Ziekenhuiszorg

John Taks

Adrz kan het weer zelf

Negen jaar geleden moest het Erasmus MC het Zeeuwse Admiraal de Ruyter Ziekenhuis (Adrz) redden, maar per 1 september wordt Adrz weer helemaal zelfstandig. De oplossing: doelmatiger inzet van het personeel. Inmiddels is het Adrz klaar voor de bouw van een compleet nieuw ziekenhuis.
Preventie

Opinie | Klimaatverandering ligt al op de afdeling

Wat zorgverleners nu al zien, blijft in het politieke debat onderbelicht: klimaatverandering is geen toekomstscenario, maar dagelijkse realiteit in de zorg en vraagt om meer uitgesprokenheid.
Wiesje van der Flier, directeur-bestuurder van Alzheimer Nederland

Verdubbeling of stagnatie? ‘Dementie vraagt om een nationaal register en brede preventie’

Waar het RIVM en Alzheimer Nederland rekenen op een dementieverdubbeling, stelt Reable Nederland dat die prognose te somber is. De discussie legt volgens Wiesje van der Flier, directeur-bestuurder van Alzheimer Nederland, een groter probleem bloot. “Nederland mist een nationaal dementieregister.”
16 april 2026 Preventie

De medisch-specialistische zorg kan volgens Liesbeth van Rossum veel beter en goedkoper door obesitas effectiever en preventiever te behandelen. Met leefstijlzorgloketten slagen ziekenhuizen erin om per patiënt wel 20.000 euro of meer te besparen, omdat een hartingreep of dure medicatie niet nodig is.

Financiën

Viroloog Marion Koopmans over pandemische paraatheid: ‘Hollen en stilstaan-beleid kunnen we ons niet permitteren’

Na felle kritiek draait VWS-minister Sophie Hermans de bezuiniging op pandemische paraatheid deels terug. Viroloog Marion Koopmans is voorzichtig optimistisch over de vrijgemaakte 177 miljoen euro, maar ziet een samenhangende visie en concrete verdeling nog ontbreken.
Preventie

Opinie | Europa investeert in hartgezondheid, maar Nederland geeft niet thuis

Europa wil hart- en vaatziekten in de komende tien jaar fors terugdringen en vraagt lidstaten om nationale actie. Nederland wijst die regierol echter af. Daarmee laat het bewust een aanpak liggen voor een groeiend gezondheidsprobleem waar Europese middelen voor beschikbaar zijn, stelt Hartstichting-directeur Hans Snijder.
Preventie

Pauline Terwijn: ‘Voor een echte transformatie is meebewegen van wetten en regels noodzakelijk’

MooiMaasvallei heeft de vergelijking met het theoretisch kader glansrijk doorstaan. Universiteit Utrecht deed onderzoek naar de brede transitiebeweging in Noordoost-Brabant en Noord-Limburg en steekt de loftrompet.
5 maart 2026 Ziekenhuiszorg

Op het hoogtepunt van de politieke discussie over de toekomst van het Zuyderland ziekenhuis in Heerlen kreeg ziekenhuisbestuurder David Jongen persoonlijke beveiliging. Dat vertelt hij in de podcast Voorzorg.

Preventie

Poll | Groei zbc’s is nagel aan doodskist van ziekenhuiszorg

De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen opent de aanval op zelfstandige klinieken. De klinieken zouden de ziekenhuizen kapot concurreren. Wat denkt u?
Passende zorg

Voorzitter FMS: ‘Budget overhevelen van ziekenhuis naar sociaal domein is voorbarig’

Als boegbeeld van de medisch specialisten wil Karel Hulsewé stappen zetten op het gebied van transparantie van kwaliteit en passende zorg. Ook is het tijd voor een ‘normale werkweek' voor medisch specialisten van 40 uur per week.

Over ziekenhuiszorg

Wat speelt in de ziekenhuiszorg?

De fusiegolf is tot stilstand te komen. In plaats van fuseren, kiezen de ziekenhuizen vaker voor samenwerken. Bijvoorbeeld op het gebied van oncologiezorg. Aan verschillende kankeroperaties zijn minimumvolumenormen gekoppeld en soms lukt het een ziekenhuis alleen deze te halen door samenwerking. Op regionaal niveau zijn meerdere oncologienetwerken ontstaan waarbij de artsen in een groot expertisecentrum het behandelplan opstellen en de operaties uitvoeren. Ziekenhuizen in het netwerk richten zich op het postoperatieve traject. Hetzelfde is gaande in de hartzorg. De 16 hartcentra voeren de complexe hartoperaties uit, omliggende ziekenhuizen doen de voor- en nazorg.

Lees meer

Ziekenhuiszorg valt onder de Zorgverzekeringswet (Zvw), die in 2006 in werking is getreden. In de Zvw gaat ongeveer 60 procent van het totale zorgbudget om. De geschatte netto zorguitgaven in 2020 bedragen 73,4 miljard euro.

De koepels in ziekenhuisland zijn: de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra en de Samenwerkende Algemene Ziekenhuizen. Alle ziekenhuizen zijn lid van de NVZ, de acht umc’s zijn ook lid van de NFU en  28 regionale ziekenhuizen zijn tevens lid van de SAZ.

Ziekenhuiszorg kan steeds vaker ook thuis of in de eerste lijn plaatsvinden, niet in de laatste plaats door de opkomst van e-health. Via zijn eigen device kan een patiënt bepaalde vitale functies meten en de metingen doorgeven aan de medisch specialist in het ziekenhuis. De houdt op afstand controle. Het e-consult heeft sinds 2018 een eigen betaaltitel. Sinds 2019 bestaat de “stimuleringsregeling e-health thuis” die het gebruik van e-health verder kan stimuleren.

Ziekenhuizen moeten sinds 2006 jaarlijks onderhandelen met zorgverzekeraars. Het is de bedoeling van het zorgstelsel dat zorgverzekeraars selectief onderhandelen met ziekenhuizen waarbij zij invloed uitoefenen op doelmatigheid en kwaliteit van de zorg. De grootste zorgverzekeraars zijn al jaren Zilveren Kruis, VGZ, CZ en Menzis.

Msb’s

Vrijgevestigde medisch specialisten hebben zich in 2015 en 2016 verenigd in medisch specialistische bedrijven (msb’s). Een ziekenhuis kan een of meer msb’s herbergen. Er zijn ongeveer 70 msb’s. Deze hebben een toelatingsovereenkomst gesloten met het ziekenhuis. De huidige bekostigingssystematiek brengt met zich mee dat msb’s een prikkel ondervinden om productie te draaien omdat het inkomen wordt bepaald door het aantal behandelingen.

Hoofdlijnenakkoorden

In 2011 is het eerste hoofdlijnenakkoord afgesloten tussen de NVZ, Federatie Medisch Specialisten, Zorgverzekeraars Nederland met als doel de oplopende zorgkosten te beteugelen. Afspraak was dat de omzet van ziekenhuizen maximaal 2,5 procent zou stijgen. Het hoofdlijnenakkoord 2019-2022 rept van een maximale omzetgroei van 0,8 procent in 2019, dalend tot nul in 2022. Dit akkoord maakt ook subsidiering mogelijk van zorg die vanuit het ziekenhuis wordt verplaatst naar de eerste lijn of thuis. Deze afspraak hangt samen met het rapport De Juiste Zorg Op De Juiste Plek dat in 2018 is verschenen.