Ziekenhuiszorg

John Taks

Adrz kan het weer zelf

Negen jaar geleden moest het Erasmus MC het Zeeuwse Admiraal de Ruyter Ziekenhuis (Adrz) redden, maar per 1 september wordt Adrz weer helemaal zelfstandig. De oplossing: doelmatiger inzet van het personeel. Inmiddels is het Adrz klaar voor de bouw van een compleet nieuw ziekenhuis.
Op de foto: Yvonne de Jong, expert informele zorg

Dit valt er te leren van drie koplopers in informele zorg

’s Heeren Loo, Zorggroep Elde Maasduinen (ZGEM) en de Academie voor Zelfzorg timmeren voortvarend aan de weg in het samenspel tussen professionals, naasten en vrijwilligers. Yvonne de Jong, expert informele zorg bij Vilans, onderzocht hun aanpak en succesfactoren.
Leonie ten Cate

Inspectie: wees creatief en experimenteer met informele zorg

Zorgaanbieders moeten experimenteren met het anders organiseren van zorg. “Zoek de ruimte. Er is veel mogelijk binnen de huidige wet- en regelgeving”, vertelt Leonie ten Cate, afdelingshoofd verpleging en verzorging bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).
Passende zorg
Op de foto: Yvonne de Jong, expert informele zorg

‘Samenwerking met informele zorg kent geen wettelijke belemmeringen’

Niet juridische haken en ogen, maar de cultuuromslag vormt het grootste obstakel bij informele zorg. Dat ziet Yvonne de Jong, expert informele zorg bij Vilans. “Besteed aandacht aan transitiepijn en ontwikkel een integrale visie met duidelijke kaders.”
Ziekenhuiszorg
Een training in subcutaan injecteren. Foto: Maastricht UMC+

Dit levert het trainen van patiënt en mantelzorger het MUMC+ op

Meer eigen regie, minder thuiszorg en ligdagen in het ziekenhuis. Vijf jaar na de start van de Academie Patiënt en Mantelzorger (APM) heeft het Maastricht UMC+ ruim vierduizend patiënten en mantelzorgers getraind in verpleegtechnische handelingen, e-health of het leven met een chronische ziekte. De volgende stap? Landelijke implementatie.

Over ziekenhuiszorg

Wat speelt in de ziekenhuiszorg?

De fusiegolf is tot stilstand te komen. In plaats van fuseren, kiezen de ziekenhuizen vaker voor samenwerken. Bijvoorbeeld op het gebied van oncologiezorg. Aan verschillende kankeroperaties zijn minimumvolumenormen gekoppeld en soms lukt het een ziekenhuis alleen deze te halen door samenwerking. Op regionaal niveau zijn meerdere oncologienetwerken ontstaan waarbij de artsen in een groot expertisecentrum het behandelplan opstellen en de operaties uitvoeren. Ziekenhuizen in het netwerk richten zich op het postoperatieve traject. Hetzelfde is gaande in de hartzorg. De 16 hartcentra voeren de complexe hartoperaties uit, omliggende ziekenhuizen doen de voor- en nazorg.

Lees meer

Ziekenhuiszorg valt onder de Zorgverzekeringswet (Zvw), die in 2006 in werking is getreden. In de Zvw gaat ongeveer 60 procent van het totale zorgbudget om. De geschatte netto zorguitgaven in 2020 bedragen 73,4 miljard euro.

De koepels in ziekenhuisland zijn: de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra en de Samenwerkende Algemene Ziekenhuizen. Alle ziekenhuizen zijn lid van de NVZ, de acht umc’s zijn ook lid van de NFU en  28 regionale ziekenhuizen zijn tevens lid van de SAZ.

Ziekenhuiszorg kan steeds vaker ook thuis of in de eerste lijn plaatsvinden, niet in de laatste plaats door de opkomst van e-health. Via zijn eigen device kan een patiënt bepaalde vitale functies meten en de metingen doorgeven aan de medisch specialist in het ziekenhuis. De houdt op afstand controle. Het e-consult heeft sinds 2018 een eigen betaaltitel. Sinds 2019 bestaat de “stimuleringsregeling e-health thuis” die het gebruik van e-health verder kan stimuleren.

Ziekenhuizen moeten sinds 2006 jaarlijks onderhandelen met zorgverzekeraars. Het is de bedoeling van het zorgstelsel dat zorgverzekeraars selectief onderhandelen met ziekenhuizen waarbij zij invloed uitoefenen op doelmatigheid en kwaliteit van de zorg. De grootste zorgverzekeraars zijn al jaren Zilveren Kruis, VGZ, CZ en Menzis.

Msb’s

Vrijgevestigde medisch specialisten hebben zich in 2015 en 2016 verenigd in medisch specialistische bedrijven (msb’s). Een ziekenhuis kan een of meer msb’s herbergen. Er zijn ongeveer 70 msb’s. Deze hebben een toelatingsovereenkomst gesloten met het ziekenhuis. De huidige bekostigingssystematiek brengt met zich mee dat msb’s een prikkel ondervinden om productie te draaien omdat het inkomen wordt bepaald door het aantal behandelingen.

Hoofdlijnenakkoorden

In 2011 is het eerste hoofdlijnenakkoord afgesloten tussen de NVZ, Federatie Medisch Specialisten, Zorgverzekeraars Nederland met als doel de oplopende zorgkosten te beteugelen. Afspraak was dat de omzet van ziekenhuizen maximaal 2,5 procent zou stijgen. Het hoofdlijnenakkoord 2019-2022 rept van een maximale omzetgroei van 0,8 procent in 2019, dalend tot nul in 2022. Dit akkoord maakt ook subsidiering mogelijk van zorg die vanuit het ziekenhuis wordt verplaatst naar de eerste lijn of thuis. Deze afspraak hangt samen met het rapport De Juiste Zorg Op De Juiste Plek dat in 2018 is verschenen.