Over ziekenhuiszorg

Wat speelt in de ziekenhuiszorg?

De fusiegolf is tot stilstand te komen. In plaats van fuseren, kiezen de ziekenhuizen vaker voor samenwerken. Bijvoorbeeld op het gebied van oncologiezorg. Aan verschillende kankeroperaties zijn minimumvolumenormen gekoppeld en soms lukt het een ziekenhuis alleen deze te halen door samenwerking. Op regionaal niveau zijn meerdere oncologienetwerken ontstaan waarbij de artsen in een groot expertisecentrum het behandelplan opstellen en de operaties uitvoeren. Ziekenhuizen in het netwerk richten zich op het postoperatieve traject. Hetzelfde is gaande in de hartzorg. De 16 hartcentra voeren de complexe hartoperaties uit, omliggende ziekenhuizen doen de voor- en nazorg.

Lees meer

Ziekenhuiszorg valt onder de Zorgverzekeringswet (Zvw), die in 2006 in werking is getreden. In de Zvw gaat ongeveer 60 procent van het totale zorgbudget om. De geschatte netto zorguitgaven in 2020 bedragen 73,4 miljard euro.

De koepels in ziekenhuisland zijn: de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra en de Samenwerkende Algemene Ziekenhuizen. Alle ziekenhuizen zijn lid van de NVZ, de acht umc’s zijn ook lid van de NFU en  28 regionale ziekenhuizen zijn tevens lid van de SAZ.

Ziekenhuiszorg kan steeds vaker ook thuis of in de eerste lijn plaatsvinden, niet in de laatste plaats door de opkomst van e-health. Via zijn eigen device kan een patiënt bepaalde vitale functies meten en de metingen doorgeven aan de medisch specialist in het ziekenhuis. De houdt op afstand controle. Het e-consult heeft sinds 2018 een eigen betaaltitel. Sinds 2019 bestaat de “stimuleringsregeling e-health thuis” die het gebruik van e-health verder kan stimuleren.

Ziekenhuizen moeten sinds 2006 jaarlijks onderhandelen met zorgverzekeraars. Het is de bedoeling van het zorgstelsel dat zorgverzekeraars selectief onderhandelen met ziekenhuizen waarbij zij invloed uitoefenen op doelmatigheid en kwaliteit van de zorg. De grootste zorgverzekeraars zijn al jaren Zilveren Kruis, VGZ, CZ en Menzis.

Msb’s

Vrijgevestigde medisch specialisten hebben zich in 2015 en 2016 verenigd in medisch specialistische bedrijven (msb’s). Een ziekenhuis kan een of meer msb’s herbergen. Er zijn ongeveer 70 msb’s. Deze hebben een toelatingsovereenkomst gesloten met het ziekenhuis. De huidige bekostigingssystematiek brengt met zich mee dat msb’s een prikkel ondervinden om productie te draaien omdat het inkomen wordt bepaald door het aantal behandelingen.

Hoofdlijnenakkoorden

In 2011 is het eerste hoofdlijnenakkoord afgesloten tussen de NVZ, Federatie Medisch Specialisten, Zorgverzekeraars Nederland met als doel de oplopende zorgkosten te beteugelen. Afspraak was dat de omzet van ziekenhuizen maximaal 2,5 procent zou stijgen. Het hoofdlijnenakkoord 2019-2022 rept van een maximale omzetgroei van 0,8 procent in 2019, dalend tot nul in 2022. Dit akkoord maakt ook subsidiering mogelijk van zorg die vanuit het ziekenhuis wordt verplaatst naar de eerste lijn of thuis. Deze afspraak hangt samen met het rapport De Juiste Zorg Op De Juiste Plek dat in 2018 is verschenen.