Bekostiging en verantwoording

Wijzigingen in het overheidsbeleid kunnen grote gevolgen hebben voor de financiële huishouding van een zorginstelling. In de langdurige zorg zijn bijvoorbeeld veel instellingen afhankelijk van de normatieve huisvestingscomponent. Deze vergoeding voor de vastgoedkosten wordt langzaam afgebouwd met als eindpunt integrale tarieven waarvan de huisvestingskosten onderdeel uitmaken. De brancheorganisaties ActiZ, VGN, GGZ Nederland en RIBW Alliantie willen dat de huisvestingskosten niet onderhandelbaar worden.
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) werkt beleidsmaatregelen uit in regels voor het declaratieverkeer van zorginstellingen. De organisatie omschrijft zorgprestaties zodat aanbieders weten welke zorg gedeclareerd mag worden. Ook stelt de NZa tarieven vast en de toezichthouder gaat over de spelregels.

Accountants controleren de jaarrekeningen van zorginstellingen. Deze controle is de afgelopen jaren door nieuwe regels steeds gedetailleerder en ingewikkelder geworden. Dit heeft herhaaldelijk geleid tot protesten van het Coziek, het platform dat de belangen van de accountants in de zorg behartigt. Zo heeft het Coziek aangegeven dat de controle op de Wet normering topinkomens (Wnt) zo ingewikkeld is geworden dat de controle nauwelijks uitvoerbaar is en veel te kostbaar voor zorginstellingen. Eerder was het accountantsplatform kritisch over de controle op de zorguitgaven door gemeenten in het kader van de nieuwe Wmo.

Zelfonderzoek

Zorgverzekeraars hebben met verschillende branches afspraken gemaakt over zelfonderzoek. Zij hebben onderzocht in hoeverre ingediende declaraties voldoen aan de financiële spelregels. De ziekenhuizen hebben de zelfonderzoeken afgerond en zij hebben naheffingen terugbetaald. In de geestelijke gezondheidszorg (ggz) lopen nog discussies met verzekeraars over eventuele terugbetalingen. De bedoeling is dat in de toekomst steeds meer wordt gewerkt met horizontaal toezicht. Instellingen die aan bepaalde eisen voldoen, worden minder strikt gecontroleerd door de verzekeraars. De rechtmatigheid van declaraties wordt dan vooraf geborgd zodat controle achteraf niet nodig is. In 2020 moet 80 procent van de algemene en academische ziekenhuizen horizontaal toezicht hebben ingevoerd.

Financiering

Zorgaanbieders kunnen voor de financiering van de bedrijfsvoering slechts bij een handvol banken terecht. ING, Rabobank, ABN Amro en de Bank Nederlandse Gemeenten domineren de markt. Sinds enige jaren roert de Europese Investeringsbank (EIB) zich nadrukkelijker als verstrekker van leningen. Zo heeft het Elisabeth Tweesteden Ziekenhuis in Tilburg van de EIB een lening van 43 miljoen euro gekregen voor het moderniseren van de gebouwen. Een relatieve nieuwkomer is Triodos Bank die revalidatiecentrum de Hoogstraat in Utrecht heeft gefinancierd. Steeds vaker proberen zorgaanbieders via crowdfunding aan alternatieve financiering te komen. Het Admiraal de Ruyter Ziekenhuis in Vlissingen heeft op deze manier de helft van een ruim 20 miljoen euro kostende renovatie kunnen betalen.